Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/511 K.2021/1469

Dava konusu istem: … Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde yardımcı doçent kadrosunda öğretim üyesi olarak çalışmakta olan davacının görev süresinin uzatılmamasına ilişkin Edebiyat Fakültesi Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile Rektörlük makamının … tarih ve … sayılı olurunun iptali ile yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının, görev süresinin uzatılması istemiyle 13/11/2017 tarihinde başvuruda bulunduğu, Eğitim Bilimleri Bölüm Başkanlığı tarafından olumlu görüş verildiği, idareler kendi bünyelerinde çalışacak kamu görevlilerini seçme hususunda takdir yetkisine sahip olmakla birlikte, dava konusu olayda davacının görev süresinin uzatılmamasının sebebinin daha önce geçirdiği disiplin soruşturmaları olarak gösterildiği; söz konusu soruşturmalar neticesinde verilen disiplin cezalarının ise çeşitli tarihlerde iptal edildiği,

dolayısıyla dava konusu işlemin dayanağı olan disiplin cezalarının ortadan kaldırıldığı ve bunun dışında idare tarafından davacının yetersiz olduğu veya başka bir sebeple görev süresinin uzatılmamasının gerektiği yönünde beyanda bulunulmadığı, Mahkeme kararları ile ortadan kaldırılan disiplin cezalarına dayanılarak tesis edilen görev süresinin uzatılmamasına dair işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle anılan işlemin iptaline, hukuka aykırılığı saptanan işlemler nedeniyle ilgililerin uğradığı zararın idarece tazmini gerektiği gerekçesiyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faizi ile birikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti :. Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

İdare Mahkemesi tarafından, dava konusu işlemin dayanağı disiplin cezalarının Mahkemelerince iptaline karar verildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, davacıya verilen disiplin cezalarının iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararlarının, fiillerin sübuta ermediği gerekçesiyle değil, disiplin soruşturmasının yürütülmesi veya cezaların verilmesine ilişkin usulü eksikliklerden kaynaklandığı; dava konusu işlem tarihi itibarıyla davacı hakkında yürütülen bir disiplin soruşturması bulunduğu, davacının iki defa görevden uzaklaştırıldığı,

davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturmalarına konu fiillerin niteliği ve davacının görevinde verimsiz olduğu hususları ile Fakülte Yönetim Kurulunun davacının görev süresinin uzatılmaması yönündeki görüşü birlikte değerlendirildiğinde, davacının görev süresinin uzatılmamasına ilişkin dava konusu işlemi haklı kılacak, kabul edilebilir nitelikte sebepler bulunduğu, ayrıca, davacının görev süresinin uzatılması konusunda, davalı idarenin takdir yetkisinin bulunduğu ve bu kapsamda davalı idarenin davacının görev süresini uzatma zorunluluğunun bulunmadığı kanaatine varıldığından,

dava konusu işlemde belirtilen sebeple hukuka aykırılık, aksi değerlendirme ile verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığından istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu karar kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 03/06/2020 tarih ve E:2019/5761, K:2020/2188 sayılı kararıyla; davacının sözleşmesinin uzatılmamasına gerekçe olarak gösterilen BİMER ve CİMER'e yapılan şikayetler çerçevesinde açılan inceleme ve soruşturmalar kapsamında davacı hakkında herhangi bir ceza uygulamasına gidilmemesi, davacıya verilen tüm disiplin cezalarının yargı kararları ile iptal edilmesi ve bu kararların kesinleşmesi, 1/2 oranında aylıktan kesme disiplin cezasının.

İdare Mahkemesince usulen iptal edildikten sonra davalı İdare tarafından davacı hakkında yeniden soruşturma açılmak suretiyle disiplin cezası verilmesi yoluna başvurulmaması, "uyarma" cezasının esasa ilişkin değerlendirmeler yapılmak suretiyle iptal edilmesi karşısında, bilimsel ve akademik yetersizliğine yönelik herhangi bir tespit de yapılmayan davacı hakkında yargı kararları ile iptal edilmiş bulunan anılan disiplin cezaları ve ceza tesisi ile sonuçlanmayan soruşturmalar gerekçe gösterilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle.

