Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2016/6228 K.2017/3929

2-

İstemin Özeti : ... 4. İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının hukuka uygun olmadığı ileri sürülerek temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Savunmanın Özeti :Savunma verilmemiştir. Düşüncesi :Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, araç sürücüsüne 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 36. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendi uyarınca verilen idari para cezası yönünden bozulması, diğer kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce; tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip dosyadaki belgeler incelenerek gereği görüşüldü:

Dava; davacılardan 'in sahibi olduğu ......... ticari taksi plakalı aracın 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3 maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin 04.08.2015 gün ve 0510694 sayılı işlem ile araç sürücüsü adına idari para cezası verilmesine ilişkin 04.08.2015 gün ve HT-444881 sayılı işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptalleri istemiyle açılmıştır.

... 4. İdare Mahkemesince; dava konusu araca ait plaka için olay tarihi öncesinde taksi çalışma ruhsatnamesinin mevcut olduğu, araç sürücüsünün denetim esnasında belgeyi ibraz edememesi üzerine işlem tesis edildiği, ticari taksi plakalı araç ile şehir içinde ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapıldığı ve korsan taşımacılık yapıldığından söz etme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptallerine karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından anılan İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Mahkeme kararının davacı 'e ait aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3. maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin 04.08.2015 tarih ve 0510694 sayılı işlem ile diğer davacı araç sürücüsü 'ya idari para cezası verilmesine ilişkin HT-444881 sayılı işlemin 2.400,00 TL'lik kısmının iptaline ilişkin kısım incelendiğinde;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararın Bozulması" başlıklı 49. maddesinin 2. fıkrasında; temyiz incelemesi sonucu Danıştayın; a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozacağı kuralına yer verilmiştir.

Dosyadaki belgeler ile temyiz dilekçesindeki iddiaların incelenmesinden, temyiz istemine konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, kararın bozulmasını gerektirecek yasal bir sebebin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Araç sürücüsü 'ya idari para cezası verilmesine ilişkin HT-444881 sayılı işlemin 1609,00 TL'lık kısmının iptaline ilişkin kısım incelendiğinde ise;

Dava konusu HT-444881 sayılı işlem ile araç sürücüsüne 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3. maddesi uyarınca 2.400,00 TL, 36.maddesinin 3. fıkrasının (b) bendi uyarınca ise 1609,00 TL idari para cezası verildiği görülmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 36. maddesinin üçüncü fıkrasında motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesinin yasak olduğu belirtimiş, b bendinde bu fıkra hükümlerine uymayan sürücülerin para cezası ile cezalandırılacakları düzenlenmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3 üncü maddesinde de; " (1) Bu Kanunun;

a) İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,

b) Diğer genel hükümleri, idari para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır." düzenlemesi yer almıştır.

Anılan Kanunu’nun “Saklı tutulan hükümler” başlığını taşıyan 19. maddesinde ise, “(1) Diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için;

a) Bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi,

b) İşyerinin kapatılması,

c) Ruhsat veya ehliyetin geri alınması,

d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması, gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır.” hükmü yer almıştır.

Aynı Kanunun 27. maddesinin 8. fıkrasında ise; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kurala bağlanmıştır.

Yukarıda alıntısı yapılan mevzuat hükümleri uyarınca, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı açıktır. Ancak, idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kuşkusuzdur. Kabahatler Kanununun 27. maddesinin gerekçesinde de, bu hükümle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlantı sorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı belirtilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden, 04.08.2015 tarihinde trafik ekiplerince yapılan denetimlerde 2918 sayılı Kanunun EK 2/3. maddesi kapsamında ilgili belediyeden izin alınmaksızın ticari amaçlı taşımacılık yaptıklarından bahisle söz konusu aracın trafikten men edildiği ve araç sürücüsüne bu fiilleri nedeniyle mevzuatta öngörülen idari para cezasının verildiği, ancak araç sürücüsü hakkında düzenlenen ceza tutanağında, bu kişinin ayrıca 2918 sayılı Kanunun 36. madde hükmünü de ihlal etmesi nedeniyle 1609,00 TL idari para cezası verildiği, anılan ihlal kapsamında davacı hakkında idari yargının görev alanına giren başkaca yaptırım kararı uygulanmadığı görülmektedir.

Bu veriler ışığında, davacı araç sürücüsü hakkında Ek 2/3 maddesine aykırılık dışında uygulanan trafik para cezalarının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu para cezalarına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği, sürücü belgesi olmadan araç kullanmak fiili nedeniyle verilen para cezasının idari yargının görev alanına girmediği anlaşıldığından, dava konusu uyuşmazlığın bu kısmının idari yargı yerinde çözümlenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Durum böyle olunca, İdare Mahkemesince davanın bu kısmının görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, herhangi bir ayrıma gidilmeksizin dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen kararda usul hükümlerine uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddi ile ... 4. İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının aracın trafikten menine ilişkin işlem ile araç sürücüsüne ... TL tutarında idari para cezası verilmesine ilişkin işlemlerin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA, temyiz isteminin kısmen kabulü ile araç sürücüsüne ...