Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/3402 K.2022/521

Dava konusu istem: Davacının, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 50/d maddesi uyarınca yapılan atamasının aynı Kanun'un 33/a maddesi uyarınca yapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Gazi Üniversitesi Personel Daire Başkanlığının … tarih ve E…. sayılı işlemi ile anılan işlemin dayanağı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının … tarih ve E…. sayılı Genelgesi'nde yer alan; "01/01/2018 tarihinden önce 2547 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi kapsamında atanan araştırma görevlilerinin yeniden atanması haricinde 01/01/2018 itibarıyla 2547 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesinin (a) fıkrası kapsamında atama yapılmamasına" ibaresinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 30/06/2021 tarih ve E:2018/954, K:2021/3489 sayılı kararıyla;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 33/a ve 50. maddelerine, 01/09/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 674 sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesi'nin 49. maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na eklenen ek 30. maddeye, 01/07/2017 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan 7033 sayılı Kanun'un 18. maddesi ile Yükseköğretim Kanunu’na eklenen ek 38. maddeye yer verildikten sonra,

Davacının, Yükseköğretim Kanunu'nun 33/a maddesi kapsamında atanma talebiyle yapmış olduğu başvurusunun reddine ilişkin Gazi Üniversitesi Personel Daire Başkanlığının … tarih ve E…. sayılı işlemi yönünden;

Dosyanın incelenmesinden; dava devam ederken, 28/06/2018 tarihli Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörü oluru ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na eklenen geçici 78. madde uyarınca davacının atamasının Yükseköğretim Kanunu'nun 33/a maddesi kapsamında yapıldığının görüldüğü,

Bu durumda, davacının Yükseköğretim Kanunu'nun 33/a maddesi uyarınca atanma istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin işlem yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle bu kısım hakkında karar verilmesine olanak bulunmadığı,

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının … tarih ve E…. sayılı Genelgesi'nde yer alan; "01/01/2018 tarihinden önce 2547 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi kapsamında atanan araştırma görevlilerinin yeniden atanması haricinde 01.01.2018 itibarıyla 2547 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinin (a) fıkrası kapsamında atama yapılmamasına" ibaresinin iptali istemi yönünden;

Normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normların arasında altlık ve üstlük ilişkisinin söz konusu olduğu ve her normun geçerliliğini bir üst hukuk normundan aldığı,

Başka bir anlatımla, normlar hiyerarşisinin, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına geldiği, bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle, alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı, dolayısıyla, düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceğinin kabul edildiği,

01/07/2017 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 7033 sayılı Kanun'un 18. maddesi ile Yükseköğretim Kanunu’na eklenen "araştırma görevlisi istihdamı" başlıklı ek 38. maddesiyle, araştırma görevlisi kadrolarına atamaların 33/a maddesindeki usule uygun olarak 50/d maddesi kapsamında yapılacağının, doktora ve sanatta yeterlik eğitimlerini tamamlayanların bir kısmının Yükseköğretim Kurulunca onaylanan performansa dayalı kriterler çerçevesinde yardımcı doçent kadrolarına atanabileceğinin düzenlendiği ve bu maddenin 01/01/2018 tarihinde yürürlüğe gireceğinin kararlaştırıldığı,

Davalı Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan ve tüm üniversitelere gönderilen dava konusu Genelge ile, 7033 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle Yükseköğretim Kanunu’na eklenen ek 38. maddenin 01/01/2018 tarihinde yürürlüğe gireceği belirtildikten sonra, 01/01/2018 tarihinden önce 2547 sayılı Kanun'un 33. maddesi kapsamında atanan araştırma görevlileri haricinde 01/01/2018 tarihi itibarıyla 2547 sayılı Kanun'un 33. maddesinin (a) fıkrası kapsamında atama yapılmaması gerektiğinin belirtildiği,

Bu kapsamda, anılan Kanun maddesinin ilgililer açısından oluşturduğu yeni durumun uygulanmasını göstermek amacıyla davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca çıkarılan ve dava konusu edilen Genelge'nin ilgili ibaresi ile bir hakkın kapsamının daraltılmadığı veya genişletilmediği, sadece oluşan yeni durumun karışıklığa sebebiyet vermemesi amacıyla tamamen kanuni düzenlemede yer alan ibarenin açıklandığı ve düzenlemede yer almayan bir süre kısıtlamasına gidilmediğinin anlaşıldığı,

Bu itibarla; dava konusu Genelge'nin iptali istenen kısmı ile üst normlara aykırı yeni bir hukuki durum yaratılmadığı, 7033 sayılı Kanun'un 18. maddesi ile Yükseköğretim Kanunu'na eklenen "araştırma görevlisi istihdamı" başlıklı ek 38. maddesinin uygulanmasına esas kuralları açıklayıcı nitelikteki düzenlemelere yer verildiği anlaşıldığından, dava konusu Genelge'nin iptali istenen kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle;

