Danıştay 9. Daire E.2024/5355 K.2024/6087

2- … Defterdarlığı-… VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre re'sen tarh edilen 2017/Nisan, Haziran, Aralık dönemleri katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının ibraz ettiği on beş adet faturanın ... Ürün. İnş. Taah. Nak. Mad. Müh. ve Müş. Hiz. Ltd. Şti. ve ... Ürünleri Ltd. Şti.'nin düzenlediği motorin içerikli faturalar olduğu, davacı adına düzenlenen vergi tekniği raporunda özetle, Karadeniz Vergi Dairesi Müdürlüğünün … vergi kimlik numaralı mükellefi ... Ürün. İnş. Taah. Nak. Mad. Müh. ve Müş. Hiz. Ltd.

Şti.'nin düzenlediği bir adet faturanın sahte olduğunun tespit edildiği, anılan mükellef hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin ise faturanın sahte olduğunu ortaya koymada yeterli olmadığı anlaşıldığından cezalı tarhiyatların ibraz edilen faturalardan kaynaklı kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, cezalı tarhiyatın diğer kısmında ise mahkemelerine yapılan ara karar gereği herhangi bir alış faturasının ibraz edilemediği,

belgelendirilemeyen alışların katma değer vergisi indirimine konu edilmeyeceği hususları açık olduğundan hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu cezalı tarhiyatın; davalı idarece eleştiri konusu yapılmayan faturalar ile sahte olmadığı yargı kararıyla sabit olan faturaya isabet eden kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Her ne kadar, davacı tarafından, istinaf dilekçesi ekinde dosyaya sunulan bir takım faturalara yeni ulaşıldığından bahisle katma değer vergisi beyan tablosu üzerinde yeniden inceleme yaptırılması talep edilmiş ise de; davacı tarafından sunulan 2017 yılına ilişkin yevmiye defteri, envanter defteri ve defter-i kebir ile 2017 yılına ilişkin faturalar üzerinde gerekli incelemenin Mahkemece yaptırılarak nihai kararın verildiği,

ilgili bilgi ve belgelerin dava aşamasında da gerektiği şekilde sunulmamasını haklı gösterecek geçerli bir mazeretin bulunmadığı dikkate alındığında söz konusu itiraz esası etkiler nitelikte görülmediğinden istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

İstinaf incelemesinde sunulan faturaların dikkate alınması suretiyle karar verilmesi gerektiği iddiasıyla kararının aleyhe olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

Yapılan işlemlerin yasal ve yerinde olduğu iddiasıyla kararının aleyhe olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ: Davalı temyiz isteminin reddi, davacı temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmesine gerek görülmeyerek işin esasına geçildi.

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre re'sen tarh edilen 2017/Nisan, Haziran, Aralık dönemleri katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 40. maddesinin 4. fıkrasında, İçtihatları Birleştirme Kurulu tarafından verilen kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idarenin uymak zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (b) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi tutulduğu, 20. maddesinde teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden bedelin katma değer vergisi matrahını oluşturduğu, 29. maddesinde, mükelleflerin, vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak,

düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 34. maddesinin 1. bendinde ise yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, cezalı tarhiyatların ibraz edilen faturalardan kaynaklanan kısmına yönelik davalı tarafından ileri sürülen iddialar, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararına yönelik davacının temyiz istemine gelince;

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/02/2019 tarih ve E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararında mücbir sebep olmaksızın defter ve belgelerini incelemeye yetkili olan inceleme elemanlarına ibraz etmeyen katma değer vergisi mükellefleri adına yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davalarda, davacılar tarafından, vergilendirme dönemine ilişkin yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulması halinde, bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği belirtildiğinden, anılan karar uyarınca istinaf mahkemelerine sunulan defter ve belgelerinde bu kapsamda incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporunda, 2017 yılına ilişkin defter ve belge isteme yazısının şirketin kanuni temsilcisine tebliğ edildiği halde süresi içinde defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmemesi üzerine indirim konusu yapılan katma değer vergilerinin reddedildiği, davacı adına resen tarh edilen 2017/Nisan, Haziran, Aralık dönemleri katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının iş bu temyize konu davanın konusunu oluşturduğu,

ilk derece mahkemesince Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 08/02/2019 tarih ve E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararı göz önüne alınarak dava açılış safhasında ibraz edilen yasal defter ve belgelerin davalı idareye teslimi dolayısıyla idarece … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporu tanzim edildiği, anılan vergi tekniği raporu incelenerek, cezalı tarhiyatın idarece eleştiri konusu yapılmayan on dört adet fatura ile ... Ürün. İnş. Taah. Nak. Mad. Müh. ve Müş. Hiz. Ltd.

Şti.'nin düzenlediği bahsi geçen bir adet faturaya isabet eden kısmında hukuka uyarlık, diğer kısımlarda ise hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin karara yönelik davacı istinaf başvurusunun davacının istinaf aşamasında sunduğu faturaların dava aşamasında sunulmasını haklı gösterecek geçerli bir mazeret bulunmadığından incelenmesi mümkün olmadığı gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesince reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Olayda, dava konusu tarhiyatın sebebinin davacı şirketin defter ve belgelerini ibraz etmemesi olduğu, incelemeye ibraz edilmediği belirtilen dava konusu yıla ait faturaların istinaf aşamasında dosyaya sunulduğu, yukarıda belirtilen İçtihatları Birleştirme Kurulu kararı ve re'sen araştırma ilkesi ile vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelenin gerçek mahiyetinin esas olduğuna dair kural gereğince, sunulan faturalardan vergi idaresi de haberdar edilmek suretiyle, incelemenin yapılıp vergilendirmenin konusunu oluşturan katma değer vergisi indiriminin dayandığı faturalarda bu verginin ayrıca gösterilip gösterilmediği,

belgelerin yasal defterlere usûlüne göre kaydedilip kaydedilmediği ve temsil ettiği hukuki muamelenin gerçek olup olmadığına ilişkin inceleme yapıldıktan sonra karar verilmesi gerektiğinden temyize konu kararın sonradan ibraz edilen faturalardan kaynaklanan kısmında isabet görülmemiştir.