Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2020/2026 K.2021/766

Dava konusu istem: 07/10/2009 tarih ve 27369 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliği'nin 517, 525, 557 ve 558. maddelerinde yer alan "Gümrükler Genel Müdürlüğü" ibarelerinin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 20/02/2020 tarih ve E:2018/65, K:2020/735 sayılı kararıyla;

Gümrük Yönetmeliği'nin "Geçici depolama yeri işletme izninin geri alınması" başlıklı 517. maddesinde, "Geçici depolama yeri ve antrepolara kimlerin girebileceği" başlıklı 557. maddesinde ve "Denetleme" başlıklı 558. maddesinde 31/03/2012 tarih ve 28250 sayılı Resmi Gazete'de ve "Antrepoya eşya girişinin durdurulması ve iznin geri alınması" başlıklı 525. maddesinin 4. fıkrasında ise 01/08/2017 tarih ve 30141 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikler ile değişiklikler yapıldığı ve dava konusu "Gümrükler Genel Müdürlüğü" ibaresinin anılan maddelerden çıkarıldığı,

yürürlükteki Gümrük Yönetmeliği'nin 517., 525., 557. ve 558. maddelerinde bu ibarenin yer almadığı, bu nedenle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 438,10-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331. maddesi uyarınca, davanın açıldığı tarihte tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekirken, davanın konusuz kaldığından bahisle verilen karar verilmesine yer olmadığı kararı nedeniyle idareleri aleyhine yargılama giderine hükmedildiği, temyizen incelenen kararın yargılama giderleri yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın temyize konu kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Yargılama giderinin kapsamı” başlıklı 331 inci maddesinde yargılama giderlerini oluşturan unsurlar sayılmış, Kanun’un “Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri” başlıklı 331 inci maddesinin 1 inci fıkrasında da; “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.” kuralına yer verilmiştir.

Temyize konu kararda, daha sonraki tarihli değişikliklerle dava konusu "Gümrükler Genel Müdürlüğü" ibaresinin Gümrük Yönetmeliği'nin 517, 525, 557 ve 558. maddelerinden çıkarıldığı, yürürlükte bulunan Gümrük Yönetmeliği'nin anılan maddelerinde bu ibarenin yer almadığı, bu nedenle davanın konusunun kalmadığı gerekçesiyle, işin esasına girilerek haklılık/haksızlık değerlendirmesi yapılmaksızın karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesine rağmen yargılama giderlerinin tamamının davalı idare üzerine bırakıldığı görülmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 31 inci maddesinde yer alan atıf hükmü uyarınca yargılama giderleri konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır. 6100 sayılı Kanun’un 331 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde yargılama giderlerinin ne şekilde takdir edileceği hususu düzenlenmiştir. Temyize konu kararda, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle “karar verilmesine yer olmadığına” karar verilmiş olması nedeniyle, başvuruya konu kararda yer alan yargılama giderlerine 6100 sayılı Kanun’un 331. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen kural çerçevesinde hükmedilmesi gerekmektedir.

Bu durumda; karar verilmesine yer olmadığı kararıyla neticelenen davada, tarafların davanın açıldığı tarihteki haklılık durumları belirlenip yargılama giderleri konusunda bu doğrultuda hüküm kurulması gerekirken, böyle bir değerlendirme yapılmaksızın, yargılama giderlerinin davalı idare üzerine bırakılmış olması nedeniyle, davalı idarenin temyiz istemi kabul edilerek başvuruya konu kararın bu yönden bozulması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.