Gazi Üniversitesi Personel Daire Başkanlığının … tarih ve E…. sayılı işlemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının … tarih ve E…. sayılı Genelgesi'nde yer alan ve dava konusu edilen ibare yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ek 38. maddede, 01/01/2018 tarihinden itibaren üniversitelerde ilk kez istihdam edilecek olanların 50/d kapsamında atanmasının öngörüldüğü, maddenin yürürlükte olduğu tarihte halihazırda araştırma görevlisi olarak görev yapanların sürelerinin 50/d maddesi kapsamında uzatılacağının düzenlenmediği, ayrıca ek 30. maddede statüsü değiştirilen araştırma görevlilerinin yeniden 33/a kapsamında atanabileceğinin öngörüldüğü,

dolayısıyla Genelge hükmüyle, Kanun'da öngörülen düzenleme halihazırda görev yapan ve statüleri 50/d kapsamına dönüştürülen araştırma görevlilerini kapsayacak şekilde genişletilerek 01/01/2018 tarihinden sonra bu kapsamda yer alan araştırma görevlilerinin artık 33/a statüsüne atanamacağının öngörüldüğü ve Kanun'da yer almayan sınırlamanın getirildiği, ayrıca 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 78. madde ile Genelge'nin açıkça hukuka aykırı hale geldiği,

kanun hükümleri geleceğe yönelik, iptal kararları ise geçmişe dönük sonuçlar doğuracağından, bireysel işlem yönünden karar verilmesine yer olmadığına kararı değil iptal kararı verilmesi gerektiği, davanın açılmasına sebebiyet veren davalı Üniversite lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin ve yargılama giderinin sadece yarısının davalı Üniversite üzerinde bırakılmasının hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu tarafından, Dairece verilen kararda, davalı Üniversite işlemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, taraflarınca çıkarılan düzenleyici işlem yönünden ise davanın reddine karar verildiği, ayrıca hüküm fıkrasının 3. bendinde, kısmen karar verilmesine yer olmadığı kararı yönünden davanın açılmasına sebebiyet verildiği gerekçesiyle yargılama giderinin yarısının davalı Üniversiteden alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, dolayısıyla vekalet ücretinin tamamının davada haklı çıkan tarafları lehine hükmedilmesi gerekirken, vekâlet ücretinin davacıdan alınarak "davalı idarelere" verilmesine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın vekalet ücreti yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. Davalı idarelerden Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörlüğü tarafından, davacının temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu tarafından, dava konusu edilen Genelge'nin amacının son dönemlerde çıkarılan Kanun maddelerinin uygulamalarının gösterilmesi olduğu, dolayısıyla anılan maddelerden farklı bir hüküm içermediği, 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle Yükseköğretim Kanunu'na eklenen ek 38. madde ile ÖYP’lilerin statülerinin 50/d kapsamına alındığı ve yeniden 33/a kapsamında atanabilmeleri konusunda görev yaptıkları yükseköğretim kurumlarına takdir yetkisi tanındığı,

ancak Yükseköğretim Kanunu'na 7033 sayılı Kanunla eklenen ek 38. madde ile 33/a kapsamında araştırma görevlilerinin atamasının yapılmayacağının hüküm altına alındığı ve bu maddenin 01/01/2018 tarihinde yürürlüğe gireceğinin kararlaştırıldığı, bu itibarla oluşan yeni durum sebebiyle dava konusu edilen kararın alındığı ve kararda sadece ilgili Kanun maddesinin uygulanması konusunda açıklamalar yer aldığı, davacı tarafından her ne kadar Kanun'da olmayan bir sınırlama getirildiği iddia edilmiş ise de, söz konusu sınırlamanın 7033 sayılı Kanun'la Yükseköğretim Kanunu'na eklenen ek 38. maddede de yer aldığı,

ayrıca davacının atamasının yapılmamasının sebebinin görev yaptığı Üniversite Yönetim Kurulunca belirlenen kriterleri sağlamaması olduğu, dolayısıyla davacının atamasının yapılmamasında taraflarının bir ilgisinin bulunmadığı belirtilerek davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Davacının temyiz isteminin reddi ile davanın kısmen reddi, kısmen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının onanması, davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulunun temyiz isteminin kabulü ile davanın açılmasına sebebiyet vermesi nedeniyle yargılama giderinin yarısı üzerinde bırakılan davalı Üniversite lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekmekte olup, vekalet ücretinin tamamının lehine hüküm kurulan Yükseköğretim Kuruluna verilmesi gerektiğinden, Daire kararının vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.