Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2015/7380 K.2016/43

Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, dosyadaki belgeler incelenerek gereği görüşüldü: Dava; davacı şirkete 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca verilen ayrı ayrı üç adet idarî para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen 29.05.2014 tarih ve 560, 561, 4 takip numaralı üç adet ödeme emrinin iptali istemiyle açılmıştır.

...

2.İdare Mahkemesi'nce, dava konusu ödeme emirlerinden 560 ve 561 takip numaralı iki adet ödeme emrinin, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca verilen 11.515.721,65 TL. ve 108.739,00 TL. tutarlı idari para cezalarının tahsiline yönelik olarak düzenlendiği, söz konusu idari para cezalarına karşı açılan davaların ise halen devam ettiği ve kesinleşmelerinin söz konusu olmadığı; bu itibarla, 11.515.721,65 TL ve 108.739,00 TL idari para cezalarının kesinleştiği varsayımıyla tahsili amacıyla tanzim olunan dava konusu 29.05.2014 gün ve 560, 561 takip numaralı ödeme emirlerinin hukuka aykırı olduğu;

dava konusu ödeme emirlerinden 4 takip numaralı ödeme emrinin dayanağı 25.156,00 TL idari para cezasına karşı ise dava açılmadığı ve bu cezanın kesinleştiğinin anlaşıldığı, bu sebeple dava konusu 29.05.2014 gün ve 4 takip numaralı ödeme emrinin hukuka uygun olduğu gerekçeleriyle dava konusu işlemlerden 11.515.721,65 TL ve 108.739,00 TL tutarlı 29.05.2014 gün ve 560, 561 takip numaralı ödeme emirlerinin iptaline, 25.156,00 TL tutarlı 29.05.2014 gün ve 4 takip numaralı ödeme emrine ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı tarafından, ödeme emrinin dayanağı idari para cezasının iptali istemiyle idare mahkemesinde iptal davası açılmış olmasının, idari yaptırım kararının yerine getirilmesini durdurmayacağı, yürütmeyi durdurma kararı da bulunmadığı müddetçe Vergi Dairesi tarafından yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek Mahkeme kararının iptale ilişkin ksımının temyizen incelenip bozulması istenilmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu ödeme emirlerine dayanak idari para cezalarının 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca verildiği, dava konusu ödeme emirlerinden 29.05.2014 tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin dayanağı 108.739-TL. idari para cezasının iptali istemiyle ...

2.İdare Mahkemesi'nin ... esasına kayıtlı dava açıldığı, Mahkemenin ... tarih ve ... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, kararın temyizi aşamasında Dairemizin 12.11.2014 tarih ve E:2014/7695. K:2014/8045 sayılı kararı ile onandığı ve 08.05.2015 tarih ve E:2015/2798. K:2015/2751 sayılı kararı ile de davacının karar düzeltme isteminin reddine karar verilerek kararın kesinleştiği.

29.05.2014 tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin dayanağı 11.515.721,65-TL. idari para cezasının iptali istemiyle ... 2.İdare Mahkemesi'nin ... esasına kayıtlı dava açıldığı, Mahkemenin ... tarih ve ... sayılı kararı ile dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, ancak söz konusu kararın temyiz aşamasında Dairemizin 05.03.2015 tarih ve E:2014/9459.

K:2015/1308 sayılı kararı ile 4077 sayılı Kanun'un 7.maddesine aykırılığı tespit edilen davacıya uygulanan idari yaptırım yerinde görülmekle birlikte 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 44.maddesine aykırılık halinde müeyyideyi düzenleyen 77.maddenin 4.fıkrasının davacı lehine uygulanması gerektiğinden dava konusu işlemde ve temyize konu mahkeme kararında bu yönüyle hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle bozulduğu, kararın henüz kesinleşmediği.

29.05.2014 tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin dayanağı 25.156-TL. idari para cezasının iptali istemiyle dava açılmadığı anlaşılmıştır.

4077 sayılı Kanun'un 26.maddesinin 2.fıkrasında bu Kanun hükümlerine göre verilen idari yaptırım kararlarına karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulacağı, idare mahkemesinde iptal davası açılmış olmasının, kararın yerine getirilmesini durdurmayacağı hüküm altına alınmış; aynı hüküm 4077 sayılı Kanunu yürürlükten kaldıran 6502 sayılı Kanunun 78.maddesinin 2.fıkrasında da düzenlenmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesinde ise, hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacaklarının Maliye Bakanlığınca belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği, 55. maddesinde de, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları gereğinin bir ödeme emri ile tebliğ edileceği hükmü getirilmiştir.

Anılan hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, bir amme alacağının 6183 sayılı Kanun uyarınca ödeme emri ile takibinden önce, var ise özel kanununda öngörülen, aksi halde 6183 sayılı Kanunun 37. maddesinde belirtilen bir aylık vade verilmek suretiyle muhatabından istenilmesi,

ancak belirtilen vadede amme alacağının ödenmemesi halinde ödeme emri ile takip edilmesi gerektiği, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca verilen idarî para cezalarına karşı dava açılmış olmasının anılan Kanun'un 26. maddesinin üçüncü fıkrası hükmüne göre cezanın yerine getirilmesini durdurmayacağı, dolayısıyla ceza işlemine yönelik iptal ya da yürütmeyi durdurma kararı verilmediği sürece salt ceza işlemine karşı dava açılmış olmasının, söz konusu alacağın 6183 sayılı Kanun uyarınca ödeme emri ile takibine engel teşkil etmeyeceği sonucuna ulaşılmaktadır.

Davacı tarafından, 25.156-TL. tutarlı idari para cezası hariç söz konusu idari para cezalarının iptali istemiyle ... 2. İdare Mahkemesi'nin ... ve ... sayılı esaslarına kayıtlı olarak dava açıldığı, ancak söz konusu alacağın süresi içinde ödenmemesi üzerine 6183 sayılı Kanun uyarınca bu alacağın tahsili amacıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 11.515.721,65-TL tutarlı idari para cezasının iptali istemiyle açılan davada, ... 2.İdare Mahkemesi'nin davanın reddine ilişkin kararının, Dairemizin ... tarih ve ... sayılı kararı ile bozulduğu, İdare Mahkemesi'nce bu husus dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, söz konusu kesinleşmeyen idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emri yönünden işlemin iptaline ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

29.05.2014 tarih ve ... takip numaralı ödeme emri yönünden mahkemenin iptale ilişkin kararına gelince, ödeme emrinin dayanağı 108.739-TL. idari para cezasının iptali istemiyle açılan davada, mahkemenin davanın reddine ilişkin kararının 08.05.2015 tarihinde kesinleştiği görüldüğünden, İdare Mahkemesince işbu ödeme emri ile ilgili davanın reddine karar verilmesi gerekirken, ödeme emrinin dayanağı idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın devam ettiği ve halihazırda kesinleşmesinin söz konusu olmadığı gerekçesiyle, iptaline ilişkin kararında hukuka uyarlık bulunmamıştır.