Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2016/7609 K.2018/4290

Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, dosyadaki belgeler incelenerek gereği görüşüldü:

Dava; davacı adına kayıtlı … plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi uyarınca altmış gün süreyle trafikten men edilmesi ile 2.400,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılmıştır.

…. İdare Mahkemesince; uyuşmazlığa konu aracın, tescil belgesinde kullanım amacının ticari olduğu, yurt içi ticari yolcu taşımacılığı yetkisi veren D2 yetki belgesinin bulunduğu görülmekle birlikte, yalnızca D2 yetki belgesi ile ilgili belediyeden izin alınmaksızın belediye sınırları içinde servis taşımacılığı yapılamayacağından, davacıya ait araçla ilgili belediyeden izin alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı hususu, görevli trafik ekiplerince düzenlenen tespit tutanağı ile sabit olduğundan, aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde ve bu nedenle tesis edilen idari para cezası işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından, İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek 2. maddesinde; araçlarını motorlu araç tescil ve trafik belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerinin 14.400.000 lira para cezası ile cezalandırılacağı, ayrıca, aracın onbeş gün süre ile trafikten men edileceği, ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşıyan kişiye, (…) bağlı bulunduğu durak, işyeri ve işletmelerin sorumlularına birinci fıkrada gösterilen idari para cezasının üç kat olarak,

fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde tekerrürü halinde ise beş kat olarak uygulanacağı, ayrıca, aracın her defasında altmış gün süre ile trafikten men edileceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan maddenin ilk halinde aracın üretim amacı dışında yolcu veya yük taşımacılığında kullanılması hali için ceza öngörülmüşken, maddeye 31.05.2012 tarihinde kabul edilen 6321 sayılı Kanunla eklenen üçüncü fıkrayla, "korsan" olarak tabir edilen şehiriçinde ticari amaçlı kayıt dışı yolcu taşımacılığının engellenerek, hem taşımacılık hizmetlerinin düzene sokulması hem de kurallara bağlı olarak yolcu taşımacılığı yapan esnafın haklarının korunmasının amaçlandığı görülmektedir.

Aydın Büyükşehir Belediyesi "P" Plaka Tahsisli ve Özel Servis Araçları Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, yönetmeliğin, Aydın Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde, İlçe merkezinden- İlçe merkezlerine, İlçe merkezinden-İlçe merkezine bağlı mahallelere ve İlçe merkezlerine bağlı mahallelerden- İlçe merkezlerine; personel, öğrenci, işçi, engelli, hasta, avm.müşteri vb. Ücretli-ücretsiz toplu taşımacılık işini yapan gerçek ve tüzel kişilere ait Özel servis araçlarının denetiminin düzenli yapılması, hizmet kalitesinin yükseltilmesi,

korsan taşımacılığının ve vergi kayıplarının önlenebilmesi için İl Trafik Komisyonukararı gereğince Aydın İl ve İlçe Merkezleri için Büyükşehir Belediye uhdesine tahsisen verilen P Plakaların, P Plakalara tescil edilecek servis taşımacılığında kullanılacak araçları, araç sahipleri, araç güzergâhları, araç içinde çalışan şoför ve personellerin hangi koşullar altında çalışacakları, gerçek ve tüzel işletmeciler ile hizmet alan, hizmetten faydalanan gerçek ve tüzel kişilerin, kurum ve kuruluşların hizmet alma, hizmet verme, işletme vb. tüm ilişkileri,

uygulamayı yürütecek ve denetleyecek olan kurum ve kuruluşların yetki ve sorumluluk alanlarını belirlemek ve servis taşımacılığında hizmet kalitesinin yükseltilmesini sağlamak amacıyla hazırlandığı, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde.

Özel Servis Aracı:Resmi yada özel kuruluşlara veya öğrencilere ücreti karşılığında toplu taşıma hizmeti vermek amacıyla kullanılan ve Aydın Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde tahsis kapsamında bulunan “P” plaka serisine ve öz mal kayıtlı araçları olarak tanımlanmış, "Özel Servia Araçlarının Çalışma Usul Ve Esasları" başlıklı 14. maddesinde, özel servis araçlarının işletme sırasında uymak zorunda olduğu kurallar belirtilmiş,

"Denetim Sistemi" başlıklı 18. maddesinde yönetmelik hükümlerine ayıkırı hareket eden işletmeci ve sürücüler hakkında Servis Araçları Hizmet Yönetmeliği çerçevesindeki kurallara uymadıkları gerekçesi ile Büyükşehir Zabıta Dairesi Başkanlığı Trafik Zabıtası tarafından düzenlenen zabıtlar.

Belediye Encümenince değerlendirilerek para cezası uygulanacağı, yönetmelik hükümlerinin bir yılda yirmiden fazla sayıda ihlal edilmesi halinde çalışma ruhsatı UKOME kararı ile iptal edileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden. 03.11.2015 günü yapılan trafik kontrolünde, araç sürücüsü davacının sevk ve idaresinde bulunan araçla,. İlçesi.

Kavşağında ticari amaçlı öğrenci servisi yaptığı esnada durumun tutanakla tespit edildiği, bunun üzerine davacıya ait kullanım amacı ticari (okul servisi) araçla ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın belediye sınırları içerisinde ticari amaçlı ücret karşılığı yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemlerin tesis edildiği, davacının "P" plakalı servis aracı işletmekte olup, söz konusu "P" plakalı araç için Aydın Büyükşehir Belediyesinden servis aracı çalışma ruhsatnamesini aldığı,

ayrıca 06.11.2015 tarihinde de 31.08.2016 tarihine kadar geçerli öğrenci ve personel servis aracı güzergah belgesini aldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda da bahsedildiği üzere; 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesine 31.05.2012 tarihli değişiklikle eklenen üçüncü fıkranın düzenlenme amacı, korsan taşımacılığın engellenmesidir. Olayda, davacı Aydın Büyükşehir Belediyesi'nce verilmiş "P" ticari plakalı servis işletmekte olup, işlem tarihinden güzergah izin belgesi bulunmayan davacının, anılan Kanunun Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın faaliyette bulunduğundan bahsedilemez.

Bu durumda; ticari servis plakalı araçla şehiriçinde ticari amaçla yolcu taşımacılığı 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bulunmadığından, aksi yorumla tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.