Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2020/3257 K.2021/1148

Dava konusu istem: … Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği Başkanlığına aday olan davacı tarafından, ıslah amaçlı hayvan birliklerinde genel kurul toplantılarının süresiz olarak ertelenmesine ilişkin Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 12/03/2020 tarih ve E:2015/5095, K:2020/1249 sayılı kararıyla;

İdare hukukunda "yetki"nin, idareye, Anayasa ve yasalarla tanınmış olan karar alma gücünü ifade ettiği ve idari işlemlerin en temel ögelerinden birisini oluşturduğu, kamu düzenine ilişkin olan yetkinin, kanun koyucu tarafından hangi makam ve merciye, hangi sınırlar içinde verilmiş ise, ancak o makam veya merci tarafından, söz konusu sınırlar dahilinde kullanılabildiği, bu nedenle idare hukukunda yetkisizliğin kural, yetkili olmanın istisna olduğu, bu itibarla, yetki hükümlerinin genişletici yoruma tabi tutulamayacağı,

Dava dosyasının incelenmesinden;. İli Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği Başkan Adayı olan davacı tarafından, anılan Birliğin 18/04/2015 tarihinde yapılacağı ilan edilen genel kurul toplantısının, davalı Bakanlığın 81 il Valiliğine gönderdiği dava konusu … tarih ve … sayılı genel yazısı ile.

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair 6589 sayılı Kanun'un 17/02/2015 tarih ve 29270 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği ve bu Kanun çerçevesinde, yönetmelik hazırlama çalışmalarının devam etmekte olduğu, Birliklerce mevzuatın uygulanmasına yönelik karşılaşılacak sorunları giderme adına, Bakanlıktan uygulamaya yönelik ikinci bir emir gelene kadar, genel kurul toplantılarının ertelenmesine ilişkin işlemin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı,

Hayvan gen kaynaklarının korunması, araştırılması, tespiti, ıslahı, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve pazarlanması konularında faaliyet göstermek amacıyla gerçek veya tüzel kişi yetiştiriciler tarafından, tüzel kişiliği haiz ve özel hukuk hükümlerine tabi olarak kurulan ıslah amaçlı yetiştirici birliklerinin 5996 sayılı Kanuna tabi olarak örgütlendiği ve kuruluşu, organları, çalışma usul ve esasları ile dağılma ve tasfiyesi hususlarına ilişkin olarak anılan Kanun'da hüküm bulunmayan hâllerde 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu hükümlerinin uygulanacağının anlaşıldığı,

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na ilişkin hükümler birlikte değerlendirildiğinde; özel hukuk tüzel kişisi olan hayvan yetiştirici birliklerinin genel kurul toplantılarına çağrı usulleri belirtilirken, genel kurulun toplanamadığı hallerde veya kamu yararı ve hizmet gereklerini dikkate alarak Bakanlığın genel kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahip olduğu açık ise de, yapılması planlanan genel kurul toplantılarının Bakanlıkça ertelenebileceğine ilişkin bir hükmün ilgili mevzuatta yer almadığı,

Bu durumda; davalı idareye ilgili mevzuatta tanınan yetkinin aşılması suretiyle tesis edilen ıslah amaçlı hayvan yetiştirici birliklerinin genel kurul toplantılarının ikinci bir emir gelene kadar süresiz ertelenmesine ilişkin Valiliklere gönderilen genel yazı niteliğindeki dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ıslah birliklerinin mevzuatına yönelik oluşan hukuki boşluk esnasında birlikler tarafından uygulamada hatalı işlemler yapılmasına meydan vermemek ve karşılaşılabilecek sorunları gidermek adına ikinci bir emre kadar genel kurul toplantılarının durdurulması talimatının verildiği, bu talimatı içeren yazının yargı kararı ile yürütmesinin durdurulması üzerine anılan karar doğrultusunda işlem yapılması için 81 il Valiliğine yazı yazıldığı ve yürütmeyi durdurma kararının uygulandığı, bu nedenle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptaline dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.