Danıştay Danıştay 5. Daire Başkanlığı E.2013/166 K.2015/8447

Hüküm veren Danıştay Beşinci Dairesince işin gereği düşünüldü:

Dava; ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Hastalıkları Bölümü'nde uzmanlık eğitimini tamamlayan davacının, eş durumu mazereti kabul edilmeyerek ... Devlet Hastanesine atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesince verilen kararla; davacının eşinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa tabi personel olarak Cumhuriyet Üniversitesi bünyesinde çalıştığı ve başka bir yere naklen atanma durumunun statüsü gereği söz konusu olmadığı, "eş durumu" mazeretinin gözönünde bulundurulmayarak davacının Şarkışla Devlet Hastanesine atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Davalı İdare, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğunu ileri sürmekte ve İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 4. maddesinin 2. fıkrasında, eş durumu ve sağlık mazereti nedeniyle yapılacak atamalar hariç personelin görev yerlerinin, tercih hakkı verilmek suretiyle kurayla belirleneceği hükme bağlanmış, böylece Devlet hizmeti yükümlülüğü konusunda "eş durumu özürü" ve "sağlık özürü" tanınmış bulunmaktadır. Ancak, bu özürlerin ayrıntılı uygulama biçimine ilişkin başkaca kural Kanunda yer almadığından, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin konuya ilişkin hükümlerinin, Devlet hizmeti yükümlüleri yönünden uygulanabileceği ölçüde uygulanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

8.6.2004 günlü, 25486 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan (mülga) Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 20. maddesinde, personelin eş durumu nedeniyle nakil talebinde bulunabilmesi için, eşinin 217 sayılı KHK kapsamına giren bir kurum veya kuruluşta memur kadrosunda çalıştığını belgelemesinin gerektiği;

eşlerden biri bir başka kurumda çalışıyor ise, varsa o kurumla yapılan protokol hükümlerinin dönem beklenilmeden uygulanacağı, ancak başka kurumda çalışan eşin, Bakanlık personelinden Genel Yönetmelik hükümleri çerçevesinde unvan, kadro ve görev bakımından üst olması veya zorunlu yer değiştirmeye tabi personel olması halinde eş durumu ataması olarak değerlendirilerek yapılacağı, teşkilatın bulunmaması veya bir başka yerde istihdamı mümkün olmayan hallerde, Bakanlığın ilgili kurumla koordinasyon sağlayarak eş durumu atama talebini değerlendireceği,

bu hallerde atama yapılamıyor ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 72. maddesi hükümlerinin uygulanacağı hükmü öngörülmüştür.

Personel hukukunun temel kavramlarından olan kadro, kamu görevlisi ile idare arasında bağ kuran önemli bir araçtır. Asli ve sürekli bir kamu hizmetinin yürütüldüğü yerde varlığından söz edilebilen "kadro" kavramı; personelin bulunduğu yeri, yaptığı işi gösteren ve yürüttüğü asli ve sürekli kamu hizmetini tanımlayan önemli bir kavramdır. 657 sayılı Yasanın 33. maddesinde öngörülen "Kadrosuz memur çalıştırılamaz." kuralı ile memurların bir kadroya bağlı olarak istihdam edilmelerinin zorunlu olduğu ifade edilmiş, kadro ile memur arasındaki bağlantı net bir şekilde ortaya konulmuştur. Bu bağlamda, belirli bir kadroya bağlı olarak yürütülen görevin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4. maddesinin (A) bendinde düzenlenen memurluk görevi ile aynı paralelde olduğu kabul edilmelidir.

Bu hale göre, 217 sayılı KHK kapsamında yer alan Üniversitelerdeki araştırma görevlisi kadrolarının, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 20. maddesinde yer alan memur kadroları gibi değerlendirilmesi, bu kadrolarda istihdam edilen personelin eşlerinin anılan maddeden yararlandırılması personel hukuku ilkelerine uygun olacaktır.

Dosya içinde bulunan bilgi ve belgelerden; davacının eşinin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa tabi personel olarak Cumhuriyet Üniversitesi bünyesinde araştırma görevlisi olarak görev yaptığı ve 4. derecenin 4. kademesi kazanılmış hak aylığı ile kadroda istihdam edildiği anlaşıldığından, davalı idarece, davacının mazereti nedeniyle eş durumu kurasına dahil edilme isteminin, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin 20. maddesi kapsamında değerlendirilerek, bu değerlendirmenin sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerekirken, Yönetmeliğin 21. maddesi uyarınca reddedilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.