Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2015/8864 K.2018/4832

Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce; tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip dosyadaki belgeler incelenerek gereği görüşüldü:

Dava; davacının, ... İli, ... , ... Köyü'nde meydana gelen terör olayları sebebiyle buradaki malvarlığına ulaşılamaması nedeniyle uğranılan zararın 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 1 No'lu Zarar Tespit Komisyonu'nun 01.10.2013 tarih ve 56/01/2013/238-454 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; davacı vekilinin de katılımı ile 23/10/2008 tarihinde yapılan keşif sonucu ziraat bilirkişisince zarar tespiti yapılmış ise de, tespitin ... köyüne ilişkin olduğu ve ... köy merkezinin de boşaltılmaması nedeniyle, anılan zararın tazminine olanak bulunmadığı, diğer taraftan Dul deresi mevkii, ... yaylası mevkii ve ... mevkilerinde ise davacının kullanımında olup terör nedeniyle kullanamadığı/ulaşamadığı bir malvarlığı değerinin tespit edilemediğinden dava konusu başvurunun davacıya ait taşınmazın mevcut olmaması sebebi ile reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanunun 1. maddesinde: "Bu Kanunun amacı, terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle maddî zarara uğrayan kişilerin, bu zararlarının karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir." hükmüne, 2. maddesinde.

"Bu Kanun, 3713 sayılı Kanunun 1'inci, 3'üncü, 4'üncü maddeleri kapsamına giren eylemler veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle zarar gören gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerinin maddî zararlarının sulhen karşılanması hakkındaki esas ve usullere ilişkin hükümleri kapsar." hükmüne, yine aynı Kanun’un 8. maddesinde.

"7'nci maddede belirtilen zararlar, zarar görenin beyanı, adlî, idarî ve askerî mercilerdeki bilgi ve belgeler göz önünde tutularak olayın oluş şekli ve zarar görenin aldığı tedbirlere göre, zarar görenin varsa kusur veya ihmalinin de gözönünde bulundurulması suretiyle, hakkaniyete ve günün ekonomik koşullarına uygun biçimde komisyon tarafından doğrudan doğruya veya bilirkişi aracılığı ile belirlenir.

Taşınmaza ilişkin zarar tespitinde 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11'inci maddesinde belirtilen kıymet takdiri esaslarının kıyasen uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkındaki Yönetmelikte de benzer düzenlemelere yer verilmiştir. Söz konusu Yönetmeliğin 11. maddesinde. "Komisyon gerek görmesi halinde keşif yapabilir. Komisyon başkanı belirlemiş olduğu keşif yeri ile gün ve saatini komisyon üyeleri ve/veya bilirkişi ile başvuru sahibine veya yetkili temsilcisine yazılı olarak bildirir.

Başvuru sahibinin kendisi, veli veya vasisi veya yetkili temsilcisi ve varsa şahitleri keşif mahallinde hazır bulunurlar. Muhtar veya o yer mahallinden iki kişinin de keşifte hazır bulunması temin edilir. Tespit edilen günde komisyon olay mahalline giderek zararı tespit eder.

Bu tespitte; a) Keşif tarihi, b) Zarar görenin adı soyadı, c) Zararın meydana geldiği yer, d) Zararın meydana geldiği tarih, e) Zararın nev’i, f) Zararın miktarı, g) Zarar gören bina, işyeri, arazi, taşıt ve ağaç gibi taşınır ve taşınmaz mallardan faydalanılma imkanının bulunup bulunmadığı, h) Zarar görenin kendi ihmal, kusur ve kastının olup olmadığı, ı) Zarardan mahsup edilmesi gereken miktarlar ile gerekli görülen diğer hususlar tutanağa bağlanarak hazır bulunanlarca imza altına alınır.

Başvuru sahibi veya yetkili temsilcisinin keşif esnasında hazır bulunmaması halinde durum tutanakta belirtilir." hükmüne yer verilmiş bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen Yasa ve Yönetmelik hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle 5233 sayılı Yasa kapsamında karşılanabilecek nitelikte maddi zarara uğradığını iddia eden kişilerin bu zararlarının tazmini amacıyla başvurmaları halinde kurulacak Zarar Tespit Komisyonlarının, bu Kanun kapsamına giren bir zararın bulunup bulunmadığı ve bulunması halinde miktarının ne olduğunu tespit etmek amacıyla ilgili yerlerden her türlü bilgi ve belge istemek, bilirkişi görevlendirmek ve gerektiğinde keşif yapmak gibi kapsamlı bir araştırma-inceleme görevi ve yetkisi ile donatıldığı anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; dosyada davacıya ait iki adet farklı tarih ve farklı muhtar tarafından onaylanmış zilyetlik belgesinin bulunduğu; bunlardan 24.01.2008 tarihli zilyetlik belgesinde ... Mevki'nde bir adet 40 dönümlük bağ Muhtar ..., 20.01.2015 tarihli olan zilyetlik belgesinde ise ... Mevki'nde bağ olduğu Muhtar ... tarafından belirtilmektedir.

Ayrıca dosyada davacıya ait iki adet keşif incelemesinin bulunduğu; bunlardan 23.10.2008 tarihli Fen Bilirkişi Raporu ve Ziraat Bilirkişi Raporu'nda davacıya ait 1/3 hisseli bağ tespit edildiği, 23.10.2008 tarihli sonradan ... Merkezi'ne ilişkin olduğu belirtilen keşifte davacı vekilinin de imzası bulunduğu, diğer keşif olan 2/3.04.2012 tarihli keşfin dava konusu …, ... ,.

Mevki'lerine ilişkin olarak yapıldığı, keşif tutanağında davacı vekilinin "keşif raporlarının tebliğinde ihtirazi kayıtlarımız saklı olmak üzere" kaydı ile imzasının bulunduğu görülmektedir. Davacı vekili keşif raporlarının kendilerine tebliğ edilmediğini belirtmekte dosyada da bu keşfe ilişkin sadece Kadastro Bilirkişisi Raporu bulunmakta, bu raporda da ... Köyü'nün kadastro çalışmalarının kısmen tamamlandığı, kadastro görmeyen. Mevki ve ...

Yaylası civarında yapılan keşifte davacı adına taşınmaz bulunmadığı belirtilmektedir. Bu keşifte yerel bilirkişilerden biri Muhtar ...'dır. Dava konusu yere ilişkin kadastro çalışmalarının yapılmamış olması nedeniyle usulüne uygun keşif yapılmasının önemli olduğu, dosyada bulunan keşif ve muhtar beyanlarının açıkça çelişkili olduğu tespit edildiğinden bu çelişkinin giderilmesi gerektiği açıktır.

Bu durumda dosyada bulunan çelişkilerin giderilmesi için komisyon tarafından yeniden usulüne uygun keşif yapılarak bir işlem tesis edilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.