Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2020/2682 K.2021/585

Dava konusu istem: Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin Türkiye Elektrik İletim A.Ş.

(TEİAŞ) ile iletim sistemi bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını imzalamaları için Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla 30/09/2010 tarihine kadar süre verilmiş olmasına rağmen davacı şirketin verilen süre içerisinde söz konusu anlaşmaları imzalamadığı ve bu durumun Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği'nin 8. ve Geçici 6. maddelerine, Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ'in 4. ve Geçici 1. maddelerine,

… tarih ve … ve … tarih ve … sayılı Kurul kararlarına aykırılık teşkil ettiğinden bahisle 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 11. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca 286.160,00-TL idarî para cezası verilmesine ve mevzuata aykırılığın 30 gün içerisinde giderilmesi için davacı şirketin ihtar edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 04/03/2020 tarih ve E:2018/118, K:2020/745 sayılı kararıyla;

Dairelerinin 19/03/2014 tarih ve E:2011/496, K:2014/1040 sayılı dava konusu işlemin iptali yolundaki kararının davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 13/04/2017 tarih ve E:2014/4847, K:2017/1636 sayılı kararı ile; süreçte davacı şirketin yazılı savunmasının istendiği, bu nedenle yeniden savunma istenmeden sürecin işletilmesi neticesinde tesis edilen işlemde bu yönden hukuka aykırılık bulunmadığından Dairece uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, yeniden savunma alınmadığından bahisle verilen iptal kararında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin temyiz isteminin kabul edilerek Dairelerinin anılan kararının bozulmasına karar verildiği;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49/4. ve 50. maddelerine göre, Danıştay dava dairelerince ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurullarınca bozulması hâlinde Danıştay dava dairelerine ısrar imkânı tanınmadığından, bozma kararına uyularak, işin esasının görüşüldüğü belirtilerek;

İşlem tarihinde yürürlükte olan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 11. maddesinin (b) bendi, mülga Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği'nin 8. maddesinin birinci fıkrası, aynı maddenin ikinci fıkrası, Geçici 6. maddesi ile 4628 sayılı Kanun'a dayanılarak hazırlanan Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ'in işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 4. maddesinin 1. ve 2. fıkraları, 24. maddesi ile Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ'in Geçici 1. maddesine yer verilerek;

Aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, dağıtıcı lisansı ile elektrik dağıtım faaliyetinde bulunan şirketlerin 30/09/2010 tarihine kadar TEİAŞ ile iletim sistemi bağlantı ve sistem kullanım anlaşması olmak üzere iki anlaşma imzalamasının gerektiği, TEİAŞ ile elektrik dağıtım şirketleri arasında anlaşma hükümlerine ilişkin uyuşmazlık hâlinde davalı idareye başvuruda bulunulabileceği ve başvuruda bulunulması hâlinde Kurul kararlarının taraflar için bağlayıcı olacağı sonucuna varıldığı;

Dava dosyasının incelenmesinden, Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ kapsamında TEİAŞ ve TEDAŞ tarafından hazırlanan bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarının … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla onaylanarak bu anlaşmaların standart metinler hâline getirildiği, bu Kurul kararlarıyla yürürlüğe konulan anlaşmaların hiçbir değişikliğe gidilmeden tüm sistem kullanıcıları için aynen uygulanacağına ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararının alındığı,

akabinde bu anlaşmaların tüm kullanıcılar tarafından uygulanmasına devam edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararının alındığı, daha sonra TEDAŞ'ın dağıtım sistemi bağlantı anlaşmasını üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler ve AG/YG üzerinden bağlantı yapan tüketiciler için iki ayrı şekilde yeniden düzenlediği, anlaşma metinlerinin de … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla onaylanarak yürürlüğe girdiği, diğer taraftan, TEDAŞ'ın 24/09/2003 tarihli yazısı ile,

Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ'in Geçici 2. maddesinde öngörülen sürenin iletim sistemine 154/34,5 KV-OG fiderinden bağlı kullanıcılar ile bağlantı ve sistem kullanım anlaşmasının TEİAŞ mı, yoksa TEDAŞ tarafından mı yapılacağı hususundaki belirsizliğin giderilebilmesi için üç ay uzatılmasının talep edildiği, bu talep üzerine TEDAŞ ile anlaşma yapacaklar için öngörülen sürenin … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla 27/12/2003 tarihine kadar uzatıldığı, yine TEDAŞ tarafından, … tarih ve … sayılı yazı ile,

TEDAŞ'ın 233 sayılı KHK'ye tabi olması ve ana statüsündeki görev, yetki ve sorumlulukları dikkate alındığında TEİAŞ ile imzalanacak anlaşmanın 2. ve 10. maddeleri kapsamında yer alan cezaî müeyyideye ilişkin hükmün anlaşma metninden çıkartılması ve sadece sistem kullanım bedellerinin ödenmesi koşullarını düzenleyen geçiş dönemi TEDAŞ sistem kullanım ve bağlantı anlaşması imzalamak istediklerinin belirtildiği, Kurumun 30/12/2003 ve 11/02/2004 tarihli yazıları ile, anlaşmaların imzalanmasının ve anlaşmazlık konusu huususların Tebliğ hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği cevabının verildiği, TEDAŞ'ın talebini 18/02/2004 tarihinde yinelediği,

