Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/3131 K.2022/47

Dava konusu istem: 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 8. maddesi ile Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 20. maddesinin (r) bendi uyarınca davacının 46.501,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının .... tarih ve ...sayılı idari yaptırım kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Çevre Kanunu'nun 8. maddesinin 1. fıkrası; 20. maddesinin (r) bendi ve 2. fıkrası; Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'nin 4., 8., 13., 24., 26., 34. maddeleri hükümlerine ve Ek-1 listesindeki hafriyat toprağı bileşenlerine yer verildikten sonra,

Aktarılan mevzuat hükümlerine göre, izinsiz olarak atık toplayan, taşıyan, geçici ve ara depolama yapan, geri kazanan, geri dönüşüm sağlayan, tekrar kullanan veya bertaraf edenlere idarî para cezası verileceği, bitkisel toprağın da hafriyat toprağının bileşenleri arasında olduğu; hafriyat sırasında, bitkisel toprağın ayrı olarak toplanarak korunacağı; park, bahçe, yeşil alan yapımında rekreasyon amacıyla kullanılacağı ve kesinlikle depolama sahasına gönderilmeyeceği;

ancak diğer topraktan ayrı olarak toplanan toprağın bitkisel toprak niteliğinde olup olmadığının da bu konuda yetkili olan belediyece belirleneceği ve ayrılan toprağın bitkisel toprak olarak nitelendirilmesi halinde, Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıkları Taşıma İzin Belgesi bulunan kamyonlarla park, bahçe, yeşil alan yapımında rekreasyon amacıyla kullanılmak üzere döküm izni verilen alanlara taşınabileceğinin hüküm altına alındığı,

Bu durumda; davacıya hafriyat toprağı veya bitkisel toprak dökülebileceği yönünde verilmiş herhangi bir iznin bulunmadığı, tespit tutanağına ekli fotoğraflardan hafriyat dökümü yaptığı görülen 07 BGM 72 plakalı kamyonun da "Hafriyat Toprağı, İnşaat/Yıkıntı Atıkları Taşıma İzin Belgesinin" bulunmadığı sabit olduğundan, çevre denetim tespit tutanağı ve dava dilekçesindeki beyanlarından dökümü kendisinin yaptırdığı anlaşılan davacıya 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20/r maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuk ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 28/11/2019 tarih ve E:2019/7522, K:2019/12552 sayılı kararıyla,

Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'nin 2. ve 4. maddeleri ile Ek-1 listesindeki hafriyat toprağı bileşenlerine yer verildikten sonra,

Davacının, dava konusu yerde seracılık ve peyzaj işleri alanında faaliyet gösterdiğine, dava konusu para cezasının dayanağı olan 25/05/2015 tarihli tutanakta hafriyat toprağı olduğu belirtilen malzemenin, hafriyat kaynaklı olmayan, kum/çakıl/ponza işletmecilerinden ticari amaçla satın alınan ve kendi faaliyet alanında kullanılmaya uygun nitelikte kahverengi toprak, ponza taşı gibi malzemeler olduğuna ilişkin iddialarının, dava dilekçesi ekindeki fatura ve irsaliyelerle desteklendiği, dolayısıyla davalı idare tarafından kesin ve şüpheye mahal bırakmayacak şekilde tespit yapılmadan işlem tesis edildiği,

Bu itibarla dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği sonucuna varılarak, .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, satın aldığı toprakları, kiraladığı alanda işleyerek botanik, peyzaj, sera ve bahçe toprağı olarak ayırıp sattığı, aynı bölgede bu işi yapan başka kişiler de bulunduğu, eyleminin Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'nde yer alan ve idari para cezası ile cezalandırılmasını gerektiren bir niteliğinin bulunmadığı, işlediği toprağın atık olarak nitelendirilebilecek çevreye bırakılan bir madde olmadığı, kullandığı toprağın bu şekilde tanımlanmasının mümkün bulunmadığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, davacı tarafça, tespitin gerçekleştirildiği taşınmazda, işlenmiş toprak ve peyzaj işleri alanlarında faaliyet gösterdiği; dava konusu işlemin dayanağı olan 25/05/2015 tarihli tutanakta "hafriyat toprağı" olduğu belirtilen malzemenin, hafriyat kaynaklı olmayan, kum, çakıl ve ponza işletmecilerinden ticari amaçla satın alınan ve işletme sahasında kullanılmaya uygun nitelikte toprak ve taş gibi malzemeler olduğu yönünde iddiada bulunulmuş ve dava dilekçesi ekinde bazı fatura ve irsaliyeler sunulmuş ise de, denetimin ve tespitin yapıldığı tarihe ve dökümün yapıldığı taşıta ilişkin gerek denetim esnasında gerekse yargılama aşamalarında mevzuata uygun olarak düzenlenmiş herhangi bir fatura yahut irsaliye sunulmadığı dikkate alındığında, davacının bu iddialarına itibar edilmemiştir.

KARŞI OY

X-Dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden; davacının fiilin gerçekleştiği taşınmazda seracılık ve peyzaj işleri alanında faaliyet gösterdiği, dava konusu para cezasının dayanağı olan 25/05/2015 tarihli tutanakta hafriyat toprağı olduğu belirtilen malzemenin, hafriyat kaynaklı olmayan, kum, çakıl ve ponza işletmecilerinden ticari amaçla satın alınan ve davacının faaliyet alanında kullanılmaya uygun nitelikte kahverengi toprak, ponza taşı gibi malzemeler olduğuna ilişkin davacı iddialarının, dava dilekçesi ekindeki fatura ve irsaliyelerle desteklendiği görülmekte, dolayısıyla davalı idare tarafından kesin ve şüpheye mahal bırakmayacak şekilde tespit yapılmadan işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 8. maddesinin ve Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 20. maddesinin (r) bendi uyarınca davacının idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediğinden, .... İdare Mahkemesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:.. sayılı ısrar kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.