Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/1471 K.2021/3346

Dava konusu istem: Davacı ile davalı idare arasında 23/12/2013 tarihinde imzalanan "KÜKAB Katı Atık Toplama, Taşıma ile Ekay Ek Tesisleri Yapımı ve Tesislerin İşletilmesi İmtiyaz Sözleşmesi" uyarınca “Entegre Katı Atık Yönetim (EKAY) Ek Tesislerinin” yapımı ve işletilmesi, atıkların toplanması, taşınması, geçici depolanması,

geri dönüşümü ve bertarafına dair iş kapsamında, davacı tarafından 23/11/2018-07/12/2018 tarihleri arasında Altıntaş Belediyesi toplama-taşıma programına uyulmadığından bahisle, anılan sözleşmenin eki idari şartnamenin 9.2.4 maddesi uyarınca toplam 2.245,56 TL idari para cezası verilmesine ve anılan tutar 21/12/2018 tarihine kadar ödenmediği takdirde davacının alacağından mahsup edileceğine dair … tarih ve … sayılı Kütahya İli Yerel Yönetimler Katı Atık Bertaraf Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği (KÜKAB) işleminin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E:2019/16854, K:2020/10425 sayılı kararıyla;

Yüklenicinin, idare tarafından onaylanmış iş programına ve işletme programlarına uymak zorunda olduğu, iş programı ve/veya işletme programları değişikliklerinin ancak idarenin onayıyla geçerlilik kazanacağı, yerel yönetimlerin, EKAY tesislerinde kendi personelini denetim amaçlı bulundurabileceği, katı atık toplanması işinin teknik şartnamede öngörülen şekilde yapılacağı, yüklenicinin, katı atıkları kaynağında ayrı toplayacak şekilde her bir katı atık cinsi için ayrı toplama programı oluşturacağı, yüklenicinin hazırlayacağı katı atık toplama taşıma programı için idareden onay alacağı,

yüklenicinin iş programının uygulanıp uygulanmadığını denetlemekle yükümlü olduğu, gelecek olan herhangi bir ceza ile yüklenicinin muhatap olacağı, yüklenicinin onaylanan katı atık toplama ve taşıma programına uygun çalışıp çalışmadığının denetiminin, idare ve ilgili yerel yönetimce görevlendirilen kişi/kişiler tarafından yapılacağı,

anılan idari şartnamenin 9.2. maddesi uyarınca işin yürütülmesi sırasında evsel katı atıkların düzenli toplanmadığının tespit edilmesi halinde günlük 250 TL para cezası verileceği ve anılan maddede belirlenen günlük ceza miktarlarının her birinin imtiyaz sözleşmesinin yürürlüğe girdiği 24/12/2013 tarihini takip eden her yıl için yani, ilk olarak 2014 yılından başlamak üzere 2013 yılına ait ÜFE ve TÜFE oranları ortalaması esas alınarak ve her yıl bir önceki yılın ÜFE ve TÜFE oranlarının ortalamasına göre güncellenmesi gerektiği,

Uyuşmazlıkta; dava konusu işlem ile 23/11/2018-07/12/2018 tarihleri arasında 6 gün Altıntaş Belediyesi toplama-taşıma programına uyulmadığından bahisle, 250 TL'nin güncellenmesi suretiyle günlük 2018 yılı miktarı olan 374,26 TL'nin esas alınması suretiyle toplam 2.245,56 TL para cezası verildiği yani, 05/02/2018 tarih ve 8 sayılı KÜKAB Meclisi Kararı ile belirlenen 2018 yılı günlük ceza miktarı esas alınarak para cezası uygulandığı,

… tarih ve … sayılı KÜKAB Meclisi Kararının iptali istemiyle davacı tarafından Dairelerinin E:2019/2547 sayılı dosyasında açılan davada; 04/11/2020 tarih ve E:2019/2547, K:2020/10386 sayılı kararla dava konusu meclis kararının iptaline karar verildiği,

Bu durumda, davacı tarafından toplama-taşıma programına uyulmadığı görüldüğünden idari şartnamenin 9.2.4 maddesi uyarınca para cezası verilebileceği anlaşılmakla birlikte, Dairelerince iptaline karar verilen, … tarih ve … sayılı KÜKAB Meclisi Kararı ile güncellenen 2018 yılı günlük ceza miktarlarına dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle anılan işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, tespit tutanağının tek taraflı olarak düzenlendiği, ayrıca Altıntaş Belediye Başkanlığının davalı adına iş yapma yetkisinin olmadığı, idari şartnamenin 1.2. maddesinde “idare” kavramının “KÜKAB” yani davalı olarak tanımlandığı, tutanağın davalı tarafından değil Altıntaş Belediyesince tutulduğu, işlemin yetki ve şekil yönünden hukuka aykırı olduğu, davacı tarafından toplama-taşıma programına uyulduğu, sıfır atık projesine uyumun toplama-taşıma programında değişiklik yapılmadan sağlanması için gerekli iş ve işlemlerin yapıldığı, sözleşmenin 30/11/2018 tarihinde feshedildiği,

fesih kararından sonra yaptırım uygulanamayacağı sadece tasfiyeye ilişkin işlemlerin yapılabileceği, bu doğrultuda dava konusu işlem esastan da haksız olduğundan temyize konu kararda salt tarife gerekçesi ile idari işlemin iptaline karar verilmesinin isabetli olmadığı, davanın tüm gerekçeler doğrultusunda cezanın bir daha uygulanamayacak şekilde kabulünün gerekli olduğu, bu gerekçeler ile temyiz olunan kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından, miktarın doğru hesaplandığı, dava konusu İmtiyaz Sözleşmesi ile bağlı şartnamelerinde belirtilen ceza tutarlarının Meclis kararı ile güncelleneceğine dair bir hüküm bulunmadığı hususları göz önünde bulundurularak;

idari şartnamenin 9.2. maddesinde yer alan günlük ceza miktarlarının 2018 yılı için güncellenmesine dair … tarih ve … sayılı KÜKAB meclis kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E: 2019/2547, K:2020/10386 sayılı kararıyla iptaline karar verildiği hususu birlikte değerlendirildiğinde anılan ceza miktar ve tutarlarının Sözleşme hükümlerine göre usulüne uygun şekilde uygulanmasına engel teşkil edecek bir durum olmadığının aşikar olduğu, ayrıca miktarın doğru hesaplandığının kabul edilmemesi halinde;

dava konusu para cezasının hukuka aykırı olan kısmının belirlenmesi durumunda dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmesinin idari yargı denetimi yetkisinin aşılarak idari eylem ve işlem niteliğinde yargı kararı verilmesi sonucunu doğurmayacağından toplam para cezasının tamamının iptalinin gerekmediği; dava konusu para cezasının kısmen iptaline karar verilebileceği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ :Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E:2019/2547, K:2020/10386 sayılı kararı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/12/2021 tarih ve E:2021/1465, K:2021/3314 sayılı kararı ile kesin olarak onanmıştır.

KARŞI OY

X- Uyuşmazlıkta; dava konusu işlem ile 23/11/2018-07/12/2018 tarihleri arasında davacı tarafından … Belediyesi toplama-taşıma programına uyulmadığından bahisle, 250 TL'nin 2018 yılı için güncellenmesi suretiyle 374,26 TL'nin esas alınması suretiyle idari şartnamenin 9.2.4. maddesi uyarınca toplam 2.245,56 TL para cezası verildiği yani, … tarih ve …sayılı KÜKAB Meclisi Kararı ile belirlenen 2018 yılı günlük ceza miktarı esas alınarak para cezası uygulandığı görülmektedir.

TUİK verilerine göre ilk olarak 2014 yılından başlamak üzere 2013 yılına ait ÜFE ve TÜFE oranları ortalaması esas alınarak ve her yıl bir önceki yılın ÜFE ve TÜFE oranlarının ortalamasına göre güncelleme yapıldığında idari şartnamenin 9.2.4. maddesinde yer alan 250 TL'nin 2018 yılı için 371,91 TL olması gerektiği görülmektedir.

Bu durumda; para cezasının hukuka aykırı olan kısmının belirlenmesi durumunda dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmesinin idari yargı denetimi yetkisinin aşılarak, idari eylem ve işlem niteliğinde yargı kararı verilmesi sonucunu doğurmayacağından toplam para cezasının tamamının iptalinin gerekmediği;

olayda atıkların düzenli olarak toplanmadığı hususu sabit olduğundan, idari şartnamenin 9.2.4. maddesi uyarınca atıkların düzenli olarak toplanmaması fiili için 2018 yılı günlük ceza miktarı olan 371,91 TL esas alınarak para cezası verilmesi gerektiğinden, 9.2.4. maddesi uyarınca 371,91 TL'nin esas alınmak suretiyle 6 gün için para cezasının 2.231,46 TL'ye tekabül ettiği görüldüğünden, dava konusu para cezasının 14,10 TL'ye ilişkin kısmında hukuka uyarlık, para cezasının 2.231,46 TL'ye ilişkin kısmında ise hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle dava konusu para cezasının 14,10 TL'lik kısmının iptaline,

2.231,46 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden kararın bu gerekçe ile kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.