Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/698 K.2022/1871

Dava konusu istem: … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile bu kararın dayanağı olan Doğal Gaz Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'nin 15. maddesinin 5. fıkrasının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 20/10/2020 tarih ve E:2017/2869, K:2020/2650 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin usule yönelik itirazı geçerli görülmemiş,

4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Kurulun doğal gaz piyasası ile ilgili görevleri" başlıklı 5/A maddesinin (c), (f) ve (g) bendi; 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesi, 3. maddesindeki "dağıtım" ile "tarife"nin tanımları; 4646 sayılı Kanun'un "Doğal gaz piyasa faaliyetleri" başlıklı 4. maddesinin 4. fıkrasının (g) bendi ile "Tarifeler" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasının (4) numaralı alt bendi ve 3. fıkrasına; Doğal Gaz Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'nin "Genel ilkeler" başlıklı 6. maddesi, "Tarife başvurusu ve onay" başlıklı 8. maddesi ve "Perakende satış tarifeleri" başlıklı 15. maddesine yer verilerek;

Düzenleyici kurumların, ilgili bulundukları piyasada düzenleme ve denetleme görevi üstlendiği, bu kuruluşların temel işlevinin, toplumsal ve ekonomik hayatın temel hak ve özgürlükler ile yakından ilişkili alanlarındaki kamusal ve özel kesim etkinliklerini, birtakım kurallar koyarak düzenlemek, konulan kurallara uyulup uyulmadığını izlemek ve denetlemek olduğu; doğal gaz piyasası ile ilgili olarak düzenlemeleri yapma yetkisine sahip olan davalı idarenin, 4646 sayılı Kanun'la kendisine tanınan bu yetkiyi dava konusu Yönetmeliği yürürlüğe koymak suretiyle kullandığı,

İdarelerin düzenleme yapma yetkisine sahip olduğu alanlarda, bu alanları düzenleyici işlemler ile objektif bir şekilde düzenlemesi, işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir yetkilerini kullanmaları ve bu yetkilerini kullanırken kamu hizmetinin gereklerini ve kamu yararını göz önünde bulundurmaları gerektiğinin açık olduğu; idarelerin düzenleme yetkisinin, yasalarla getirilen hükümleri aşacak bir şekilde kullanılamayacağının idare hukukunun en temel ilkelerinden olduğu,

4646 sayılı Kanun ile, doğal gazın kaliteli, sürekli, ucuz, rekabete dayalı esaslar çerçevesinde çevreye zarar vermeyecek şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, doğal gaz piyasasının serbestleştirilerek mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir doğal gaz piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin sağlanmasının hedeflendiği,

4646 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca çıkarılmış olan dava konusu Yönetmelik maddesiyle, Kurula belirlenecek olan sistem kullanım bedelini, tüketim miktarlarını ve/veya müşteri gruplarını dikkate alarak kendi içinde kademelendirme yetkisi verildiği, Kurul tarafından dağıtım bölgelerinin özellikleri dikkate alınarak farklı kademeler belirlenebileceğinin kurala bağlandığı,

Yukarıda aktarılan kurallar ve yapılan değerlendirmeler göz önünde tutulduğunda, iptali istenen kuralın 4646 sayılı Kanuna aykırı olmadığı, Kanunla davalı idareye verilen yetkinin kapsamında kaldığı ve kanuni sınırlar içinde düzenleme yapıldığı sonucuna ulaşıldığı,

Bu itibarla, 4646 sayılı Kanuna uygun olduğu anlaşılan dava konusu Yönetmelik hükmünde ve anılan Yönetmeliğe göre tesis edilen … tarih ve … sayılı Kurul kararında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, idarenin yapmış olduğu düzenleme ile mali bir yükümlülük getirildiği; yasada yer almayan bir yükümlülüğün yönetmelikle getirilemeyeceği; vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin kanunla konulacağı, iptali istenilen Yönetmelik hükmünün kanuni bir dayanağı bulunmadığı; kişilerin kazanılmış haklarının ve haklı beklentilerinin korunmak zorunda olduğu; davalı idarenin, davaya konu Yönetmelik hükmü kapsamında birden çok kademelendirme değişikliği yaptığı ve tüm düzenlemelerin birbirinden faklı olduğu, somut verilere uygun düzenleme yapılmadığı; bir bölgenin bazen iki kademeye indirilip, bazen beş kademeye çıkartıldığı; davalı idarenin keyfi hareket ettiği; düzenlemenin kamu yararı amacına aykırı olamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.