Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2021/903 K.2022/486

2-....Başkanlığı

İSTEMİN KONUSU

Danıştay Onuncu Dairesinin 17/09/2020 tarih ve E:2016/15878, K:2020/3045 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacının ''Elektro-teknik zabiti'' yeterliliğinin sınavsız olarak verilmesi yolundaki talebinin reddine ilişkin ... tarih ve E.... sayılı .... Liman Başkanlığı işlemi ile bu işlemin dayanağı olduğu ileri sürülen ve 07/09/2016 tarih ve 29824 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 6. maddesi ile değiştirilen Gemi Adamları Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin 6 numaralı alt bendinin son paragrafının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 17/09/2020 tarih ve E:2016/15878, K:2020/3045 sayılı kararıyla;

Dava konusu işlemler tarihinde yürürlükte olan 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürlüğü" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrası ile 28. maddesinin 2. fıkrasına yer verilerek,

Gemi Adamları Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Tutma Standartları (STCW-78) Uluslararası Sözleşmesinin, uluslararası ticaretin gelişmesiyle denizcilik alanında, uluslararası geçerliliği olan hükümlerin gerekliliği nedeniyle, üyesi olan ülkelerce 1978 yılında imzalandığı, 1995 yılında gözden geçirildiği, 2010 yılında düzenlenen diplomatik konferans ile revize edilerek gemi adamlarının eğitim, sınav ve belgelendirilme esaslarında değişiklik yapıldığı; STCW Sözleşmesi madde III/6'da, elektro teknik zabitliği sertifikası için onaylı eğitim ve öğretimin tamamlanmış olması ve yeterlilik ölçütlerinin sağlanması gerektiğinin düzenlendiği;

Dava konusu Yönetmelik hükmü yönünden;

23/08/2012 tarih ve 28390 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gemi Adamları Yönetmelinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 7. maddesi ile Gemi Adamları Yönetmeliği'nin; yardımcı sınıf gemiadamları yeterlikleri için gerekli koşulları düzenleyen 10. maddesinin "1/1/2012 tarihinden önceki son altmış ayda oniki ay süre ile liman dışı sefer yapan ve 750 KW’den büyük ana makine ile yürütülen gemilerde, elektrik zabiti veya elektronik zabiti olarak çalışanlara, talepleri halinde elektro-teknik zabiti yeterliği sınavsız düzenlenir." şeklindeki hükmüne,

dava konusu değişiklik ile "elektrik zabiti ve elektronik zabiti yeterliliğine sahip olmak" ifadesi eklenerek, "Elektrik zabiti ve elektronik zabiti yeterliliğine sahip olup, 01/01/2012 tarihinden önceki son altmış ayda oniki ay süre ile liman dışı sefer yapan ve 750 KW’den büyük ana makine ile yürütülen gemilerde, elektrik zabiti veya elektronik zabiti olarak çalışanlara, talepleri halinde elektro-teknik zabiti yeterliği sınavsız düzenlenir." şeklinde değiştirildiği;

10/02/2018 tarih ve 30328 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği'nin 73. maddesiyle, 31/07/2002 tarih ve 24832 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gemiadamları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmış ise de; 10/02/2018 tarih ve 30328 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği'nde de aynı hükme yer verildiğinden, dava konusu edilen düzenlemenin geçerliliğini koruduğunun anlaşıldığı;

Yönetmeliğin dayanağı mevzuatın incelenmesinden; tüm gemi adamlarının çalışabilmek için idarenin öngördüğü belgelendirme sınavlarından geçerek, temel STCW sertifikaları ve belgelerini almak zorunda oldukları, elektro teknik zabitliği sertifikası için onaylı eğitim ve öğretimini tamamlamış olmak ve yeterlilik ölçütlerini sağlamak gerektiği, Yönetmelik maddesinin önceki düzenlemelerinde de bu şartın arandığı,

gemi adamlarının uluslararası standartlara uygun yeterliliğe kavuşmaları ve gerekli tecrübeyi edinmelerinin sağlanması amacıyla Yönetmeliğin dava konusu maddesiyle yapılan düzenlemenin dayanağı olarak gösterilen Kanun Hükmünde Kararname ve Gemi Adamları Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Tutma Standartları (STCW-78) Uluslararası Sözleşme hükümlerine uygun olduğu, idareye tanınan yetki çerçevesinde getirilen düzenlemede hukuka ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı;

Dava konusu işlem yönünden;

Yönetmelik değişikliği ile eklenen "elektrik zabiti ve elektronik zabiti yeterliliğine sahip olmak" düzenlemesi gereği, elektro-teknik zabiti yeterliğinin sınavsız düzenlenebilmesi için gemiadamlarının diğer şartların yanı sıra, 750 kW’den büyük ana makine ile yürütülen gemilerde, elektrik zabiti veya elektronik zabiti olarak çalışmalarının gerektiği,

Davacının mezun olduğu okulun Kuşadası Endüstri Meslek Lisesi elektrik bölümü ve yeterlik belgesinin "elektrikçi" olduğu; Yönetmelik gereği elektrik zabiti yeterliği için meslek yüksekokulu elektrik bölümü veya yüksekokul ya da elektrik mühendisliği/mühendislik fakültesi elektrik mühendisliği bölümü mezunu olmak, elektronik zabiti yeterliği için de meslek yüksekokulu elektronik bölümü veya yüksekokul ya da elektronik mühendisliği/mühendislik fakültesi elektronik mühendisliği bölümü mezunu olmak gerektiği, dolayısıyla davacının elektrik zabiti ve elektronik zabiti olabilmek için gerekli mezuniyet koşulunu sağlamadığının görüldüğü;

Dosyada mevcut Türk Gemiadamları Kütüğü kayıtlarının incelenmesinden, davacının yeterlik derecesinin elektrikçi olduğu, 2007 ila 2012 yılları arasında çeşitli gemilerde yaklaşık 23 ay elektrik zabiti olarak çalıştığı yönündeki hizmet belgelerinin bulunduğu, "elektro-teknik zabiti" yeterliğini, sınavsız olarak almasının mümkün olmadığı ve dava konusu düzenlemeyle yapılan değişiklikten önce de davacının kazanılmış hakkının varlığından söz edilemeyeceğinden, dava konusu işlemde de hukuki isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle,

davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 2007-2012 yılları arasında liman dışı sefer yapan ve 750 kW'den büyük ana makine ile yürütülen gemilerde 12 aydan fazla süreyle elektrik zabiti olarak çalıştığı, dolayısıyla, elektro teknik zabiti belgesine sınavsız olarak hak kazandığı.

Daire tarafından verilen karar ile Yönetmeliğin değişiklikten önceki halinde sahip olup hizmet verdiği elektrik zabitliği yeterliliğinin elinden alınmış olması sonucunu doğurduğu; hukuka aykırı olarak yapılan değişiklikle de ülkemizin de taraf olduğu uluslararası düzenlemelere aykırı uygulamaların ortaya çıkması sonucunun doğduğu; öte yandan, kendisi ile aynı yeterliliğe sahip gemi adamlarına elektro teknik zabitliği yeterliliğinin sınavsız olarak verilmesine yönelik yargı kararlarının bulunması nedeniyle, dava konusu edilen değişikliğin uygulanmasının eşitlik ve eşit işlem ilkesine de aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı idarelerden Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuş, İstanbul Liman Başkanlığı tarafından ise savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.