… tarih ve … sayılı Kurul kararıyla, TEDAŞ'ın diğer piyasa katılımcıları ile eşit statüde olması ve anlaşmazlık çıkması hâlinde Kuruma başvurulabileceği hususları dikkate alınarak söz konusu anlaşmaların hiçbir değişikliğe gidilmeden imzalanması gerektiğine karar verildiği, TEDAŞ'ın … tarih ve … sayılı yazısı ile, anlaşmaların daha önceki yazılarda belirtilen gerekçelerle henüz imzalanamadığı ve söz konusu anlaşma metninde yer alan yaptırım maddelerinin TEİAŞ'ın ortak mutabakatı ve Kurumun onayını müteakip günün koşullarına göre yeniden değerlendirilmek üzere konunun bir yıl ötelenmesinin talep edildiği,

konunun 13/05/2004 tarihli Kurul toplantısında değerlendirilerek … tarih ve … sayılı Kurul kararı gereği anlaşmaların ivedi olarak imzalanması gerektiğine karar verildiği, TEDAŞ'ın TEİAŞ'la birlikte konunun yeniden ele alınması ve 2006 yılı sonuna kadar düzenlemelerin dağıtım şirketlerine uygulanmamasını talep etmeleri üzerine alınan … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla anlaşmalarda herhangi bir değişikliğe gidilmeden imzalanmasına karar verildiği,

söz konusu taleplerin müteakip yıllarda da devam ettiği, alınan Kurul kararlarına rağmen davacı şirketin iletim sistemi bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını imzalamadığından bahisle … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla davacı şirketin yazılı savunmasının alınmasına karar verildiği, kararın … tarih ve … sayılı yazı ekinde davacı şirkete gönderildiği, davacı şirketin 20/09/2007 tarihli yazı ile savunmasını yaptığı, … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla davacı şirketin savunmasının yeterli görülmeyerek bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını 30 gün içerisinde imzalaması konusunda ihtar edildiği,

… tarih ve … sayılı Kurul kararıyla, dağıtım şirketlerinin iletim sistemi bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını büyük oranda imzaladıkları, az sayıda şirketin ise trafo güç değerlerindeki güncel olmayan bilgiler nedeniyle anlaşma metinlerinin tanziminde gecikmeler yaşandığından anlaşmaları imzalamadığı için söz konusu trafo güç değerleri üzerinde TEİAŞ ile dağıtım şirketleri arasında karşılıklı mutabakat sağlanması amacıyla mezkur anlaşmaların imzalanması için dağıtım şirketlerine 30/09/2010 tarihine kadar süre verildiği,

öte yandan, söz konusu anlaşmaların imzalanması ve verilmesi gereken teminat tutarlarına ilişkin olarak TEİAŞ tarafından davacı şirkete … tarih ve … sayılı yazı ile … tarih ve … sayılı yazının gönderildiği, buna karşılık davacı şirket tarafından TEİAŞ'a gönderilen … tarih ve … sayılı yazı ile … tarih ve … sayılı yazılarda, anlaşmaların imzalanmak üzere şirketlerine gönderilmekle birlikte bazı trafo merkezlerinde hataların bulunduğu, bu trafo merkezlerine ilişkin anlaşmaların yazı ekinde gönderilmemiş olduğunun tespit edildiği hususlarına yer verildiği,

TEİAŞ'ın davalı idareye gönderdiği … tarih ve … sayılı yazıda, 18 dağıtım şirketinin anlaşmaları imzaladığı, aralarında davacı şirketin de bulunduğu üç dağıtım şirketinin anlaşmaları imzalayıp teşekküle göndermediği, bu kapsamda davacı şirketin 39 adet trafo merkezine ait bağlantı ve sistem kullanım anlaşmasını imzalamadığı hususlarına yer verildiği, davalı idare tarafından bu yazılar dikkate alınarak dava konusu Kurul kararının alındığının anlaşıldığı;

Elektrik piyasasında kamu düzenini koruma ve piyasayı regüle etme görevi olan davalı idare tarafından, TEİAŞ ile elektrik dağıtım şirketleri arasında bağlantı ve sistem kullanım anlaşmasının imzalanması için en son 30/09/2010 tarihine kadar süre verildiği, davacı şirketin sözleşmelerdeki eksikliklere ve sorunlu olan trafo merkezlerine yönelik anlaşmazlığın giderilmesi için herhangi bir başvurusunun bulunmadığı,

diğer taraftan, TEİAŞ'ın 39 adet trafo merkezine ait bağlantı ve kullanım anlaşmaları için talep ettiği teminat mektubunun, şirket bilançosu yetersiz görülerek bankalarca verilmemesi nedeniyle temin edilemediğinden anlaşmaların imzalanamadığı ileri sürülmekle birlikte, davacı şirketin finansal durumu nedeniyle teminat mektubu temin edememesinin mücbir sebep olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla davacının belirlenen süre sonuna kadar imzalaması gereken anlaşmaları imzalamayarak kendi üzerine düşen yükümlülüğü süresi içerisinde yerine getirmediğinin görüldüğü;

Bu itibarla, dağıtım lisansı sahibi davacı şirketin kendisine verilen süre içerisinde iletim sistemi bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını imzalamadığı tespitine ilişkin olarak, isnat edilen fiilin sabit olduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarece savunma haklarının kısıtlanarak hak arama özgürlüklerinin engellendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.