Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2019/3156 K.2020/2724

Dava konusu istem: … Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde şef kadrosunda çalışmakta iken, … Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğü görevini yürütmek üzere vekaleten atanan davacı tarafından, Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'ndeki şartları taşımadığı gerekçesi ile 15/07/2009-15/03/2010 tarihleri arasında ödenen 4.106,04-TL vekalet ücretinin borç çıkartılmasına ilişkin Samsun Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile 13-18/12/2009 tarihleri arasındaki tahsil edilmeyen farkların geri istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işleminin ve bu işlemlerin dayanağı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının "Vekalet Ücreti Hk." başlıklı … tarih ve e-posta … sayılı yazısının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 25/04/2019 tarih ve E:2018/4212, K:2019/3111 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin esasına geçildiği,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 86. maddesinde, "Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedeniyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir." hükmüne, 174. maddesinde, vekalet aylıklarının ödenebilmesi için görevin fiilen yapılmasının zorunlu olduğu; 175. maddesinin 2. fıkrasında ise, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu düzenlemelerine yer verildiği,

17/05/1987 tarih ve 19463 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 99 sayılı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği'nde, bir görevin vekâleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden, bu görevi vekâleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerektiğinin belirtildiği,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 152. maddesi uyarınca hazırlanarak 12/01/2010 tarih ve 27460 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 06/01/2010 tarih ve 2010/7 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2010 yılında da yürürlüğü devam ettirilen 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın "Vekalet" başlıklı 9. maddesinin1. fıkrasında; "1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere,

aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir." düzenlemesine,

19/08/2007 tarih ve 26618 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve işlem tarihinde yürürlükte olan Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak genel şartlar" başlıklı 7. maddesinde; " (1) Bu Yönetmelikte belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için;

a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinde belirtilen atanabilme şartlarını taşımak,

b) Son yıl sicil notu olumlu ve son üç yıllık sicil notu ortalaması 76 puandan aşağı olmamak,

c) En az iki yıl Kurum hizmeti bulunmak,

ç) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, şartları aranır." kuralına, "Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 8. maddesinde ise, Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürü kadrosuna atanabilmek için 7. maddedeki genel şartlar yanında ayrıca fakülte veya en az 4 yıllık yüksekokul mezunu olmak şartının aranacağı kuralına,

Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Atanılacak Hizmet Yerleri" başlıklı 22. maddesinde; "(1)Sosyal Güvenlik İl Müdürü, Sosyal Güvenlik İl Müdür Yardımcısı ve Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürü kadrolarında görev yapanlar;

a) Kendisinin veya eşinin nüfusa kayıtlı oldukları il ve bu ile bağlı ilçelere,

b) Nüfusa kayıtlı olmamakla birlikte, kendisinin veya eşinin en az 15 yıl süre ile devamlı olarak ikamet ettikleri veya hizmetini olumsuz yönde etkileyebilecek maddi ilişkinin bulunduğu il ve bu ile bağlı ilçelere, atanamazlar.

(2) Ancak, son genel nüfus sayımına göre a) Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-4 sayılı Hizmet Bölgeleri Cetvelindeki 3 ve 4 üncü bölge kapsamında belirlenen il merkezleri ile bunlara bağlı ilçe merkezlerinden nüfusu 50.000'i aşan yerlere, b) Diğer il veya ilçe merkezlerinden nüfusu 100.000'i aşan yerlere, yapılacak atamalarda bu maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanmaz.

(3) Bu maddenin uygulanmasında, Büyükşehir Belediyesi olan illerde il merkezi ile Büyükşehir sınırları içerisindeki ilçe nüfusları birlikte değerlendirilir." kuralına yer verildiği,

Dava konusu düzenleyici işlem yönünden;

Dava konusu bireysel işlemlerin dayanağı olan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının 05/04/2010 tarih ve e-Posta/17 sayılı yazısında, muhtelif İl Müdürlüklerinden Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına iletilen yazılarda, "Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği" hükümleri çerçevesinde yapılan vekaleten görevlendirilmelerde Merkez Müdürlerinin vekilde aranan şartları taşımaması nedeniyle yersiz ödenen vekalet ücretinin tahsil edilip edilmeyeceği hususunda ne tür işlemler yapılacağı konusunda tereddütler olduğunun bildirilmesi üzerine,

