Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/1094 K.2022/3340

Dava konusu istem: 07/03/2017 tarih ve 30000 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesinin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 24/11/2021 tarih ve E:2019/2980, K:2021/5626 sayılı kararıyla; 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 2. ve 7. maddelerine atıfta bulunularak;

Dava konusu düzenlemenin dayanağı olan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 42. maddesinin 3. fıkrası ile 123. maddesinin 2. fıkrasında; sürücülerin eğitimleri ve sınavları, eğitimlerin ve sınavların süresi, içeriği ve yapılacağı yerlerin özellikleri, sınav yapıcıların nitelikleri ve eğitimi ile diğer usul ve esasların, sürücü kurslarının sürücü belgesi cinslerine göre sınıflandırılması,

hangi sınıf kursun kimler tarafından açılabileceği, öğretim ve eğitim konuları ile metodu, kurs süreleri, kurslar için eğitim ve öğretimde kullanılacak bina, araç, gereç ve teçhizatın nitelik ve niceliği, teminat miktarları, sertifika sınavlarının esas ve usulleri, sertifika aranmayacak sürücü belgesi sınıfları ve bunların sınavlarının İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine,

davalı Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hükmüne yer verilmiş olduğundan, dava konusu düzenlemenin iptali istemiyle Dairelerinin E:2021/1670 esasına kayden açılan başka bir dosyada verilen 28/05/2021 tarihli ara kararla, dava konusu Yönetmelik değişikliği yapılırken İçişleri Bakanlığının uygun görüşünün alınıp alınmadığının sorulduğu, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından sunulan bilgi ve belgelere göre dava konusu Yönetmelik değişikliği hakkında İçişleri Bakanlığınca ... tarih ve ... sayılı yazıyla görüş sunulduğu anlaşıldığından, dava konusu düzenlemede usul ve şekil kurallarına aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı,

Dava konusu düzenleme ile, direksiyon eğitimi dersi sınavında kursiyerlerin başarısız olması hâlinde, kayıtlı olunan kurslara yaptırım öngörüldüğü, ancak mevzuat kapsamında sınavı değerlendirilen kursiyerin, Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda (EK-4) belirlenen kriterlere uygun araç kullanamaması durumunda, zaten başarısız sayılacağı, ayrıca kurs tarafından kursiyere mevzuata uygun eğitim verilip verilmediği hususunun da, davalı idarece denetim mekanizmaları işletilerek denetlenebileceği, nitekim anılan Yönetmeliğin 7. maddesinin 6. fıkrasında,

öngörülen eğitimi vermeyen kurslar için yaptırım uygulanabileceğinin belirtildiği, kaldı ki belirlenen kurallara aykırılık hâlinde, bir özel öğretim kurumu niteliğinde olan motorlu taşıt sürücüleri kursları hakkında 5580 sayılı Kanun, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ve sair mevzuat kapsamında yaptırım uygulanabileceği,

Bu durumda, davalı idarece motorlu taşıt sürücüleri kursları üzerindeki denetim yetkisi ve görevi mevzuatta yer alan denetim mekanizmaları ile yerine getirilebiliyor ve sürücü belgesi almak için yetersiz olduğu kanaatine varılan kursiyer sınavda başarısız sayılabiliyor iken, kursiyerlerin sınavda başarısız olması sonucuna bağlı olarak kurslar hakkında idari para cezası ve tekerrür halinde kurum açma izninin iptaline kadar varan yaptırımların uygulanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı,

Ayrıca, motorlu taşıt sürücü kursuna kayıtlı kursiyerlerin direksiyon eğitimi dersi sınavındaki başarı durumu kursun başarı değerlendirilmesinde bir ölçüt olarak kabul edilebilir ise de, kursun mevzuatta aranan tüm koşulları yerine getirmesine ve gerekli eğitimi vermesine rağmen, kursiyerlerin direksiyon eğitimi dersi sınavında gereken dikkat, özen ve çabayı sarf etmemesinin veya heyecan, stres gibi nedenlerle başarısız olmasının sorumluluğunun, kursiyerle herhangi organik bir bağı bulunmayan eğitim kuruluşuna yüklenmesinin de hakkaniyete aykırılık teşkil ettiği,

Bu nedenle, Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda (EK-4) kırmızı renkli kutu ile gösterilen davranışlardan başarısız olanların oranının %55 ve üstünde olması durumunda kursların kurallı ve istikrarlı bir eğitim vermediği ön kabulü ile, kursların yaptırım ile karşı karşıya kalması sonucunu doğuran dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık bulunmadığı gibi düzenlemenin, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile de bağdaşmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu düzenlemenin 01/07/2018 tarihinde yürürlükten kaldırıldığı, bu nedenle uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken iptal kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- Dava konusu yönetmelik değişikliğiyle, direksiyon eğitimi dersi sınavında Özel MTSK Modülü üzerinden il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince yapılan değerlendirme sonucunda, kursun bir dönemde “B” sertifika sınıfında sınava giren kursiyerlerinden Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda (EK-4) kırmızı renkli kutu ile gösterilen davranışlardan başarısız olanların oranının %55 ve üstünde olması durumunda ilgili kurs hakkında Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde işlem yapılacağı kurala bağlanmıştır.

