Danıştay 9. Daire E.2024/5354 K.2024/7980

2-(DAVALI) ... Defterdarlığı- ... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

Davacı tarafından, ilişkili şirketlere kullandırılan borcun örtülü sermaye sayılan kısmı üzerinden elde edilen faiz gelirinin iştirak kazancı olarak vergiden istisna olduğu, 01/01/2021 tarihinden önce kullanılan yabancı kaynaklara ilişkin finansman giderlerinin gider kısıtlamasına tabi olmadığı ihtirazı kaydıyla verilen 2022 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde finansman giderlerinin bir kısmının kanunen kabul edilmeyen gider olarak kurum kazancına ilavesi,

örtülü sermaye faizinin kurum kazancından tenzil edilmemesi nedeniyle gelecek yıllara devreden geçmiş yıl zararlarının azaltılması işleminin iptali istemiyle açılan davayı kısmen reddedip kısmen kabul edip dava konusu işlemin örtülü sermaye faizinden kaynaklanan kısmının kaldırılmasına hükmeden Muğla Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik tarafların istinaf başvurularını reddeden ... Bölge İdare Mahkemesi ...

Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

01/01/2021 tarihinden önce kullanılan yabancı kaynaklara ilişkin 01/01/2021 tarihinden sonra oluşan finansman giderlerinin gider kısıtlamasına tabi tutulmasının hukuki güvenlik ilkesine aykırı olduğu, 5520 sayılı Kanunun 11/1-i maddesinde Hazine ve Maliye Bakanlığına maddenin uygulamasına yönelik usul ve esasları belirleme yetkisi verildiği halde yetki aşımı yapılarak tebliğ ile verginin kanuniliği ilkesine aykırı olarak yapılan düzenlemelerle yükümlülük getirilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı iddialarıyla kararın aleyhe kısmının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

Dosyada yer alan yazılı beyanları ve re'sen gözetilecek nedenler uyarınca kararın aleyhe kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı tarafından savunma verilmemiştir. Davacının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin finansman gideri kısıtlamasından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası usul ve yasaya uygun olduğundan bu kısma ilişkin davacının temyiz isteminin reddi gerektiği;Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin örtülü sermaye faizinden kaynaklanan kısma ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı tarafın temyiz istemi yönünden ise, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 12.maddesinin değerlendirilmesinden,

kuralda sayılan kişilerden temin edilerek işletmede kullanılan borç tutarının hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte kurumun öz sermayesinin üç katını aşması halinde borç veren ve bor alan arasında örtülü sermaye ilişkisinin kurulacağı, örtülü sermaye ilişkisinin varlığı halinde, örtülü sermayeyi kullanan kurumda mali karın oluşup oluşmadığı ile Türk Ticaret Kanununun kar payı dağıtımına ilişkin kuralları uyarınca dağıtılacak karın ve kar dağıtım kararının bulunup bulunmadığıyla ilişki kurulmaksızın örtülü sermayeyi kullanan kişinin örtülü sermaye üzerinden kur farkı hariç ödediği tutarların,

hesap döneminin son günü itibarıyla dağıttığı kâr payı olarak kabul edileceği, kar payı dağıtımına esas kazanca isabet eden verginin borcu kullanan kişilerce ödenmesi/ödenmiş olması hallerinde borç verenin örtülü sermaye üzerinden elde ettiği geliri kurumlar vergisi beyannamesi veya kurumlar vergisi düzeltme beyannamesinde iştirak kazancı istisnası olarak beyan edilen gelirden düşebileceği, bu suretle kar payı dağıtımına esas kazancın işlem taraflarında mükerrer vergilendirilmesinin önlenmesinin amaçlanmış olduğu anlaşılmaktadır.

Zira tam mükellef kurumlarca elde edilen kar payının kurumlar vergisinden istisna edilmesinin nedeni kar payı dağıtımına esas kazancın kar payı dağıtan kurum nezdinde vergilendirilmiş olmasıdır.

Diğer taraftan, kar dağıtımına esas kazanca isabet eden vergiyi ödendikten sonra kar dağıtımı yapan mükellefler ile örtülü sermaye kullanması sonucunda kar dağıtımı yaptığı kanunen kabul edilen mükelleflerin dağıttığı kara esas kazanca isabet eden vergiyi ödememeleri halinde bu mükelleflerin aynı vergi döneminde aynı nispette vergi yükünü taşıdıklarından söz etmeye yasal imkan bulunmadığı gibi örtülü sermaye kullanması sonucunda kar dağıtımı yaptığı kanunen kabul edilen mükelleflerin dağıttığı kara esas kazanca isabet eden vergiyi ödemeden kar payı dağıttıklarının kabulü yolunda kanunda istisnai bir düzenleme de bulunmamakta,

aksine kanunun amir hükmünde, örtülü sermaye üzerinden elde edilen kar payının iştirak kazancı istisnası olarak beyan edilen gelirden düşülebilmesi için kar payına esas kazanca isabet eden verginin ödenmesi şart koşulmaktadır.

Bu durumda örtülü sermaye kullanan kişilerce örtülü sermaye üzerinden dağıtılan kar payının, bu kar payını elde eden tam mükellef kurumlarca iştirak kazancı istisnası olarak beyan edilen gelirden düşülebilmesi için örtülü sermaye kullanan mükelleflerin matrah oluşmasa dahi dağıttıkları kar payına esas kazanca isabet eden verginin tarhını sağlayacak şekilde işlem yapmaları ve tarh edilen vergiyi ödemeleri gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Diğer bir deyişle örtülü sermaye kullanan kurumların ticari işlemleri sonucunda matrahın oluşmaması halinde bu kurumların, dağıttıkları kar payına esas kazancı mali zararlarıyla ilişkilendirilmeksizin dağıtılan kar payına esas kazanç tutarı kadar matrah beyan etmeleri ve beyan edilen matrah üzerinden tarh edilen vergiyi kar payını dağıttıkları dönemlerde ödemeleri, gelecek yıla devreden cari yıl zararlarını ise müteakip yıllar kurumlar vergisi matrahının tespitinde dikkate almaları, kanuni bir zorunluluktur.

Bu itibarla, örtülü sermaye ilişkisinin varlığı taraflar arasında ihtilafsız olan olayda, davacı tarafından örtülü sermaye üzerinden elde edilen faiz gelirinin iştirak kazancı istisnası olarak beyan edilen gelirden düşülebilmesi için kar payı dağıtan şirketlerce dağıtılan kara esas kazanca isabet eden verginin ödenmiş olması gerektiği, dosya kapsamından ise kar payı dağıttığı kabul edilen şirketlerin dağıtılan kara esas kazanç üzerinden vergiyi tarh ettirip ödemediğinin görüldüğü,

dolayısıyla davacıya dağıtılan kara esas kazanca isabet eden verginin karı dağıtan şirketler tarafından ödenmemesi nedeniyle örtülü sermaye üzerinden alınan kar payının iştirak kazancı istisnası olarak beyan edilen gelirden düşülebilmesinin koşullarının uyuşmazlıkta oluşmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin bu kısmında ve davayı bu kısım yönünden kabul eden Vergi mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından,

davalının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin örtülü sermaye faizinden kaynaklanan kısma ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA