Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2020/227 K.2020/2987

Dava konusu istem: Kömür (IV. Grup) madeni için 2014 yılına ait Devlet hakkı hesaplamasına esas ocak başı satış fiyatının tespitine dair Maden İşleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 27/06/2019 tarih ve E:2017/4317, K:2019/6159 sayılı kararıyla;

3213 sayılı Maden Kanunu ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerinden, ruhsat sahibi tarafından beyan edilen asgari ocak başı satış fiyatının Bakanlık tarafından denetlenebileceği ve bunun sonucunda eksik beyanda bulunulduğunun tespiti halinde bunun tamamlattırılacağı açık olduğundan, devlet hakkına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek aksaklıkları ve tutarsızlıkları önlemek, beyanlar arasında asgari birliği sağlayarak devlet hakkı kayıplarının önüne geçmek amacıyla davalı idarenin dayanaklarını ortaya koymak suretiyle emsal fiyat tespiti yapma konusunda yetkili olduğu,

Bu durumun, 6592 sayılı Kanun ile Maden Kanunu'nun 14. maddesinde yapılan değişiklikle, "Madenlerden alınan Devlet hakkına esas olan emsal ocak başı satış fiyatı, bölgeler de dikkate alınarak her madene ait ayrı ayrı ve uygulandığı yıl için belirlenerek Genel Müdürlükçe ilan edilir." denilmek suretiyle yasal temele de kavuşturulduğu,

Öte yandan, davacı tarafından bölgesel farklılıklar ile kömür madeninin kullanım alanları dikkate alınmadan, 2014 yılı ocak başı satış fiyatının tespit edildiğinin iddia edildiği,

Davalı idarece farklı bölgelerde farklı kalorifik değerde kömür istihracı olduğu göz önüne alınarak kömür madeninin kalorifik değeri esas alınmak suretiyle 2014 yılı ocak başı asgari satış fiyatının tespit edildiği ve böylece kalori bazlı hesaplama ile bölgesel farklılıkların bertaraf edildiği anlaşıldığından davacının bu iddiasına da itibar edilmediği,

Ayrıca, dava konusu işlemde Kanun ve Yönetmelik'te yer alan ilkeler uyarınca, kömür madeninin herhangi bir işleme tabi tutularak satışının oluşması durumunda yani zenginleştirme işlemine tabi tutularak satılması durumunda tesis için ortalama 5 TL/ton, torbalama için ise 15 TL/ton maliyetin düşülmesi sonucu ocak başı satış fiyatının hesaplanacağının belirtildiği,

Bu durumda, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ülke geneli için belirlenen emsal ocak başı satış fiyatının hesaplanmasında, bölgelere göre herhangi bir ayrım yapılmaksızın tüm ülke geneli için aynı hesaplama yönteminin kullanıldığı, geçmiş yıllara ait komisyon raporları esas alınarak hesaplama yapıldığı ve geçmiş yıllarda belirlenen emsal ocak başı satış fıyatının sadece Manisa İli dahilindeki sınırlı sayıda maden sahası incelenerek, işletme farklılıkları dikkate alınmaksızın belirlendiği; oysa, her yıl için ayrı ayrı inceleme yapılarak belirlenmesi gerektiği; ayrıca maliyet hesaplamalarının tek fiyat üzerinden yapılmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Konuya ilişkin mevzuat hükümleri incelendiğinde davalı idarenin dayanaklarını ortaya koymak suretiyle emsal fiyat tespiti yapma konusunda yetkili olduğunda konusunda tartışma bulunmamaktadır.

Dava konusu işlem incelendiğinde 2013 yılına ilişkin ocak başı satış fiyatının tespitine ilişkin işleme dayanılarak değerlendirme yapıldığının belirtildiği; aynı maliyet bedellerinin 2014 yılı içinde devam ettirildiği; ayrıca 2013 yılına ilişkin olarak, termik santrallerde kullanılan, sanayi amaçlı kullanılan ve ısınma amaçlı kullanılan kömürler için kalori değerleri de esas alınmak suretiyle ayrı ayrı ocak başı satış fiyatı tespit edildiği ama dava konusu 2014 yılına ilişkin ocak başı satış fiyatının sadece kalorifik değer üzerinden 0,45 TL/ton olarak tespit edildiği görülmektedir.

2014 yılı ocak başı satış fiyatının tespitinde kullanım amaçları dikkate alınmadan ve 2014 yılı için ayrıca bir maliyet hesaplaması yapılması gerekirken 2013 yılına ait aynı maliyet bedellerinin 2014 yılı içinde devam ettirildiği görüldüğünden, davacının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.