Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2019/1445 K.2021/744

Dava konusu istem: Davalı idare emrinde görev yapan davacı tarafından, 3-4 Haziran 2011, 29-30 Mart 2012, 28-29 Mart 2013 ve 22-23 Şubat 2014 tarihlerinde yapılan özel yeterlilik sınavları ile 07/02/2011 tarih ve 3922073 sayılı Genelgenin 2. maddesinde yer alan, "Özel yeterlilik sınavı için Teşkilat Kanunumuzda toplam iki hak öngörülmüştür. İlgili memurlarımız söz konusu sınav haklarını en az altışar ay arayla düzenlenecek toplam dört sınavdan ikisinde kullanabilecektir." cümlesinin iptali ve 6004 sayılı Dışişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun geçici 4. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 06/02/2019 tarih ve E:2016/7209, K:2019/403 sayılı kararıyla; davalı idarenin usule yönelik görev itirazı yerinde görülmeyerek;

Davacının itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulması talebi yönünden,

09/07/2018 tarih ve 30473 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 6. maddesiyle, 6004 sayılı Dışişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un adı, Dışişleri Bakanlığı Personeline İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun olarak değiştirildiği, Geçici 4. maddesinin ise ilga edildiği, Kanun maddesinin yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle, davacının itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesi'ne başvurulmasına yönelik talebinin bu aşamada değerlendirmeye tabi tutulamadığı;

3-4 Haziran 2011 ve 29-30 Mart 2012 tarihlerinde yapılan özel yeterlilik sınavları yönünden,

Davacının, 3-4 Haziran 2011 ve 29-30 Mart 2012 tarihlerinde yapılan özel yeterlilik sınavlarına girmediği, bu nedenle anılan sınavların iptalini istemekte hukuki menfaatinin bulunmadığı;

28-29 Mart 2013 tarihlerinde yapılan özel yeterlilik sınavı yönünden,

Davacının, 28-29 Mart 2013 tarihlerinde yapılan sınava katıldığı, ancak başarısız olduğu ve süresi içerisinde bu sınava karşı dava açmadığı; daha sonra 6004 sayılı Kanun'un Geçici 4/4-a maddesi ile 07/02/2011 tarih ve 3922073 sayılı Genelge'nin 2. maddesinin tanıdığı haktan yararlanarak 22-23 Şubat 2014 tarihlerinde yapılan Özel Yeterlilik Sınavına da katıldığı, anılan sınavdan da başarısız olması üzerine 04/03/2014 tarihinde bu davayı açtığı; mevzuatta, aralarında bağlantı bulunan davaların birlikte açılması durumunda, dava açma süresinin aranmayacağı yolunda herhangi bir kural bulunmadığından, davanın, 28-29 Mart 2013 tarihlerinde yapılan Özel Yeterlilik Sınavına yönelik kısmının süresinde olmadığı;

07/02/2011 tarih ve 3922073 sayılı Dışişleri Bakanlığı Genelgesi'nin 2. maddesinde yer alan düzenleme yönünden,

Dava konusu Genelge'nin 1. maddesinde; "6004 sayılı Teşkilat Kanunumuzun Geçici 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi kapsamında, Konsolosluk ve İhtisas Memurlarımızın gireceği özel yeterlilik sınavlarının yürütülmesine ilişkin olarak öngörülen düzenlemeler müteakip maddelerde sunulmuştur." hükmüne yer verildiği, aynı Genelge'nin dava konusu 2. maddesinde ise; "Özel yeterlilik sınavı için Teşkilat Kanunumuzda toplam iki hak öngörülmüştür. İlgili memurlarımız sözkonusu sınav haklarını en az altışar ay arayla düzenlenecek toplam dört sınavdan ikisinde kullanabilecektir. Sınav haklarını kullanmayan veya bu haklarında başarısız olan memurlar Başkatip ve daha üst unvanlara yükselme hakkını yitirecektir." düzenlemesine yer verildiği,

