Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/3633 K.2022/379

1- … 2- …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu (… Bakanlığı)

İSTEMİN KONUSU

Danıştay Onuncu Dairesinin 08/06/2021 tarih ve E:2016/1220, K:2021/3146 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Sigorta hakemi ve sigorta itiraz hakemi ücretlerinin her dosya için hakem başına 350,00-TL olarak belirlenmesi suretiyle nispi ücret sisteminden maktu ücret sistemine geçilmesine ilişkin Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 08/06/2021 tarih ve E:2016/1220, K:2021/3146 sayılı kararıyla;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinde "1. Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır.

2. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir..." hükümlerinin yer aldığı,

Dava devam ederken davacının 06/03/2018 tarihinde vefat ettiğinin anlaşıldığı,

Davanın, sigorta hakemi ve sigorta itiraz hakemi ücretlerinin her dosya için hakem başına 350,00-TL olarak belirlenmesi suretiyle nispi ücret sisteminden maktu ücret sistemine geçilmesine ilişkin Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açıldığı, davanın konusu itibarıyla yalnızca ölen davacıyı ilgilendirdiği dikkate alındığında, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca dava dilekçesinin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Müteveffa … mirasçıları tarafından, işbu davanın yalnızca öleni ilgilendiren bir dava olmadığı, dava konusu işlemin iptal edilmesi halinde murislerinin geriye dönük parasal haklarının doğacağı, bu nedenle davanın mirasçılar tarafından takip edilmesinin yasal gereklilik olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Müteveffa davacı … 18/10/2013 tarihinden itibaren Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesinde sigorta itiraz hakemi olarak görev yapmaya başlamıştır. Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile sigorta hakemi ve sigorta itiraz hakemi ücretlerinin her dosya için hakem başına 350,00-TL olarak belirlenmesi suretiyle nispi ücret sisteminden maktu ücret sistemine geçilmesine karar verilmiştir. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinde, "1. Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. 2. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin "yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal olunur" hükmünden kastedilen; münhasıran ölenin şahsına sıkı sıkıya bağlı olan, başkalarına devir ve temliki veya miras yoluyla intikali mümkün olmayan haklarla ilgili davalardır. Bunun dışında, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, ölene ait bulunan bütün haklar, mallar ve borçlar mirasçılara geçeceğinden, dava açılmakla mameleki niteliğe dönüşen haklar da ölenin mal varlığının bir bölümünü oluşturacağından, açılmış bulunan bu tür davaları ölenin mirasçılarının takip etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Dosyanın incelenmesinden; sigorta hakemi ve sigorta itiraz hakemi ücretlerinin her dosya için hakem başına 350,00-TL olarak belirlenmesi suretiyle nispi ücret sisteminden maktu ücret sistemine geçilmesine ilişkin Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı ve dava devam ederken 06/03/2018 tarihinde davacının vefat ettiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine sigorta itiraz hakemi olarak görev yapan davacıya karara bağladığı her dosya için 13/01/2016 tarihinden itibaren 350.00-TL maktu ücret ödendiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından, önceki tarifede sigorta itiraz hakemi ücretinin asgari 320,00-TL, azami 1.100,00-TL olmak üzere uyuşmazlık tutarının %3'ü şeklinde belirlendiği, dava konusu işlem ile her dosya için 350.00-TL maktu ücret belirlenmesi suretiyle ücretlerde %56 oranında azalışa gidilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

Bu durumda; dava konusu işlemin iptal edilmesi halinde davacının geriye dönük parasal haklarının doğacağı dikkate alındığında, Dairece, davacının vefat etmiş olması ve uyuşmazlığın yalnız öleni ilgilendiren bir dava niteliğinde bulunmadığı gözetilerek, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davayı takip hakkı kendisine geçen mirasçıların başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, davanın konusu itibarıyla yalnızca ölen davacıyı ilgilendirdiği gerekçesiyle dava dilekçesinin iptaline karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.