Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/270 K.2021/1186

Dava konusu istem: Çanakkale Belediyesine ait … plakalı iş makinesinin 30/12/2011 tarihinde davacıya çarparak yaralanmasına neden olduğundan bahisle, bu olay nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 10.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi zararının ödenmesine hükmedilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Uyuşmazlığın, davalı idarenin bakım ve sorumluluğunda olan karayolunda yeterli tedbir alınmadığından bahisle meydana geldiği ileri sürülen olaydan doğan zararın ödenmesi isteminden kaynaklandığı;

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, 30/12/2011 tarihinde, … plakalı Çanakkale Belediyesine ait olan iş makinesinin şoförünün kendisine çarpması sonucu yaralandığından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şoför ve Çanakkale Belediye Başkanlığından müştereken ve müteselsilen tahsili istemiyle adli yargıda dava açıldığı.

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda; davacının şerit bariyerle çevrili alana tedbirsizce girip zarardan kaçınmadığı, araca göre mesafe bırakıp kendini koruyamadığı, bu yüzden tali olarak % 30; davalı belediyenin çalışma alanında gözcü yardımcı görevlendirmeyip, çevrede evlerin yoğun şekilde bulunmasını gözetip çalışma alanına girişi şerit bariyer yerine kesin engeller koyarak tedbir almadığı için asli olarak %40; davalı sürücünün gözcü istemeyip, arkasını kontrol etmemesi nedeniyle tali olarak %30 kusurlu olduğu sonucuna varıldığı;

davacının şerit bariyerle çevrilmiş olsa da iş makinası çalışan bir alana girip kestirmeden geçmeye çalışmasının kendisini kusurlu kıldığı, ancak şehir içinde evlerin yoğun olduğu bir mahalde yol çalışması yapan belediyenin her türlü olasılığı, (yaşlı, çocuk, akıl hastası vs) dikkate alarak önlemleri eksiksiz temin etmekle yükümlü olduğu, bu nedenle belediyenin ve aracı kullanan müstahdeminin sorumluluğunun tartışmasız olduğu, ancak kazanın, yol yapımı, yani belediye hizmeti nedeniyle meydana geldiğinden,

ortada bir hizmet kusuru söz konusu olduğu ve belediyeye karşı açılacak davanın idare mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesine yer verilerek,. Asliye Hukuk Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile, Çanakkale Belediyesine yönelik davanın yargı yolu nedeniyle reddine, davaya bakmaya.

İdare Mahkemesinin görevli ve yetkili olduğuna, diğer davalı K. S. yönünden davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verildiği, Çanakkale Belediyesine yönelik davanın yargı yolu nedeniyle reddine karar verilmesi üzerine Çanakkale Belediyesi Başkanlığına karşı 10.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi zararın ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı;

6099 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değiştirilen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Görevli ve Yetkili Mahkeme" başlıklı 110. maddesi uyarınca, Karayolları Trafik Kanunu'ndan doğan sorumluluk davalarının adli yargıda görüleceği hükme bağlandığından, davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 03/02/2020 tarih ve E:2016/5621, K:2020/440 sayılı kararıyla;

İşleten sıfatıyla Devlet ve diğer kamu kuruluşlarına karşı açılacak davaların adli yargının, bunun dışında kamu idareleri ve kuruluşlarının, trafik güvenliği ve düzenini sağlamak amacıyla gerek kendi kuruluş kanunlarında, gerek 2918 sayılı Kanun'da belirtilen görev ve sorumluluklarının gereği gibi yerine getirmemeleri nedeniyle oluşan zararların tazmini istemiyle, ilgili idarelere karşı açılan davaların görüm ve çözümünün idari yargının görev alanına girdiği;

İdarelerin kendi kuruluş kanunlarında belirlenen, 2918 sayılı Kanun'da tekrarlanan görevlerinden, yani yol yapım, bakım, işletme, trafik güvenliğini sağlama şeklinde yürütülen kamu hizmetlerinden kaynaklanan hukuki sorumluluğunun idare hukuku ilke ve kurallarına göre belirlenmesi, bu sebeple açılacak tam yargı davalarının da idari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği;

Uyuşmazlığın, zararın özel hukuktaki araç işletenin hukuki sorumluluğundan değil, davalı idare tarafından görevlerinin tam ve eksiksiz yerine getirilmediği, dolayısıyla yürütülen hizmetlerin kusurlu işletilmesi nedeniyle meydana geldiği iddiasından kaynaklanmakta olduğu, bu nedenle, uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görevinde bulunduğu sonucuna varılarak … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: … İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; işbu davada adli yargının görevli olduğu, benzer bir uyuşmazlıkta, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen 26/02/2020 tarih ve E.2019/3395, K.2020/468 kararın da bu yönde olduğu gerekçesi eklenmek suretiyle, davanın görev yönünden reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu kazanın meydana gelmesinde, belediye tarafından gerçekleştirilen yol yapım çalışması esnasında kazanın gerçekleşmesi nedeniyle belediyenin hizmet kusurunun bulunduğu, bu yüzden idari yargının görevli olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Çanakkale İdare Mahkemesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının Danıştay Sekizinci Dairesinin 03/02/2020 tarih ve E:2016/5621, K:2020/440 sayılı kararında yer alan gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.