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

İdare Mahkemesi tarafından, dava konusu işlemin dayanağı disiplin cezalarının Mahkemelerince iptaline karar verildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, davacıya verilen disiplin cezalarının iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararlarının, fiillerin sübuta ermediği gerekçesiyle değil, disiplin soruşturmasının yürütülmesi veya cezaların verilmesine ilişkin usuli eksikliklerden kaynaklandığı; davacının iki defa görevden uzaklaştırıldığı,

davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturmalarına konu fiillerin niteliği ve davacının görevinde verimsiz olduğuna ilişkin iddialar ile Fakülte Yönetim Kurulunun davacının görev süresinin uzatılmaması yönündeki görüşü birlikte değerlendirildiğinde, davacının görev süresinin uzatılmamasına ilişkin dava konusu işlemi haklı kılacak, kabul edilebilir sebepler bulunduğu, ayrıca, davacının görev süresinin uzatılması konusunda, davalı idarenin sahip olduğu takdir yetkisini, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullandığı,

bu kapsamda, davalı idarenin davacının görev süresini uzatmaya yargı kararıyla da zorlanamayacağı kanaatine varıldığından, dava konusu işlemde belirtilen sebeple hukuka aykırılık, aksi değerlendirme ile verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, hakkında şikayet dilekçesi veren bazı öğrencilerin kendisini tanımadığını, hiç ders almadıklarını ve başkalarının yönlendirmesi ile şikayet dilekçesi verdiklerini beyan ettikleri, davalı idarenin hakkında kurduğu diğer işlemlerinin Mahkeme kararlarıyla iptal edildiği, dava konusu işlemin hukuki dayanağının bulunmadığı, bu nedenle davanın reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının, Danıştay Sekizinci Dairesinin bozma kararı doğrultusunda bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde öğretim üyesi olarak görev yapan davacının siyasi içerikli konuşmalar yaptığı iddiası ile, 27/12/2014 tarihinde BİMER'e şikayette bulunulması üzerine konu ile ilgili 30/01/2015 tarihinde soruşturma başlatılmış ve 32 öğrencinin ifadesine başvurulmuştur. Öğrencilerin birbirleri ile farklı ifadeler vermesi üzerine, öğrenciler ile davacı arasında hoş olmayan bir takım durumların yaşanmasına karşın iddia ve şikayetleri destekleyecek somut delil bulunmadığından 08/10/2015 tarihinde davacı hakkında ceza tayinine gerek olmadığına karar verilmiştir.

13/03/2015 tarihinde BİMER'e bir kez daha şikayette bulunulmuş ve formasyon programının işleyişi, ders verilen binaların fizikî yetersizliği, hocaların siyasi içerikli söylemlerinin olduğu ve davacının kitaplarını satmak amacıyla ödev verdiğine yönelik iddialar öne sürülmüştür.

Dekanlıkça yapılan inceleme neticesinde anılan iddiaların kasıtlı olduğunun düşünüldüğü, davacının basılmış ve yayımlanmış hiçbir kitabının bulunmadığının … tarih ve … sayılı yazı ile bildirildiği, 24/02/2016 tarihinde CİMER'e bir öğrenci tarafından "Davacının.

Partiye oy vermeyen öğrencileri geçirmiyor." iddiası ile yapılan şikayet üzerine, başlatılan inceleme kapsamında; şikayetçi öğrencinin ifadesine başvurulduğu, adı geçenin davacıdan ders almadığını ve öğrencisi olmadığını, davacıyı hiç tanımadığını, bir arkadaşının anlattıklarına istinaden davacıyı şikayet etmeye karar verdiğini, pişman olduğunu ifade ettiği, şikayet kapsamında sınıfta bırakılan öğrenci ismi vermesi talep edildiğinde veremediği hususları birlikte değerlendirilerek soruşturma açılmamasına karar verilmiştir.