6004 sayılı Dışişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un Geçici 4. maddesinde; idari memurlar ve maddede sayılan diğer personelin konsolosluk ve ihtisas memurluğu kadrolarına geçiş süreci düzenlendikten sonra, anılan maddenin verdiği haktan yararlanarak ikinci katiplik ve konsolos muavini kadrolarına atanan personelin başkatiplik ve konsolosluk unvanına yükseltilebilmeleri için Bakanlık tarafından yapılacak özel bir yeterlilik sınavına girmeleri gerektiği, bu sınavlarda başarılı olanların anılan unvanlardan uygun olanlara yükseltileceği,

yeterlilik sınavında başarılı olamayanlara en az altı ay arayla ikinci bir sınav hakkı daha tanınacağı hususlarının kural altına alındığı, dava konusu Genelge'de ise, yapılacak olan sınavların tarihleri ve yeri ile sınavda sorulacak sorulara ilişkin bilgilere yer verildiği,

Bu durumda, dava konusu Genelge'nin 2. maddesinde, 6004 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesine aykırı veya onun tanıdığı bir hakkı sınırlandıran yahut genişleten bir düzenlemeye yer verilmediği, Geçici 4. madde uyarınca yapılması öngörülen sınavların hangi tarihlerde ve ne şekilde yapılacağına ilişkin düzenleme yapıldığı görüldüğünden, dava konusu Genelge hükmünde hukuka aykırılık görülmediği,

22-23 Şubat 2014 tarihlerinde yapılan Özel Yeterlilik Sınavı yönünden,

Davacı tarafından, Sınav Komisyonu'nda konsolosluk ve ihtisas memurlarını temsil eden bir üyenin bulunmamasının hukuka aykırı olduğunun iddia edildiği, Dışişleri Bakanlığı Sınav Yönetmeliği'nin 4. maddesinde; başkan ve üyelerin büyükelçi veya elçi unvanı taşıyan meslek memurları arasından seçileceği, insan kaynakları dairesi başkanının kurulun doğal üyesi olduğunun düzenlendiği görüldüğünden, Sınav Komisyonu'nda konsolosluk ve ihtisas memurlarını temsil eden bir üyenin bulunmamasının, yapılan sınavı kusurlandırıcı nitelikte görülmediği, sınavda hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle,

3-4 Haziran 2011; 29-30 Mart 2012 tarihlerinde yapılan Özel Yeterlilik Sınavları hakkında davanın ehliyet yönünden reddine; 28-29 Mart 2013 tarihlerinde yapılan Özel Yeterlilik Sınavı yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine; 07/02/2011 tarih ve 3922073 sayılı Dışişleri Bakanlığı Genelgesi'nin 2. maddesinde yer alan düzenleme ile 22-23 Şubat 2014 tarihlerinde yapılan Özel Yeterlilik Sınavı yönlerinden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, aynı mahiyetteki diğer yeterlilik sınavlarında ilgilisine hangi sınava gireceği konusunda mevzuatta tanınan tercih hakkının, Genelge’nin 2. maddesi ile toplam 4 sınavlık birbirine bağlı sınavlarda kullanılması istenerek tanınmadığından getirilen bu sınırlamanın eşitsizlik yarattığı.

6004 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendi gereği yönetmelik düzenlemesi yapılmadığı; özel yeterlilik sınavlarının, diğer yeterlilik sınavından farklı olarak, yalnızca 4 kez düzenleneceğine yönelik bir hükmün 6004 sayılı Kanun'da bulunmadığı; özel yeterlilik sınavlarının 2 yıl 8 ay gibi çok dar bir süreye sıkıştırılmasının, memurları tasfiye etme amacı taşıdığı.

