Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2013/2545 K.2015/6320

Ecza depolarının sadece eczanelere ilaç satabileceği yönünde getirilmiş olan yasal sınırlamanın, kendilerine başvuran hastaların teşhis ve tedavisinde kullanan özel sağlık kuruluşlarını kapsamaması gerektiği belirtmek yasanın amacına ve kamu yararına uygun düşmez. Ayrıca, aynı durum ilaç üreticileri, yurt dışındaki alıcılarla ihraç yetkisine sahip olanlar, veterinerler,ve bunların muayenehaneleri ve poliklinikleri, ecza dolapları,ve birinci basamak sağlık kuruluşları açısından da geçerildir. Bu nedenle, dava konusu düzenlemede, hukuka, hizmet gereklerine ve kamu yararına aykırı bir yön bulunmamaktadır. Açıklanan nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, dosyadaki belgeler incelenerek gereği görüşüldü:

Dava, 24.9.2008 tarih ve 27007 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ecza Depoları ve Ecza Depolarında Bulundurulan Ürünler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi ile değişik Ecza Depoları ve Ecza Depolarında Bulundurulan Ürünler Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin 2. fıkrasının (k), (l) ve (m) bentlerinde yer alan, ecza deposundan sadece, ilgili mevzuatında bulundurulması zorunlu asgari ilaçlara mahsus olmak üzere, 15/2/2008 tarihli ve 26788 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkındaki Yönetmelik hükümleri doğrultusunda açılan sağlık kuruluşlarına;

yalnızca veteriner tababette kullanılan ilaçlar için, veteriner ilaçları satmaya yetkili veteriner hekim muayenehaneleri, poliklinikleri ve hayvan hastanelerine; sadece aşılar için, bağışıklama hizmetinde kullanılmak ve ticari amaç taşımamak kaydıyla aşıların özel muayenehaneler ve özel teşhis ve tedavi merkezlerine satış yapılabileceğine ilişkin kuralların iptali istemiyle açılmıştır.

12.3.1927 tarih ve 575 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ecza Ticarethaneleriyle Sanat ve Ziraat İşlerinde Kullanılan Zehirli ve Müessir Kimyevi Maddelerin Satıldığı Dükkanlara Mahsus Kanunun 11. maddesinde ''Ecza ticarethanelerinden yalnız eczanelere toptan veya perakende ecza ve mevaddı kimyeviye satılabilir.

Ecza ticarethanelerinde reçete yapılması memnu olduğu gibi tuvalet eşyasiyle kauçuk mamulat veya tıbba ve kimyaya ait alat ve edevat müstesna olmak üzere toptan ve perakende olarak ecza ve kimyevi maddelerin ve tıbbi müstahzaratın eşhasa satılması dahi memnudur.

Sanat ve ziraatte kullanılan zehirli ve müessir kimyevi maddeler toptan ve perakende olarak hususi ahkamına tevfikan satılabilir.'' hükmüne, 26.5.1928 tarih ve 898 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İspençiyari ve Tıbbi Müstahzaralar Kanununun 1. maddesinin 2. fıkrasında, ''Tabip reçetesiyle verilmesi meşrut olanlar ancak reçete mukabilinde ve diğerleri reçetesiz olarak münhasıran eczanelerle ecza ticarethanelerinde kanunu mahsusuna tevfikan satılır.'' hükmüne yer verilmiştir.

Yürürlükte bulunan sağlık mevzuatına göre, ülkemizin ilaç ihtiyacı imalat ve ithalat yoluyla karşılanmaktadır. Bu şekilde sağlanan ilacın eczaneler tarafından; sözü edilen yasa hükümlerine göre doktor reçetesi (bazı ilaçların reçete olmaksızın) karşılığında hastaya (vatandaşa, bireye) verileceği hususunda bir duraksama bulunmamaktadır.

Kamu sağlığını doğrudan ilgilendiren ilacın, sağlık hizmeti sunan veya bu hizmetten yararlanan kişi ve kuruluşlar dışındaki diğer gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine satılmasını önlemek amacıyla, ecza depolarının sadece eczanelere ilaç satabileceği yönündeki yasal sınırlamanın, ayakta veya yatarak teşhis ve tedavi hizmetlerini yerine getiren ve bu hizmeti yerine getirirken ilaç ve diğer tıbbi malzemeyi yürütülen sağlık hizmetinin ve tabi oldukları mevzuatın bir gereği olarak bulundurmak ve kullanmak zorunda olan sağlık hizmeti sunucularını da kapsayacağını kabul etmek mümkün değildir. Aksi yoldaki bir yorumu; yasanın amacına, kamu hizmeti ve sağlık hizmetinin gerekleri ile bağdaştırmaya hukuken olanak bulunmamaktadır.

Kaldı ki, sağlık hizmeti sunucularının ecza deposundan aldıkları ilacı, sağlık kurum veya kuruluşuna başvuran hastanın teşhis ve tedavisinde kullandıkları, ecza deposundan alınan ilaç veya aşının, eczanelerde olduğu gibi reçete karşılığında hastalara satmadıkları açıktır.

4631 sayılı Hayvan Islahı Kanununun 11. maddesinde, serbest veteriner hekimlerin; Tarım ve Köyişleri Bakanlığının izni ve kontrolünde, hayvan sağlığında kullanılan ilaç ve müstahzarları muayenehanelerinde ve kliniklerinde bulundurmaları, taşımaları ve satmaları mümkündür.

Bu durumda, yukarıda yapılan açıklama ve değinilen mevzuata göre, 24.9.2008 tarih ve 27007 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ecza Depoları ve Ecza Depolarında Bulundurulan Ürünler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi ile değişik Ecza Depoları ve Ecza Depolarında Bulundurulan Ürünler Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin 2. fıkrasının dava konusu (k), (l) ve (m) bendlerinde hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.