25/04/2016 tarihinde M.C. adlı öğrencinin davacının kendisine sözlü tacizde bulunduğu iddiası ile E.Ç. adlı öğrenciyi şahit göstererek Dekanlığa yaptığı şikayet çerçevesinde davacı hakkında ceza ve disiplin soruşturması açılmış, ceza soruşturması neticesinde verilen "lüzum-u muhakeme" kararı, Danıştay Birinci Dairesinin 15/12/2016 ve 30/05/2017 tarihli kararları ile usulden, davacının M.C.'ye sözlü tacizde bulunduğu yolunda inandırıcı ve yeterli delil bulunmadığı,

bu nedenlerle mevcut delillerin, atılı suç nedeniyle davacı hakkında kamu davası açılmasını gerektirecek nitelikte olmadığı gerekçesiyle esastan … tarih ve …, K:… sayılı karar ile bozulmuştur. Anılan sözlü taciz olayı nedeniyle yapılan disiplin soruşturması sonucunda ise Edebiyat Fakültesi Disiplin Kurulunca … tarih ve … sayılı karar ile davacıya verilen kademe ilerlemesinin durdurulması cezası 1/2 aylıktan kesme cezası olarak uygulanmış, anılan cezanın iptali istemiyle.

İdare Mahkemesinde açılan davada verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile davacıya isnat edilen disiplin suç ve eylemi ile maddesinin belirtilmediği, disiplin kurulunun oluşumunda mevzuat ile öngörülen usullere uyulmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiş ve bu karar istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.

Davacının sözlü taciz iddiası kapsamında hakkında yürütülen disiplin soruşturmasında olayla ilgili öğrencilere komisyon başkanı tarafından baskı yapıldığını, delil olarak elinde ses kaydının bulunduğunu, tazminat davası açacağını başkana ifade etmesi üzerine tutulan tutanak uyarınca yapılan disiplin soruşturması neticesinde ise … tarih ve … sayılı işlem ile verilen "uyarma" cezası, davacı ile komisyon başkanı arasında geçen konuşmalara tanık bulunmadığı, tutanağın komisyon başkanının anlatımları esas alınarak tutulduğu,

ilgililerin haklarını ihlal eden konularda dilekçe vermelerinin ve araştırma yapılmasını istemelerinin Anayasal bir hak olduğu, bu talebin bazı kişi ve kurumları zan altında bırakmak, rahatsız etmek amacıyla kasten hareket ederek ve asılsız olduğunu bildiği iddialar ileri sürülerek kullanılması halinde usulsüz şikayet ve müracaattan söz edilebileceği, disiplin cezasına konu edilen fiillerin ceza verilen maddelerdeki fiillerin karşılığı olmadığı gerekçesiyle.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptal edilmiş ve anılan karar istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.

Tüm bu süreç sonucunda, davacı tarafından görev süresinin uzatılması talebiyle … tarih ve … sayılı yazı ile başvuruda bulunulmuş, anılan başvuru üzerine Eğitim Bilimleri Bölüm Başkanlığınca olumlu görüş bildirilerek Edebiyat Fakültesi Dekanlığına gönderilmiş, söz konusu talebin değerlendirilmesi sonucunda.

Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ve … tarih ve … sayılı Rektörlük Olurlu işlem ile, davacı hakkında birçok şikayet dilekçesi bulunmasına rağmen soruşturmalara konu olabilecek fiil ve davranışlarda bulunmaya devam ettiği, kurumun çalışma ahengini ve kamu düzenini bozan hareketlerinin olduğu, görev yaptığı süre içerisinde farklı disiplin amirleri tarafından hakkında açılmış soruşturmaların devam ettiği ve bu soruşturmalar dolayısıyla iki defa açığa alındığı gerekçeleriyle görev süresinin uzatılmaması üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

Davacı, kendisine mobbing uygulandığı gerekçesi ile 19/12/2016 tarihinde ... Derneğine başvurmuş, ayrıca maddi ve manevi tazminat istemiyle … İdare Mahkemesinde açtığı davada … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile manevi tazminat isteminin kabulü ile davacıya 8.000-TL ödenmesine karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun "Yardımcı Doçentliğe atama" başlıklı 23. maddesinde, "a. Bir üniversite biriminde açık bulunan yardımcı doçentlik, isteklilerin başvurması için rektörlükçe ilan edilir. Fakültelerde ve fakültelere bağlı kuruluşlarda dekan, rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokullarda müdürler; biri o birimin yöneticisi, biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür kendi yönetim kurullarının görüşünü de aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama, rektör tarafından yapılır.

