Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2016/1337 K.2017/1817

Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce; dosyanın tekemmül ettiği anlaşılmakla yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, dosyadaki belgeler incelenerek gereği görüşüldü: Dava; gümrük müşaviri olan davacının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Geçici 6/2-a maddesi uyarınca "Uyarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Gümrük ve Ticeret Bakanlığı İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü'nün 07.11.2013 tarih ve 76107777-161.02[M/34/2072]-10286-63745 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; ......... Spor Malzemeleri Trz. Tic. Ltd.

Şti. adına tescilli 15.02.2013 tarih ve IM065925 sayılı beyannameye konu eşyaların muhteviyatı ile ilgili olarak başlatılan savcılık soruşturması kapsamında; bahse konu beyannameyi düzenleyen davacı hakkında davalı idare tarafından 11.04.2013 tarih ve 2692 sayılı yazı ile suç duyurusunda bulunulduğu, davacı tarafından ise söz konusu suç duyurusundan önce bahse konu beyanname işlemlerinin kendisi tarafından yapılmadığının tespiti üzerine yanında çalışanlar hakkında 26.02.2013 tarihinde şikayetçi olarak suç duyurusunda bulunduğu anlaşıldığından,

dava konusu olayın gelişiminde herhangi bir kusuru ve kastı bulunmadığı sonucuna varılan davacı hakkında uygulanan uyarma disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 225. maddesinde; eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin faaliyetlerin, Kanunun 5. maddesi hükümleri çerçevesinde sahipleri veya bunlar adına hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla veya Gümrük Müşavirleri tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilerek sonuçlandırılacağı hükme bağlanmış olup, aynı Kanunun geçici 6. maddesinin 2 numaralı fıkrasında, “Gümrük müşavirliği veya gümrük müşavir yardımcılığı mesleğinin vakar ve onuruna aykırı fiil ve hareketlerde bulunanlarla,

görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan ya da görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek mensupları hakkında, gümrük müşavirliği hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi amacıyla durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre aşağıda tanımlanan disiplin cezaları verilir.

a) Uyarma: Meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha dikkatli davranması gerektiğinin

yazı ile bildirilmesidir.

b) Kınama: Meslek mensubuna görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı ile bildirilmesidir.

c) Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma: Mesleki sıfatı saklı kalmak şartıyla altı aydan az, bir yıldan çok olmamak üzere mesleki faaliyetten alıkoymadır.

d) Meslekten çıkarma: Meslek mensubunun izin belgesinin geri alınarak, bir daha bu mesleği icra etmesine izin verilmemesidir.”, 3 numaralı fıkrasında ise; “Mesleki kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette bulunanlarla, görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek mensupları hakkında, ilk defasında uyarma, tekrarında ise kınama cezası uygulanır.

Görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan veya kusurlu olarak yapan ya da bu Kanunda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunan meslek mensupları için geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır.

Sahte belgelere dayanılarak yanlış beyanda bulunulduğunun, ancak bu durumun gümrük müşavirinin bilgisi dışında olduğunun, bununla birlikte, bir araştırma sonucunda gerçek durumun öğrenebileceğinin Gümrük Müsteşarlığı merkez denetim elemanlarınca rapora bağlandığı durumlarda, ilgili gümrük müşavirine ilk defasında kınama cezası verilir. Bu hususun tekerrür etmesi halinde geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden, gümrük müşavirlerinin gümrük işlemlerini yaparken, mesleki bilgi ve birikimlerinden faydalanarak Gümrük Kanunu'na ve gümrüklerde tatbik edilen mevzuata uygun olarak hareket etmek zorunda oldukları ve imzaladıkları beyannamelerden dolayı sorumlu oldukları anlaşılmakla birlikte, sahte belgelere dayanılarak yanlış beyanda bulunulması durumunda gümrük müşavirleri, gerçek durumun bilindiği veya mesleği icabı mutat olarak bilinmesi gerektiği ve bu durumun bir araştırma sonucunda anlaşılabileceği hususunun sabit olması halinde sorumlu olmaktadırlar.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Gümrük Müşaviri olarak görev yaptığı, ......... Spor Malzemeleri Trz. Tic. Ltd. Şti. adına tescilli 15.02.2013 tarih ve IM065925 sayılı beyanname muhteviyatı eşyalarla ilgili olarak, beyanname eki faturalar ve tarife cetveli üzerinde gerekli incelemeyi yapmayarak hatalı tarife tatbikatına yol açtığı, bu suretle görevini tam olarak yerine getirmeyerek mesleki kurallara aykırı hareket ettiğinden bahisle dava konusu "uyarma" disiplin cezasının verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Olayda, ............ Spor Malzemeleri Trz. Tic. Ltd.

