Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/1057 K.2022/2468

Dava konusu istem: Siirt ve Batman illeri dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan … hak sıra nolu petrol arama ruhsatı ile ilgili olarak, arama ruhsatından … paftasında davacı şirkete petrol işletme ruhsatı olarak verilmesi nedeniyle 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu’nun 8. maddesinin 2. fıkrası gereğince arama ruhsat süresinin 25/11/2014 tarihinde sona erdiğine ilişkin 14/11/2017 tarih ve 30240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 02/12/2021 tarih ve E:2018/126, K:2021/5934 sayılı kararıyla;

Davacı şirket tarafından 24/02/2010 tarihinde davalı idareye yapılan petrol arama ruhsatı başvurusu üzerine, davalı idarece ikinci yıl içerisinde bir kuyu açılması, aksi halde ruhsatın fesih edilmesi koşuluyla 25/11/2010 tarihinde mülga 6326 sayılı Petrol Kanunu kapsamında 4 yıl süreli … hak sıra no’lu petrol arama ruhsatı verildiği,

Yürürlük tarihi 25/11/2010 - 25/11/2014 olan dava konusu arama ruhsatı ile ilgili olarak, davacı şirket tarafından 19/11/2013 tarihinde süre uzatım talebinde bulunulmuş ise de, davacının başvurusunun davalı idarece zımnen reddedildiği,

Davacı şirket tarafından bu defa, 14/05/2014 tarihinde mülga 6326 sayılı Kanun uyarınca verilmiş olan dava konusu arama ruhsatı ile ilgili olarak 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu’nun Geçici 1. maddesi uyarınca intibak başvurusunda bulunulduğu ve bu başvurunun da davalı idarenin 04/02/2015 tarihli işlemi ile reddedildiği,

23/03/2015 tarihinde ise; davacı şirket tarafından, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu Uygulama Yönetmeliği’nin Geçici 4. maddesi uyarınca süre uzatım talebinde bulunulduğu; ancak bu başvurunun da, anılan sahada TPAO ile davacı şirket arasında bulunan rezerv ihtilafının çözümlenmesi sonucunda değerlendirileceği gerekçesiyle, davalı idarenin 22/05/2015 tarihli işlemi ile reddedildiği,

Davacı şirket tarafından 24/08/2017 tarihinde dava konusu arama ruhsatını kısmen kapsayan 217 hektarlık alanda petrol işletme ruhsatı başvurusunda bulunulduğu ve … tarih ve … sayılı “Petrol Hakkına Müteallik Kararı” ile talep edilen alanda 25/11/2014 tarihinden itibaren 12 yıl süre ile petrol işletme ruhsatı verilmesine karar verildiği,

Dava konusu arama ruhsatından … paftasında davacı şirkete petrol işletme ruhsatı olarak verilmesi nedeniyle 6491 sayılı Kanun’un 8. maddesinin 2. fıkrası gereğince arama ruhsatının, 25/11/2014 tarihinde sona erdiğine ilişkin işlemin 14/11/2017 tarih ve 30240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanması üzerine, bakılan davanın açıldığı,

6491 sayılı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde; arama ruhsatının, bu Kanun'a göre belirlenen alanda arama faaliyeti yapılması için verilen izin belgesi; işletme ruhsatının ise, bu Kanun'a göre belirlenen alanda üretim faaliyeti yapılması için verilen izin belgesi olarak tanımlandığı,

Aynı Kanun'un "İşletme ruhsatı" başlıklı 8. maddesi ile "Kazanılmış Haklar" başlıklı Geçici 1. maddesine yer verilerek, 6194 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce alınmış arama ruhsatlarına ilişkin hak ve yükümlülüklerin, ruhsat süresi sonuna kadar devam edeceği, bu Kanun'un yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde talepte bulunulması hâlinde, mevcut arama ruhsatlarının sınırlarının intibakının, bu Kanun hükümlerine tabi olarak yapılacağı ve hak sahibine yeni bir arama ruhsatı verileceği; arama ruhsatlı sahalarda işletme ruhsatı alınması için, yönetmelik hükümlerine uygun olarak Genel Müdürlüğe başvurulacağı, işletme ruhsat talebinin kabul edilmesi durumunda işletme ruhsatından arta kalan alana ait arama ruhsatının süresinin sonuna kadar devam edeceğinin anlaşıldığı,

Uyuşmazlıkta, 6194 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce alınan dava konusu arama ruhsatı ile ilgili olarak, davacı şirket tarafından yapılan arama ruhsatı süre uzatım talebinin zımnen reddedildiği ve dava konusu arama ruhsatının 6194 sayılı Kanun uyarınca intibak isteminin de davalı idarece reddedildiği hususları göz önüne alındığında, dava konusu petrol arama ruhsatı süresinin, 25/11/2010 - 25/11/2014 olduğu hususunda tereddüt bulunmadığı,

Bu durumda, davacı şirket tarafından, 24/08/2017 tarihinde dava konusu arama ruhsatını kısmen kapsayan 217 hektarlık alan için yapılan petrol işletme başvurusu üzerine … tarih ve … sayılı “Petrol Hakkına Müteallik Kararı” ile talep edilen alanda 25/11/2014 tarihinden itibaren 12 yıl süre ile petrol işletme ruhsatı verilmesine karar verildiğinden, 6491 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrası gereğince, işletme ruhsatından arta kalan alana ait arama ruhsat süresinin, 25/11/2014 tarihinde sona erdiğine ilişkin 14/11/2017 tarih ve 30240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, şirketlerince, tüm başvurular gereken zamanda ve usulüne uygun olarak yapılmış olmasına rağmen uyuşmazlığa konu arama ruhsatı için süre uzatım kararı verilmediği; ruhsatın alındığı dönemde geçerli olan, dolayısıyla ruhsat hukukunun tabi olduğu 6326 sayılı Türk Petrol Kanunu uyarınca süre uzatım hakları bulunmasına rağmen bu hakkın tanınmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.