2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın 9. maddesinin 1. fıkrasının ( cc ) bendine yer verildikten sonra, Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü için 657 sayılı Kanun'un 86. ve 175. maddelerine istinaden yapılan vekaleten görevlendirilmelerde, Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği çerçevesinde istenilen şartları taşımayan personele vekalet ücreti ödenmesinin mümkün olmadığı,

ayrıca Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğüne vekaleti uygun görülen personelin anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde istenilen şartları taşımaması nedeniyle varsa yersiz ödenen vekalet ücretlerinin tahsil edilmesi gerektiğinin belirtildiği,

İçeriği yukarıda belirtilen dava konusu düzenleyici işlemin, 657 sayılı Kanun'un yukarıda değinilen maddeleri ile Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı'nın 9. maddesinin birinci fıkrasında yer alan düzenlemelerle çelişmediği, bu düzenlemelere aykırı kurallar içermediği anlaşıldığından, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı,

Dava konusu bireysel işlemler yönünden;

Yukarıda değinilen mevzuat uyarınca, bir göreve vekaleten atanan kişiye vekalet ettiği göreve ilişkin vekalet aylığı, zam ve tazminatların ödenebilmesi için vekillerin ilgili mevzuatı uyarınca asalaten atamada aranan tüm şartları taşıması gerektiği,

Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 7. ve 8. maddelerinde, Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğü kadrolarına görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak şartlara yer verildiğinden, Danıştay Onbirinci Dairesinin 16/02/2016 tarih ve 2015/3190 sayılı ara kararı ile davalı idareden, davacının öğrenim durumunun sorulması üzerine; davacının 1996 yılında dört yıllık Anadolu Üniversitesi, İktisat Fakültesi, İktisat Bölümünden mezun olduğunun anlaşıldığı,

Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 22. maddesinde yer alan düzenlemenin, Sosyal Güvenlik İl Müdürü, Sosyal Güvenlik İl Müdür Yardımcısı ve Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürü kadrolarında görev yapanların nüfusuna kayıtlı oldukları il ve bu ile bağlı ilçelere belirlenen durumlar dahilinde atanamayacaklarına ilişkin bir kural olduğu, bu kuralın unvanla yani görevle ilgili olmayıp görev yeriyle ilgili olduğu, dolayısıyla bahse konu şartın söz konusu kadrolar için asilde aranan şartları düzenleyen bir kural olmadığı, yalnızca o mahalde görev yapılıp yapılamayacağına ilişkin olduğu sonucuna ulaşıldığı,

Bu durumda, Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürü olarak atanabilmek için gerekli şartları taşıyan ve yetkili makam tarafından Bafra Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü görevine vekaleten atanan davacıya, Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 22. maddesi gerekçe gösterilerek tesis edilen vekalet ücretinin borç çıkartılmasına ilişkin işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle,

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının "Vekalet Ücreti Hk." başlıklı … tarih ve e-posta … sayılı yazısı yönünden davanın reddine, Samsun Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün dava konusu … tarih ve … sayılı işlemi ile … tarih ve … sayılı işleminin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu düzenleyici işlemin, Sosyal Güvenlik Kurumu Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde istenilen şartları taşımaması nedeniyle varsa yersiz ödenen vekalet ücretinin tahsil edilmesi gerektiği yolundaki kısmının hukuka aykırı olduğu, düzenlemenin bu kısmının da iptaline karar verilmesi gerektiği, davanın kısmen iptal kısmen de ret ile sonuçlandığı, bu hususun davalı idare lehine ödemek zorunda kaldığı avukatlık ücreti açısından da dikkate alınması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından, davacının vekaleten atanabilmek için taşıması gereken asilde aranan tüm şartları taşımadığı, bu nedenle bireysel işlemlerin hukuka uygun olduğu, harçtan muaf olmasına rağmen yargılama giderleri içinde idareleri aleyhine harca da hükmedildiği, Daire kararının bu yönden de hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.