Şti. adına tescilli 15.02.2013 tarih ve IM065925 sayılı beyanname muhteviyatı 6 kalem 32 kap eşyanın heyet marifetiyle yapılan tespiti sonucu 18.02.2013 tarihinde düzenlenen Risk Analizi Değerlendirme Tutanağı ile mezkur beyannamenin risk unsurları açısından değerlendirmesinin fiziki olarak yapılmasına karar verildiği, 19.02.2013 tarihinde antrepo sorumlusu, firma yetkilisi ile davalı idarenin biri Gümrük Şefi seviyesinde (8) personeli ve davacı gümrük müşavirinin katılımıyla gerçekleştirilen eşya tespit tutanağı ile sözkonusu beyannamenin yanıltıcı bilgiler içerdiği, beyanname ile ekinde yer alan belge ve faturaların uyumlu olmadığı,

beyannamede yazılı eşyaların İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğ kapsamında olan özel eşyalar olduğu, beyannamede geçen bazı eşyaların da faturada yer almadığının belirlendiği, davacının sözkonusu tespit tutanağını imzalamaktan imtina ettiği, davacı hakkında olayla ilgili olarak Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğu, her ne kadar davacı tarafından söz konusu suç duyurusundan önce, 26.02.2013 tarihinde, bahse konu beyanname işlemlerinin kendisi tarafından yapılmadığı, .... şifresinin bilgisi dışında çalışanları tarafından kullanıldığı iddiasıyla ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulmuşsa da, davacının yanında çalışanlar tarafından yanıltıcı beyanname düzenlenip ilgili kuruma sunulduğunun sabit olması nedeniyle, çalışanları üzerinde sıkı bir denetim sorumluluğu bulunan davacının, çalışanlar hakkında suç duyurusunda bulunmuş olması davacının bu denetim sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.

Dolaylı temsilci sıfatıyla gümrük işlemlerinin gerçekleştirilebilmesi için gümrük müşavirlerine kendileri tarafından kullanılmak üzere .... yazılımına erişebilmelerine imkân sağlayan kullanıcı kodu verildiği, gümrük müşavirlerinin sahip oldukları kullanıcı koduyla internet üzerinden şifre oluşturabildikleri ve bu şifreyi güvenlik amaçlı her zaman değiştirebilmelerinin de mümkün bulunduğu, dolayısıyla ... kullanıcı kodu ve şifrelerinin güvenliklerinin sağlanmasından ilgili gümrük müşavirlerinin sorumlu olduğu,

adına usûlsüz beyanname tanzim edilen firma ile eylem ve fikir birliği içinde olduğu saptanamasa bile salt şifre güvenliği konusunda gerekli dikkat ve özeni göstermeyen ve bu şekilde hatalı tarife tatbikatı ve kaçakçılık eylemlerine dolaylı da olsa katkı sağlayan gümrük müşavirlerinin; bu eylemlerinin, Gümrük Kanunu'nun Geçici 6/2-a maddesi kapsamında bir disiplin suçu teşkil edeceği sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, davacının kendisine verilen.... kullanıcı kodu ve şifresini muhafaza konusunda gerekli hassasiyeti göstermeyerek hatalı tarife tatbikatı ve kaçakçılık olayının meydana gelmesinde sorumluluğunun bulunduğu hususu sabit olduğundan, görevini kusurlu olarak yapan ve mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunan davacının; söz konusu eylemi nedeniyle "uyarma" disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin davaya konu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.