Danıştay Danıştay 5. Daire Başkanlığı E.2015/4291 K.2015/8184

Hüküm veren Danıştay Beşinci Dairesi'nce işin gereği düşünüldü:

Dava, 2004-2009 yılları arasında Belediye Başkanı olarak görev yapan davacı tarafından, Mahalli İdareler Kontrolörü tarafından yapılan denetim sonucunda tespit edilen 975.971,97 TL kamu zararının kendisinden istenilmesine ilişkin 02.12.2011 günlü, 7480 sayılı işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin 12.12.2011 günlü, 7553 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

... 2. İdare Mahkemesi'nce verilen ... günlü, ... sayılı kararla; kamu zararların tahsiline ilişkin hükümler dikkate alındığında, davacı adına çıkarılan kamu zararından doğan alacağın, genel hükümlere göre adli yargı yerinde açılacak bir dava sonucuna göre tahsilinin gerektiği, dava konusu işlemin de bu doğrultuda söz konusu alacağın yargı yolu ile tahsili öncesinde, kamu zararı alacağının davacıya tebliği ile rızaen ödemeye çağrı niteliğinde bir ön işlem olduğu, bu yönüyle de kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmadığı gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1/b bendi uyarınca davanın reddine hükmedilmiştir.

Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Beşinci Dairesinin 16.04.2015 günlü, E:2012/8658; K:2015/3846 Sayılı kararıyla İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

Davacı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğunu öne sürerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın kaldırılarak İdare Mahkemesi kararının bozulmasını istemektedir.

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesince verilen 16.04.2015 günlü, E:2012/8658; K:2015/3846 Sayılı karar kaldırılarak uyuşmazlığın esasına geçildi:

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71. maddesinde; kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olarak tanımlanmış; maddenin devamında kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak durumlar sıralanmış; kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararının, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgiliden tahsil edileceği belirtilmiş;

kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usul ve esasların, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmış olup; anılan madde uyarınca hazırlanan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde de kamu zararı tanımına benzer biçimde yer verilmiş ve Yönetmelikte, söz konusu zararların tespit, takip ve tahsil usulü maddeler halinde açıklanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; Mahalli İdareler Kontrolörü tarafından yapılan denetim sonucu, kamu kurum ve kuruluşlarınca verilmiş tahsis ve irtifak hakkı tesis belgesi olmadan imar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine aykırı olarak 20 adet iskele hizmet binası yapıldığı ve söz konusu yapılar ile ilgili yıkım kararı verildiği, iskele hizmet binaları için 925.971,97 TL belediye bütçesinden ödeme yapılarak kamu zararına sebebiyet verdiğinin tespiti üzerine, belirlenen zararın sorumlulardan alınmasına ilişkin 12.12.2011 gün ve 7553 sayılı işlemin tesis edildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemler, idarenin kamu gücüne dayanarak, tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir deyişle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.

Uyuşmazlık, 'nda tespit edilen kamu zararından, davacının sorumlu tutularak ödemesinin istenilmesine ilişkin işlemden doğmaktadır.

Bu işlemin icrasının rızaen ödenmediği takdirde adli yargıda açılacak bir dava yoluyla yapılacak olması, onun kesin ve icrai olmadığını göstermemektedir.

Dava konusu işlemin idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir nitelik taşıdığı ve davacının hukukunu etkilediği anlaşıldığından; uyuşmazlığın esası yönünden incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, davanın incelenmeksizin reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.,

Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulüyle ... 2. İdare Mahkemesince verilen ... günlü, ... sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca bozulmasına, aynı maddenin 3622 sayılı Kanunla değişik 3. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 21/10/2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY

İdare Mahkemesi'nce verilen karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir neden de bulunmadığından, karar düzeltme isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği görüşüyle karara karşıyız.