Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/2747 K.2021/3347

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından Erzurum ilinde kurulması planlanan 7,77 MWm/7,35 Mwe kurulu gücündeki ...Regülatörü ve Hidroelektrik Santrali projesi için üretim lisansı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ...tarih ve ...sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararı ile bu kararın bildirimine yönelik Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığının ...tarih ve ...sayılı işlemi ve söz konusu işlemlerin dayanağı Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 8. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi ile aynı fıkranın (b) bendinde yer alan "b) (a) bendi kapsamındaki tüzel kişiler hariç olmak üzere, diğer" ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onücüncü Dairesinin 23/03/2021 tarih ve E:2016/2332, K:2021/1028 sayılı kararıyla;

Davacı şirket tarafından Erzurum ilinde kurulması planlanan 7,77 MWm/7,35 Mwe kurulu gücündeki Direktaş Regülatörü ve Hidroelektrik Santrali (HES) projesi için üretim lisansı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun, 14/04/2011 tarih ve 3169-9 sayılı Kurul kararıyla uygun bulunduğu; uygun bulma kararında, şirketin ana sözleşmesini elektrik piyasasına ilişkin mevzuata uygun hâle getirmesi ve asgari sermaye miktarını 2.486.400,00-TL'ye çıkarması için doksan günlük süre verildiği;

bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığının ...tarih ve ...sayılı yazısıyla davacı şirkete bildirimde bulunulmasına karşın, şirketin doksan gün içerisinde söz konusu yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle, üretim lisansı başvurusunun reddine ve 80.000,00-TL tutarındaki teminat mektubunun irat kaydedilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı Kurul kararının tesis edildiği ve anılan kararın, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığının ...tarih ve ...sayılı işlemiyle davacıya bildirildiği;

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 10. maddesi ile Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Mevcut lisans başvuruları" başlıklı Geçici 8. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına yer verilerek;

Yönetmeliğin Geçici 8. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi ile aynı fıkranın (b) bendinde yer alan "b) (a) bendi kapsamındaki tüzel kişiler hariç olmak üzere, diğer" ibaresi yönünden;

Elektrik piyasasında yatırımların gerçekleşebilirliği bakımından 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nda yer alan bazı hükümlerin yeniden düzenlenmesi ve önlisans ve benzeri uygulamaların elektrik piyasasında da düzenlenmesi amacı doğrultusunda 6446 sayılı Kanun'un 30/03/2013 tarih ve 28603 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği; anılan Kanun'un amacına uygun olarak 4628 sayılı Kanun döneminde sonuçlandırılmayan tüm lisans başvurularının önlisans başvurusu olarak değerlendirilmesine ilişkin Geçici 10. maddenin düzenlendiği;

6446 sayılı Kanun'un Geçici 10. maddesinin ve bu maddeye ilişkin gerekçenin incelenmesinden, Kanun'un yürürlük tarihi itibarıyla sonuçlanmamış tüm lisans başvurularının önlisans başvurusu olarak değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması şeklinde tek bir hukukî duruma yer verildiğinin anlaşıldığı; söz konusu kuralda bütün başvuruların aynı muameleye tabi tutulacağı belirtilerek, herhangi bir sınırlayıcı, kısıtlayıcı veya istisnai bir kayıt ve şartın bulunmadığı ve yerine getirilmesi gereken başka bir idarî usûl işleminin öngörülmediği, başvurular arasında da bir ayrıma yer verilmediğinin vurgulandığı;

Dava konusu Yönetmeliğin Geçici 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Kanun'un yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Kurumca henüz sonuçlandırılmamış olan" ve ikinci fıkrasındaki "Kanun'un yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla uygun bulma kararı verilmiş olan üretim lisansı başvuruları ile ilgili olarak" ibareleriyle mevcut lisans başvurularının; Kurumca henüz sonuçlandırılmamış olan ve Kurumca uygun bulma kararı verilmiş olanlar şeklinde ikili bir ayrım yapılarak düzenlendiği, mezkur maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinin sadece Kurumca uygun bulma kararı verilmiş olanları, (b) bendinin ise (a) bendinde istisna tutulan mücbir sebep ve Kurul tarafından uygun bulunan hâlleri kapsadığı;