Yürütmeliğin ekinde bulunan Ek-4 "Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formu" başlıklı formun, yirmi ayrı başlıkta yer alan çok sayıda sürücü davranışını içerecek şekilde düzenlendiği, bu davranış biçimlerinin kırmızı, mavi ve sarı renklerde kodlandığı, sürücü, yolcu ve trafik güvenliği açısından hayati öneme haiz davranış kurallarının ihlalinin ise kırmızı renkli kutucukla işaretlendiği, örneğin sürücü adayının araca bindikten sonra koltuk ayarlarını kontrol etmemesi hali sarı renkle işaretlenmişken emniyet kemerinin takılmaması,

alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin etkisinde olma, trafiği tehlikeye düşürecek şekilde hızlı ve kontrolsüz kalkış yapma, aracı kontrol edemeyip sağa sola savurma gibi hallerin kırmızı renkle işaretlenmiş kusurlar olarak belirtildiği, bu itibarla kırımızı renkle kodlandırılan sürücü davranışlarının diğer renklerle işaretlenen kusurlara nazaran daha ağır ve yol ve trafik güvenliği bakımından temel sürücü davranışlarına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Yönetmelik değişikliği ile yaptırıma bağlanan husus da, kırmızı renkle kodlanan davranış biçimlerinden başarısız olanların %55 ve üstünde olması durumudur.

Trafik güvenliği açısından, sürücü adaylarına verilecek direksiyon eğitiminin hayati öneme haiz bulunduğu tartışmasızdır. Söz konusu eğitimin yeterli ve mevzuatta öngörülen şekilde verilip verilmediğinin en önemli göstergelerinden birisi de, sürücü adaylarının direksiyon eğitimi dersi sınavında gösterdikleri başarıdır.

Sürücü adaylarının direksiyon eğitimi sınavında değerlendirmeye tabi tutuldukları Ek-4'teki formun kırmızı renkli kutu ile işaretli davranış biçimlerinden başarısız olanların %55 ve üstünde olmasının bu eğitimin yeterli düzeyde verilmediğini gösterdiği, bu itibarla motorlu taşıt sürücüleri kurslarına yaptırım öngörülmesini düzenleyen dava konusu düzenleme ile sürücü kursları tarafından sürücü adaylarına yeterli seviyede direksiyon eğitimi verilmesinin amaçlandığının anlaşılmakta olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından, dava konusu düzenlemede hukuka ve kamu yararına aykırı bir cihet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.

KARŞI OY

XX- Dava konusu düzenleme ile, direksiyon eğitimi dersi sınavında Özel MTSK Modülü üzerinden il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince yapılan değerlendirme sonucunda, kursun bir dönemde “B” sertifika sınıfında sınava giren kursiyerlerinden Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda (EK-4) kırmızı renkli kutu ile gösterilen davranışlardan başarısız olanların oranının %55 ve üstünde olması durumunda ilgili kurs hakkında Kanunun 7. maddesi çerçevesinde işlem yapılacağı kurala bağlanmıştır.

Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda (EK-4) kırmızı ile gösterilen davranışlar incelendiğinde; "II-Akan Trafikte Sürüş Becerisi ve Trafik Algısına Yönelik Davranışlar Bölümü"nün 4. sırasında yer alan davranış dışındaki diğer davranışların doğrudan sürücü kursu tarafından kursiyere kazandırılması gereken davranışlar olduğu anlaşılmaktadır.

Trafik güvenliği açısından, sürücü adaylarına verilecek direksiyon eğitiminin hayati bir önemi haiz bulunduğu tartışmasızdır. Söz konusu eğitimin yeterli ve mevzuatta öngörülen şekilde verilip verilmediğinin en önemli göstergelerinden birisi de, sürücü adaylarının direksiyon eğitimi dersi sınavında gösterdikleri başarıdır.

Sürücü adaylarının direksiyon eğitimi sınavındaki başarısının belirli bir seviyenin altında kalması halinde, motorlu taşıt sürücüleri kurslarına yaptırım öngörülmesini düzenleyen dava konusu düzenleme ile, sürücü kursları tarafından sürücü adaylarına yeterli seviyede direksiyon eğitimi verilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple, dava konusu düzenlemede, Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunun (EK-4) "II-Akan Trafikte Sürüş Becerisi ve Trafik Algısına Yönelik Davranışlar Bölümü"nün 4. sırasında yer alan davranış dışındaki diğer davranışlar yönünden, hukuka ve kamu yararına aykırı bir cihet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile, temyize konu kararın, Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formu'nun (EK-4) "II-Akan Trafikte Sürüş Becerisi ve Trafik Algısına Yönelik Davranışlar Bölümü"nün 4. sırasında yer alan davranış dışındaki diğer davranışlar yönünden bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.