Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2020/3188 K.2021/414

2- ... Denizcilik İşletme Sanayi ve Ticaret A.Ş. VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

Danıştay Onuncu Dairesinin 23/06/2020 tarih ve E:2018/78, K:2020/2228 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: 13/02/2009 tarih ve 27140 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yerlerine İşletme İzni Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değiştirilen 10/08/2008 tarih ve 26963 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yerlerine İşletme İzni Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendindeki "en az elli metre deniz cephesine sahip" ibaresinin,

5. maddesinin 2. fıkrasındaki "İdare tarafından belirlenmiş ücretin İdarenin Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü hesabına yatırıldığına dair makbuz" ibaresinin, 9. maddesinin (ğ) bendinin, 19. maddesinin 14. fıkrasının, 20. maddesinin 6. fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerindeki "daimi ve taşeron olarak" ibarelerinin, 23. maddesinin 6. fıkrasının, Geçici 3. maddesinin "İşletme izni belgesinin bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren üç yıl içerisinde, kısmi işletme izni belgesinin ise bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren iki yıl içerisinde alınması zorunludur.” yolundaki ikinci cümlesinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 23/06/2020 tarih ve E:2018/78, K:2020/2228 sayılı kararıyla;

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun anılan Yönetmeliğin geçici 3. maddesinin dava konusu hükmü yönünden verilen 18/05/2015 tarih ve E:2012/2700, K:2015/1892 sayılı bozma kararına uyularak;

Anayasanın 124. maddesinin işlem tarihinde yürürlükteki hali uyarınca, başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren Kanun ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla her zaman yönetmelik çıkarabilme ve bu yönetmelikle, değişen koşullar dikkate alınarak, daha önceki düzenlemeler ile yaratılmış olan objektif hukuki durumları, ileriye yönelik olarak yürürlükten kaldırma yetkisine sahip bulunduğu,

Ancak idarelerin, bu konudaki yetkilerini kullanırken önceki düzenlemeler kapsamında kişilerin kazanılmış haklarını korumak zorunda oldukları, bu durumun, hukuk güvenliğinin ve hukuki istikrarın sağlaması açısından vazgeçilmez nitelikte olduğu,

Kamu hukukunda kazanılmış hakkın, bir hak sağlamaya elverişli düzenleyici kuralların bireylere uygulanması ile onlar için doğan subjektif hakkın korunması anlamında kabul edildiği,

Başka bir deyişle, bir hakkın yeni düzenlemeden önce yürürlükte olan kurallara göre bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş olması halinde, kişilerin kazanılmış hakkı bulunduğundan söz edileceği,

Bu bağlamda, dava konusu Yönetmelikten önce Maliye Bakanlığı tarafından tersane olarak faaliyet göstermek üzere davacı Derneğin üyelerine tahsis edilen ve uzun yıllardan beri tersane olarak faaliyette bulunulup Tuzla Tersaneler Bölgesi Revizyon Nazım ve Uygulama İmar Planlarında "tersane" alanında yer aldıkları açık olan tesislerin kazanılmış haklarının korunmasının zorunlu olduğu,

Bu durumda; işletme izni belgesinin bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren üç yıl içerisinde, kısmi işletme izni belgesinin ise bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren iki yıl içerisinde alınmasının zorunlu olduğu yolunda düzenleme getiren geçici 3. maddesinin dava konusu hükmünde, daha önce hukuka uygun bir şekilde tersane olarak faaliyet gösteren kişilerin kazanılmış haklarını korumaması nedeniyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, Yönetmeliğin dava konusu Geçici 3. maddesinin ikinci cümlesinin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, görev alanlarını ilgilendiren Kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak kaydıyla yönetmelik çıkarma yetkisine sahip olan idarenin, değişen koşulları gözeterek ve kamu yararı gereklerine dayanarak, daha önceki düzenlemeleri ile belirlediği hukuki durumları değiştirme, bu durumun hukuksal sonuçlarını sürdürmesi için yeni koşullar getirme yetkisine sahip olduğu, dava konusu düzenlemede davacılara kendilerinden kaynaklanmayan ve fiili imkansızlık nedeniyle yerine getiremeyebilecekleri yeni maddi koşullar yüklenmediği,

mevcut tesislerin yeni düzenlemeyle getirilen koşullara uyum sağlamaları için bir geçiş süreci öngörüldüğünden kazanılmış haklara saygı prensibinin ihlalinden bahsedilemeyeceği, kaldı ki, 28/06/2015 tarih ve 29400 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yerleri Hakkında Yönetmeliğin 23. maddesi ile dava konusu Yönetmelik yürürlükten kaldırılmış olduğundan davanın konusunun da kalmadığı, mevzuat nedeniyle mevcut tesislerin faaliyetlerinin etkilenmemesi ve yeni düzenlemeye uyum sağlayabilmeleri için yeterli süre sağlandığı,

davacının halihazırda işletme izin belgesi ile faaliyetine devam ettiği, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı şeklinde hüküm kurulması gerekirken, dava konusu hükmün iptaline yönelik verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin ikinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulmasının;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş; dördüncü fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." denilmiş; 50. maddesinin dördüncü fıkrasında ise Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu kararı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/05/2015 tarih ve E:2012/2700, K:2015/1892 sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.