Hukuk düzenimizde var olan normların belli bir sıralamaya ve hiyerarşiye, yani astlık üstlük ilişkisine tâbi tutularak düzenlendiği; bu hiyerarşi gereği, her normun kendisinden bir üstteki norma uygun olarak düzenlenmek ve bu normlara aykırı hükümler taşımamak, başka bir anlatımla, üst normun kendisine verdiği hukuksal sınırın içinde kalmak zorunda olduğu; kendisinden daha üst bir norma aykırı veya bu normu değiştirici nitelikte bir hüküm içermesi durumunda bu düzenlemelerin hukuka aykırı olacağı; bir hukuk kuralının üst hukuk kurallarına uygun olup olmadığı ve bir üst hukuk kuralına aykırı hükümler içerip içermediği hususlarının denetlenmesinin, normların yargısal denetime tâbi tutulmasıyla mümkün olduğu;

Yönetmeliğin yayım tarihi itibarıyla yürürlükte olan hâliyle, Anayasa'nın 124. maddesinde, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceklerinin kurala bağlandığı;

kanun tekniğine uygun olmaması ve güçlükler bulunması nedeniyle yasal düzenlemelerde yer almayan, ancak idarenin işleyişi ve kamu yararı için önceden belirlenmesi zorunlu bulunan teknik konu ve ayrıntılara ilişkin olarak idarelerin, yasal çerçeve içerisinde kendi görev alanlarına giren konularda ve dayanağı olan kanunun bütününe bağlı kalmak koşuluyla yönetmelik çıkarılabileceği ancak, kanunun lafzını ve amacını aşar veya kanun konusu alanlara girer nitelikte düzenleme yapma imkânlarının ise bulunmadığı;

6446 sayılı Kanun'un Geçici 10. maddesinde, Kanun'un yürürlüğe girdiği 30/03/2013 tarihine kadar Kurumca sonuçlandırılmamış, yani lisans verilmesi ya da verilmemesi hususunda bir Kurul kararının olmadığı tüm durumlarda bu başvuruların önlisans başvurusu olarak değerlendirileceği ve sonuçlandırılacağının açıkça ifade edildiği; maddede herhangi bir sınırlayıcı, kısıtlayıcı veya istisnai bir kayıt ve şarta yer verilmediği, yerine getirilmesi gereken başka bir idarî usûl işleminin öngörülmediği, başvurular arasında bir ayrım yapılmadığı açık iken.

Yönetmeliğin Geçici 8. maddesinde, mevcut lisans başvuruları yönünden, Kurumca henüz sonuçlandırılmamış olan ve Kurumca uygun bulma kararı verilmiş olanlar şeklinde ikili bir ayrım yapılarak düzenlenmeye gidildiği, bu suretle ikinci fıkranın (a) bendinde sadece Kurumca uygun bulma kararı verilmiş olanları kapsayan ve 6446 sayılı Kanun'da öngörülmeyen bir düzenlemeye yer verildiği sonucuna ulaşıldığı;

Bu itibarla, 6446 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla mevcut lisans başvurularının farklı değerlendirilerek sonuçlandırılmasına ilişkin düzenlemelere yer veren dava konusu Yönetmeliğin Geçici 8. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi ile aynı fıkranın (b) bendinde yer alan "b) (a) bendi kapsamındaki tüzel kişiler hariç olmak üzere, diğer" ibaresinin, 6446 sayılı Kanun'un Geçici 10. maddesindeki emredici kuralı aşar nitelikte düzenlendiği anlaşıldığından söz konusu düzenlemelerde hukuka uygunluk bulunmadığı;

Davacı şirketin üretim lisansı başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararı ile bu kararın bildirimine yönelik işleme ilişkin olarak;

.... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, ...tarih ve ...sayılı Kurul kararı ile bu kararın bildirimine yönelik Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığının ...tarih ve ...sayılı işleminin iptaline karar verildiği ve anılan kararın, Dairelerinin 23/03/2021 tarih ve E:2016/4425, K:2021/1027 sayılı kararıyla onanmasından dolayı, bu işlemlerin iptali istemi hakkında karar verilmesine gerek bulunmadığı gerekçesiyle;

Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 8. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi ile aynı fıkranın (b) bendinde yer alan "b) (a) bendi kapsamındaki tüzel kişiler hariç olmak üzere, diğer" ibaresinin iptaline, ...tarih ve ...sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararı ile bu kararın bildirimine yönelik Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığının ...tarih ve ...sayılı işleminin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; harçtan muaf olmaları nedeniyle aleyhlerine hükmedilen yargılama giderleri arasında harcın yer almaması gerektiği, dava konusu Yönetmelik düzenlemelerinin iptaline karar verilmesi nedeniyle 6446 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce yükümlülüklerini yerine getirmemiş olan kişiler bakımından eşitlik ilkesine aykırı uygulamaların ortaya çıkacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın iptale ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın temyize konu bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.