Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2020/1644 K.2022/211

Dava konusu istem: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunun ...tarih ve ...sayılı kararıyla onaylanan Toptan Hat Kiralama Hizmeti Yoluyla Abonelerine Ses Hizmeti Sunan Sabit Telefon Hizmeti İşletmecilerinin Erişim Yöntemi Değiştirmelerine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 8. maddesinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 12/11/2019 tarih ve E:2015/1100, K:2019/3552 sayılı kararıyla;

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ve ilgili mevzuatın değerlendirilmesinden, elektronik haberleşme sektörünün düzenleyici ve denetleyici kurumu olan davalı Kurum tarafından, kanunlar ile kendisine verilen düzenleme yetkisi kullanılırken dikkate alınması gereken ilkelerden birinin "tüketici hak ve menfaatlerinin gözetilmesi" olduğu, bu kapsamda abonelerin bilgilendirilmesine yönelik olarak işletmecilere yükümlülükler getirilebileceği, elektronik haberleşme sektöründe faaliyet gösteren işletmecilerin, tüketicilerin karar vermelerinde etkili olabilecek hususlar ile dürüstlük kuralı gereğince bilgilendirilmelerinin gerekli olduğu her durumda talep olmaksızın tüketicilerin bilgilendirmesi gerektiğinin anlaşıldığı,

Uyuşmazlığa konu olay incelendiğinde, dava konusu düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önceki dönemde, Toptan Hat Kiralama (THK) yöntemiyle hizmet alan bir abonenin numarasını değiştirmeden işletmecisini değiştiremediği, mevcut Numara Taşınabilirliği Sisteminin (NTS) buna imkân vermediği, davacı şirket tarafından davalı Kuruma yapılan başvuru ile, erişim yönteminin abonelere sormadan değiştirilmesine izin verilmesinin talep edildiği,

bunun üzerine alınan ...tarih ve ......sayılı Kurul kararıyla Toptan Hat Kiralama Hizmeti Yoluyla Abonelerine Ses Hizmeti Sunan Sabit Telefon Hizmeti İşletmecilerinin Erişim Yöntemi Değiştirmelerine İlişkin Usul ve Esaslar'ın onaylanarak yürürlüğe girdiği, ...tarih ve ...sayılı dava konusu Kurul kararı ile de, söz konusu Usul ve Esaslar'da bazı değişikliklerin yapıldığı,

bu kapsamda Toptan Hat Kiralama Hizmeti Yoluyla Abonelerine Ses Hizmeti Sunan Sabit Telefon Hizmeti İşletmecilerinin Erişim Yöntemi Değiştirmelerine İlişkin Usul ve Esaslar'ın "Abonelerin bilgilendirilmesi" başlıklı 8. maddesinde yer alan "STH işletmecisi abone mağduriyetinin engellenmesini teminen, erişim yönteminin değişmesi neticesinde hizmette oluşabilecek değişiklikler, hizmet kesintisinin tarihi ve süresi gibi hususlarda abonelerini değişiklik yürürlüğe girmeden makul bir süre öncesinde, kısa mesaj, arama ve/veya posta ile bilgilendirmekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemenin, dava konusu Kurul kararıyla,

"STH işletmecisi abone mağduriyetinin engellenmesini teminen, erişim yönteminin değişmesi neticesinde hizmette oluşabilecek değişiklikler, abonenin farklı bir işletmeciden ses ya da internet hizmeti almak istediği durumda yapması gerekenler ve karşılaşabileceği ücretler, hizmet kesintisinin tarihi ve süresi gibi hususlarda kısa mesaj, arama ve/veya posta ile abonelerini bilgilendirmekle ve gerektiğinde bunu ispat edebilmekle yükümlüdür." şeklinde değiştirildiğinin anlaşıldığı,

Davacı şirketin talepleri üzerine hazırlanan ve davalı idarenin ...tarih ve ...sayılı Kurul kararı ile onaylanarak yürürlüğe giren dava konusu Usul ve Esaslar'ın amacının, THK hizmeti yoluyla abonelerine ses hizmeti sunan sabit telefon hizmeti işletmecilerinin bu hizmete ilişkin erişim yöntemini abonelerin talebi olmaksızın değiştirmelerine dair usul ve esasların belirlenmesi olduğu, söz konusu düzenleme ile THK yöntemiyle ses hizmeti alan abonenin erişim yönteminin değiştirilmesi suretiyle dolaylı da olsa numarasını değiştirmeden işletmecisini değiştirebilmesine imkân tanındığı,