Yardımcı doçentler bir üniversitede her seferinde ikişer veya üçer yıllık süreler için en çok 12 yıla kadar atanabilirler. Her atama süresi sonunda görev kendiliğinden sona erer.

b. Yardımcı doçentliğe atanmada aranacak şartlar:

(1) Doktora veya tıpta uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilecek belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak,

(2) Fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurullarınca, biri o dilin öğretim üyesi olmak üzere seçilecek üç kişilik bir jüri tarafından; sınava girenin kendi bilim alanında Türkçeden yabancı dile, yabancı dilden Türkçeye 150 - 200 kelimelik bir çeviriyi kapsayan yabancı dil sınavını başarmak.

c. Üniversiteler, yardımcı doçentlik kadrosuna atama için bu maddede aranan asgari koşulların yanında, Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı hakkındaki şikayetler üzerine yapılan inceleme ve soruşturmalar kapsamında herhangi bir ceza uygulamasına gidilmemesi, davacıya verilen tüm disiplin cezalarının yargı kararları ile iptal edilmesi ve bu kararların kesinleşmesi, 1/2 aylıktan kesme disiplin cezasının Kastamonu İdare Mahkemesince usulen iptal edildikten sonra davalı İdare tarafından davacı hakkında yeniden soruşturma açılmak suretiyle disiplin cezası verilmesi yoluna başvurulmaması, "uyarma" cezasının esasa ilişkin değerlendirmeler yapılmak suretiyle iptal edilmesi karşısında, masumiyet karinesi uyarınca davacının suçlanması olanaklı değildir.

Bununla birlikte, her ne kadar davacının fiilleri disiplin cezasına konu edilebilecek eylemler yönünden sübute ermemiş ise de; 2547 sayılı Kanun'un 23. maddesine göre, atama süresi sonunda görevi kendiliğinden sona eren bir kişinin görev süresinin uzatılması konusunda idarenin sahip olduğu takdir yetkisini kamu hizmetinin gerekleri doğrultusunda kullanmasına bir engel bulunmamaktadır.

Bu nedenle, kurumun iç bünyesindeki çalışma düzeni ve yönetim bazında alınacak tedbir ve kararların uygulanmasını sağlamak amacıyla, mevzuatın tanıdığı takdir yetkisi çerçevesinde ve hizmet gerekleri gözetilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu durumda, davanın reddi yolundaki ısrar kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X- … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının, Danıştay Sekizinci Dairesinin 03/06/2020 tarih ve E:2019/5761, K:2020/2188 sayılı kararında yer alan gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.

KARŞI OY

X- … Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde yardımcı doçent doktor unvanı ile öğretim üyesi olarak görev yapan davacı tarafından görev süresinin uzatılması talebiyle … tarih ve … sayılı yazı ile başvuruda bulunulduğu; ancak Edebiyat Fakültesi Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile, davacı hakkında birçok şikayet dilekçesi bulunmasına rağmen soruşturmalara konu olabilecek fiil ve davranışlarda bulunmaya devam ettiği, kurumun çalışma ahengini ve kamu düzenini bozan hareketlerinin olduğu, görev yaptığı süre içerisinde farklı disiplin amirleri tarafından hakkında açılmış soruşturmaların devam ettiği ve bu soruşturmalar dolayısıyla iki defa açığa alındığı gerekçeleriyle görev süresinin uzatılmamasına ilişkin dava konusu işlemlerin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

2547 sayılı Kanun'un 23. maddesine göre, her atama süresi sonunda görevi kendiliğinden sona eren yardımcı doçentlerin görev sürelerini uzatmak konusunda idarenin takdir yetkisine sahip olduğuna şüphe bulunmamaktadır. Bununla birlikte, dava konusu işlemin sebep unsuru olarak, BİMER ve CİMER şikayetleri üzerine yapılan inceleme ve soruşturmalar sonucunda davacı hakkında tesis edilen işlemler gösterilmiş olup, sebep unsuru yönünden hukuki denetim yapılırken idareyi o işlemi yapmaya sevk eden gerekçelerin hukuka uygunluğunun incelenmesi gerekmektedir.

Buna göre, davacı hakkında yargı kararları ile iptal edilmiş bulunan disiplin cezaları ve ceza tesisi ile sonuçlanmayan soruşturmaların gerekçe olarak belirtilmesinde hukuka uygunluk bulunmamakta ise de; davalı idarenin, görev süresinin uzatılması konusunda sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullandığı sonucuna varılması sebebiyle dava konusu işlemde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenle, temyize konu ısrar kararının bu gerekçe ile onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.