Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2020/951 K.2021/369

Dava konusu istem: Antalya ili, … Adliyesinde hizmetli olarak görev yapan davacı tarafından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-(g) maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;

Uyuşmazlıkta, davacı hakkındaki isnatlar, disiplin soruşturması dosyası ve adli yargıda görülen dava sonucunda almış olduğu mahkumiyet hükmü de dikkate alındığında, rüşvet alma suçunu işlediği hususu yargı kararıyla da sabit olan davacının, devlet memurluğundan çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 04/07/2017 tarih ve E:2016/17488, K:2017/19757 sayılı kararıyla;

Anayasanın 76. maddesinin 2. fıkrası ve 2839 sayılı Milletvekili Seçim Kanunu'nun 11/g-1 ve Kanun maddeleri uyarınca rüşvet suçunun yüz kızartıcı suçlar arasında sayıldığı, ancak, davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde adli yargı yerince davacının fiilinin rüşvet suçunu oluşturmadığının tespit edildiği, bu nedenle fiilinin 657 sayılı Kanun'un 125/E-(g) bendinde sayılan yüz kızartıcı suç olarak nitelenmesine hukuken olanak bulunmadığı,

Diğer yandan, ceza mahkemesi kararlarıyla, davacının, sübuta eren eyleminin yetkili olmadığı bir iş için yarar sağlama suçunu oluşturduğu gerekçesiyle 10 ay hapis ve 4 gün karşılığı adli para cezası ile cezalandırıldığı ve soruşturma raporu ile dava dosyasındaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacıya isnat edilen işlem ve eylemlerin Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin D fıkrasının (c) bendinde düzenlenen "görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak" fiili kapsamında olduğu anlaşılmakla, davacının,

anılan bent uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılması gerekirken, davalı idarece suçun nitelendirilmesinde hata yapılarak devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesine yönelik işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak,. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, hakkında yürütülen ceza yargılaması sonucunda fiilinin rüşvet suçunu oluşturmadığı, yetkili olmadığı bir iş için yarar sağlama suçunu oluşturduğu gerekçesiyle 10 ay hapis ve 4 gün karşılığı adli para cezası ile cezalandırıldığı belirtilerek, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, ... İdare Mahkemesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya ili, … ilçesi Adliyesinde hizmetli olarak görev yapmakta olan davacı hakkında, yetkili olmadığı işleri yapma vaadiyle menfaat temin ettiği, rüşvet aldığı ve ehliyetsiz araç kullanmaktan hakkında savcılık tarafından idari yaptırım kararı uygulanan kişilerden Maliyeye yatırmak üzere teslim aldığı paraları Maliyeye yatırmayarak uhdesine geçirdiği iddialarıyla disiplin soruşturmasına başlanılmıştır.

Yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, … Adli Yargı İlk Derece Adalet Komisyonu Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararı ile isnat edilen fiilleri işlediği sabit görülerek Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklifi ile davacının dosyası Adalet Bakanlığına gönderilmiş, Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile de getirilen teklif doğrultusunda fiilleri, memuriyet sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici olarak nitelendirilerek davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-(g) bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

Diğer yandan, disiplin soruşturmasına konu fiilleri kapsamında aynı zamanda Elmalı Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı hakkında kamu davası açıldığı;

- Ceza yargılaması sürecinde ilk olarak; … Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacının, yetkili olmadığı bir iş için yarar sağlama suçundan 10 ay hapis ve 4 gün adli para cezası, üç ayrı görevi kötüye kullanma suçundan üç ayrı 5 ay hapis ve yine ayrıca görevi kötüye kullanma suçundan 2 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, rüşvet suçundan ise 3 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı, verilen kararın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kısımlarının kesinleştiği, rüşvet suçuna ilişkin kısmının ise temyiz edildiği;

- Davacının temyiz istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca, hükümden sonra yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanun'un 77. ve 94. maddelerinin değerlendirilmesinden sonra bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle dosyanın Mahkemeye iade edildiği, Mahkemece usuli işlemler yerine getirildikten sonra yapılan yargılama sonucunda.

Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacının rüşvet suçundan yine 3 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı, kararın temyizi üzerine bu kez Yargıtay ...

Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davacının eyleminin rüşvet olmayıp 6352 sayılı Kanunla değiştirilmeden önceki haliyle Türk Ceza Kanunu'nun 255/1. maddesinde düzenlenen yetkili olmadığı bir iş için yarar sağlama suçunu oluşturduğu gerekçesiyle ilk derece Mahkemesi kararının bozulduğu;

- Nihayetinde, bozma kararı üzerine … Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…,K:… sayılı kararıyla; davacının, sübuta eren eyleminin yetkili olmadığı bir iş için yarar sağlama suçunu oluşturduğu gerekçesiyle 10 ay hapis ve 4 gün karşılığı adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu karara yapılan itirazın reddi ile de bu hükmün 10/05/2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin (E) bendinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezası, bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmak olarak tanımlanmış, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiili de sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlığın çözümü, davacının fiillerinin, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Dava dosyasında mevcut soruşturma raporu ile tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının, yetkili olmadığı işleri yapma vaadiyle menfaat temin ettiği, rüşvet aldığı ve ehliyetsiz araç kullanmaktan hakkında savcılık tarafından idari yaptırım kararı uygulanan kişilerden Maliyeye yatırmak üzere teslim aldığı paraları Maliyeye yatırmayarak uhdesine geçirdiği hususlarında sübuta eren fiillerinin, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket kapsamında değerlendirilerek Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, disiplin soruşturmasına konu aynı fiiller ile ilgili yürütülen ceza yargılaması sonucunda da davacının fiilleri sabit görülerek,.

Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile yetkili olmadığı bir iş için yarar sağlama suçundan 10 ay hapis ve 4 gün adli para cezası, üç ayrı görevi kötüye kullanma suçundan üç ayrı 5 ay hapis ve yine ayrıca görevi kötüye kullanma suçundan 2 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği,

bu kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği, rüşvet suçuna konu fiili kapsamındaki yargılama neticesinde de aynı Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davacının sübuta eren eyleminin, rüşvet suçunu oluşturmayıp, yetkili olmadığı bir iş için yarar sağlama suçunu oluşturduğu gerekçesiyle 10 ay hapis ve 4 gün karşılığı adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu kararın ise davacının itirazının reddi suretiyle 10/05/2017 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Bu durumda, her ne kadar davacı fillerinin rüşvet suçunu oluşturmadığı Ağır Ceza Mahkemesi kararıyla ortaya konulmuş ise de; yetkili olmadığı işleri yapma vaadiyle menfaat temin etme ve görevi kötüye kullanma fillerinin dava dosyasında yer alan rapor ve tanık ifadeleri ile sübuta erdiği ve ceza yargılamasında yer alan bilgi-belgeler de dikkate alındığında, söz konusu eylemlerinin 657 sayılı Kanun'un 125/E-(g) maddesinde belirtilen "memuriyetle bağdaşmayacak şekilde yüz kızartıcı ve utanç verici hareket" kapsamına girdiği sonucuna varıldığından, davacının, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi ısrar kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X- ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının, Danıştay Beşinci Dairesinin 04/07/2017 tarih ve E:2016/17488, K:2017/19757 sayılı kararında yer alan gerekçeler doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.