Anılan Usul ve Esaslar'ın "Abonelerin bilgilendirilmesi" başlıklı dava konusu 8. maddesinde ise, THK kapsamında hizmet alan abonenin erişim yönteminin değiştirilmesi suretiyle Yerel Ağın Paylaşıma Açılması (YAPA), Yalın DSL modelinden hizmet almaya başlaması veya doğrudan kendi işletmecisinin şebekesi üzerinden hizmet almaya başlaması sonrasında hizmet aldığı işletmecisini değiştirmek istemesi hâlinde, abone mağduriyetlerinin engellenmesini teminen aboneye, yapması gerekenler, karşılaşabileceği ücretler ile hizmet kesintisinin tarihi ve süresi gibi konularda bilgilendirme yapılması zorunluluğunun getirildiği,

Bu itibarla, davacı şirketin talebi üzerine hazırlanarak davalı idare tarafından onaylanan Usul ve Esaslar ile THK yöntemiyle abonelerine ses hizmeti sunan STH işletmecilerinin bu hizmete ilişkin erişim yöntemini abonelerin talebi olmaksızın değiştirmelerine imkân tanındığı,

böylece abonelerin dolaylı da olsa numarasını değiştirmeden işletmecisini değiştirebilme hakkına kavuştuğu görülmekte olup, dava konusu düzenleme ile abonelerinin talebi olmaksızın erişim yöntemini değiştiren işletmecilere, erişim yönteminin değişmesi sonrasında hizmette oluşabilecek değişiklerin yanında, abonelerin farklı bir işletmeciden hizmet almak istemesi ihtimaline binaen, bu durumda yapılması gerekenler, karşılaşılabilecek ücretler ve kesinti süreleri gibi konularda bilgilendirme yapma yükümlülüğü getirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı,

Nitekim, 5809 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca da tüketicilerin, karar vermelerinde etkili olabilecek hususlar ile dürüstlük kuralı gereğince bilgilendirilmelerinin gerekli olduğu her durumda talep olmaksızın bilgilendirilmelerinin esas olduğu,

Öte yandan, davacı şirket tarafından, bilgilendirme yükümlülüğü kapsamındaki hususların ticari sır niteliğinde olduğu ileri sürülmekte ise de, abonenin mevcut toptan erişim yöntemlerinden biriyle hizmet veren başka bir işletmeciden hizmet almak istemesi durumunda, hangi modele geçilebileceği, başvuru süreci, karşılaşılacak ücretler ve kesinti süresi gibi hususların Referans Yerel Ağa Ayrılmış Erişim Teklifi'nde (REYET) düzenlendiği görüldüğünden, davacının bu yöndeki iddiasına itibar edilmediği,

Davacı şirketin diğer iddialarının ise dava konusu işlemi kusurlandırıcı mahiyette görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Toptan Hat Kiralama Hizmeti Yoluyla Abonelerine Ses Hizmeti Sunan Sabit Telefon Hizmeti İşletmecilerinin Erişim Yöntemi Değiştirmelerine İlişkin Usul ve Esaslar'ın temel olarak sabit telefon hizmetlerinde numara taşınabilirliğinin sağlanması amacıyla tesis edildiği, iptali talep edilen hükmün bu amaçla bağdaşmadığı, dava konusu hükümde işletmecilere, aboneleri ileride geçiş yapacakları şirketin ücretleri hakkında bilgilendirme yükümlülüğü getirildiği,

bu yükümlülüğünün icrası için işletmecilerin abonelerin geçmeyi planladıkları işletmecilerin ticari sırlarına vakıf olması gerektiği, bunun hukuken mümkün olmadığı gibi, sabit telefon hizmetlerinde numara taşınmasına engel oluşturduğu, dava konusu Usul ve Esaslar'ın iptali istenen 8. maddesi ile öngörülen yükümlülüğün, davalı Kuruma 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca getirilen elektronik haberleşme sektöründe rekabetin etkin şekilde tesisi görevi ile bağdaşmadığı,

nitekim alternatif işletmecilerin aleyhine sonuçlar doğuran mezkur düzenleme nedeniyle, elektronik haberleşme sektöründe etkin rekabetin sağlanamayacağı ve sonuç itibarıyla tüketicilerin farklı seçeneklerde hizmet alma olanağından mahrum kalacağı belirtilerek, yargılamanın önceki aşamalarında dile getirilen diğer iddiaların da dikkate alınarak Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.