Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2020/2701 K.2020/3658

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Her ne kadar, uyuşmazlık konusu ile ilgili olarak, 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerinde 11/11/2020 tarih ve 7256 sayılı "Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" ile değişiklikler yapılmış ve söz konusu değişiklikler kapsamında;

anılan Kanun'un Ek 9. maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan elektronik haberleşme istasyonlarının kurulumuna mahsus kule ve direkler için 32. ve 42. maddeler uyarınca alınmış tüm idari yaptırım kararlarının iptal edilmiş sayılacağı ve yıkım kararlarının uygulanmayacağı ayrıca idari para cezalarının tahsil edilmeyeceği kurala bağlanmış ise de, huzurdaki dosya kapsamında idari işlemin hukuki denetimi, işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yapılmış olup işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Öte yandan, anılan değişiklikler kapsamında Kanun'un aradığı şartlar çerçevesinde idarece bu yeni hukuki durum dikkate alınarak yeniden işlem tesis edilmesine engel bir durum da bulunmamaktadır.

Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verdikleri kararlar hakkında ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir. Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar ise adı geçen Kanun maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymamaktadır. Bu nedenle kararın düzeltilmesi isteminin REDDİNE, 30/12/2020 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

X- 3194 sayılı İmar Kanununa 11/11/2020 tarihli ve 7256 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle eklenen "Elektronik haberleşme altyapılarında yapı ruhsatı alınması" başlıklı ek 9 uncu maddede:

"Dördüncü fıkradaki kule ve direkler hariç, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler ile umumi hizmet alanları gibi kamu hizmetine tahsis edilmiş tüm alanlar ile kamu veya özel mülkiyete tabi arsa ve arazilerde yapılacak olan 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamında elektronik haberleşme istasyonlarının kurulumuna mahsus on beş metreden yüksek kule ve direkler ile bunlara ait zorunlu altyapı unsurları 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında, alan fonksiyonu tahdidi olmaksızın ve herhangi bir bedel, ücret ve harç alınmaksızın gösterilir.

...

Elektronik haberleşme istasyonlarının kurulumuna mahsus kule, direk, konteyner, kabin, kabinet gibi altyapı unsurlarının imar planlarında gösterilmesi, bunların kurulumu için yapılacak ruhsat veya izin başvurularında sunulacak projeler, raporlar, bilgi ve belgeler, bunlara mahsus izin belgesi, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesine ilişkin usul ve esaslar Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça yönetmelikle düzenlenir." kuralına yer verilmiş,

Aynı Kanuna 7256 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle eklenen geçici 24 üncü maddede ise: "Ek 9 uncu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş olup aynı maddenin birinci fıkrası kapsamına giren kule ve direkler bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren işletmecilerin bir yıl içinde başvurusu üzerine üç yıl içinde 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarına, alan fonksiyonu tahdidi olmaksızın ve herhangi bir bedel, ücret ve harç alınmaksızın işlenir. Başvuru yapılmaması hâlinde 32 nci ve 42 nci maddeler uyarınca işlem yapılır.

(...)

Ek 9 uncu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan elektronik haberleşme istasyonlarının kurulumuna mahsus kule ve direkler için 32 nci ve 42 nci maddeler uyarınca alınmış tüm idari yaptırım kararları iptal edilmiş sayılır ve yıkım kararları uygulanmaz, idari para cezaları tahsil edilmez. Ancak ödenmiş olan idari para cezaları iade edilmez." hükmü getirilmiştir.

Ceza Hukuku kökenli bir ilke olan "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiil sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunuyorsa veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine ise, sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

Kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. Bu anlamda idari işlem niteliğindeki yaptırımın tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, ilke olarak suç ve cezadan lehe olan normun uygulanması kuralının bu yaptırımlar yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise yaptırım uygulanacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Bu bakımdan, 3194 sayılı Kanuna 11/11/2020 tarih ve 7256 sayılı Kanun ile eklenen ek 9. ve geçici 24. maddenin eklenmesiyle oluşan yeni hukuki durum dikkate alınarak, davalı idarece eski ve yeni mevzuat hükümlerinden davacı lehine olanın uygulanması sureti ile yeniden bir işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Yukarıda metnine yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca elektronik haberleşme istasyonlarının kurulumuna mahsus kule ve direkler için 32 nci ve 42 nci maddeler uyarınca alınmış tüm idari yaptırım kararları iptal edilmiş sayılıp idari para cezaları tahsil edilmeyeceğinden uyuşmazlığın ısrara konu kısmı olan idari para cezası verilmesine ilişkin işlemde yukarıda belirtilen hukuki durum nedeniyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Açıklanan nedenle karar düzeltme isteminin kabulü ile temyize konu mahkeme kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.

KARŞI OY

XX- Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 03/02/2020 tarih ve E:2019/1776, K:2020/190 sayılı kararına yönelik karar düzeltme isteminin kabulü ile .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.