Anayasa'nın 10., 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. ve 214. maddeleri ve 657 sayılı Kanun eki I Sayılı Cetvel’in (g) bendi hükümleri uyarınca, özel yeterlilik sınavları yapılmadan önce, hizmet/meslek içi eğitim yapılmasının zorunlu olduğu.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik gereği görevde yükselme eğitimi yapılması zorunluluğunun mevcut olduğu 2011, 2012, 2013 yıllarına ait sınavların “şekil unsuru” bakımından sakat olduğu ve yok sayılmaları gerektiği; hiçbir hizmet içi eğitim alamamış ya da uygulamaya dayalı herhangi bir bilgi ve deneyim elde edememiş olduğu için katılamadığı 2011 ve 2012 yıllarına ait sınavlar ile katılmak zorunda bırakıldığı üçüncü ve dördüncü sınavlarla bir hukuki bağlantı bulunduğundan hukuki menfaatini ihlal ettiği;

özel yeterlik sınavlarında Personel Dairesi Başkanlığı yöneticileri olarak “yetki” kullanan idarecilerin FETÖ üyesi olduklarının anlaşıldığı, “yetki unsuru” açısından yetki kullanan idarecilerin devletin Anayasal ve yasal düzenine bağlı olmadıklarının görmezden gelinmesinin kamu yararı ve kamu görevi gerekleri açısından mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, konsolosluk ve ihtisas memurlarının kariyer ilerlemelerinin tabi olduğu özel yeterlik sınavının Dışişleri Bakanlığı Sınav Yönetmeliği'nin Geçici 2. maddesine göre düzenlendiği, özel yeterlik sınavlarında kontenjan sınırlaması bulunmadığı, adayların sadece kendileri ile yarıştıkları, Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a)Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b)Hukuka aykırı karar verilmesi,

c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Her ne kadar, davacı tarafından, dava konusu sınav öncesinde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görev de Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümleri uyarınca herhangi bir görevde yükselme eğitimi yapılmadığı ileri sürülmekte ise de, uyuşmazlığın yasal dayanağının 6004 sayılı Kanunun geçici 4. maddesi hükmü olduğu ve anılan maddede bu yönde bir düzenleme bulunmadığı, Genel Yönetmelik hükümlerinin uyuşmazlıkta uygulanma imkanı bulunmadığı açıktır.

MÜDAHALE İSTEMİ HAKKINDA KARAR

Davacı … tarafından, 3-4 Haziran 2011, 29-30 Mart 2012, 28-29 Mart 2013 ve 22-23 Şubat 2014 tarihlerinde yapılan özel yeterlilik sınavları ile 07/02/2011 tarih ve 3922073 sayılı Genelgenin 2. maddesinde yer alan, "Özel yeterlilik sınavı için Teşkilat Kanunumuzda toplam iki hak öngörülmüştür.

İlgili memurlarımız söz konusu sınav haklarını en az altışar ay arayla düzenlenecek toplam dört sınavdan ikisinde kullanabilecektir." cümlesinin iptali ve 6004 sayılı Dışişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun geçici 4. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulması istemiyle Dışişleri Bakanlığına karşı açılan davada;

…, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … tarafından dava konusu özel yeterlilik sınavlarına katılmış oldukları için davada verilecek kararın hukuki menfaatlerini etkileyeceği gerekçesiyle davaya davacı yanında müdahil olarak katılmalarına karar verilmesi istemiyle verilen dilekçeler incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle göndermede bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Fer'i müdahale" başlıklı 66. maddesinde, üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukukî yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabileceği; 67. maddesinde ise, müdahale talebinde bulunan üçüncü kişinin, yanında katılmak istediği tarafı, müdahale sebebini ve bunun dayanaklarını belirten bir dilekçeyle mahkemeye başvuracağı ve müdahale dilekçesinin, davanın taraflarına tebliğ edileceği, mahkemenin, gerekirse taraflarla birlikte üçüncü kişiyi de dinlemek üzere davet edeceği ve gelmeseler dahi müdahale talebi hakkında bir karar vereceği kuralı yer almıştır.

Doğrudan dava açabilecek durumda olan kişilerin davacı yanında davaya katılma isteminin kabulü mümkün olmadığından, istemlerin reddine, 08/04/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.