Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/2693 K.2023/1003

1- … Bakanlığı VEKİLİ : Av. … 2- …Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. …

II- (DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL)

… Yapı ve Tic. A. Ş. VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, … Mahallesi, … ada ile … ada arasından geçen 20 metre en kesitli imar yolu üzerinde bulunan davacıya ait tesis, ağaç ve müştemilatın kamulaştırılmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile bu kararın dayanağı 09/09/1996 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ilgili kısımlarının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 3, 5 ve 6. maddeleri ile mülga 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13/A maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine yer verilerek,

Mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan rapor ile dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, sonuç olarak dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile dayanak 1/5000 ölçekli nazım imar planı arasında plan ana kararları açısından uyumsuzluklar bulunduğu, dolayısıyla dava konusu uygulama imar planının şehircilik ve planlama ilkelerine, belde ihtiyaçlarına, üst ölçekli planlara ve imar mevzuatına aykırı olduğu, parselasyon planının ise 1996 tasdik tarihli uygulama imar planından 13 yıl sonra yapılmış olması nedeniyle yapılaşmanın fazlaca geciktirildiği,

kamulaştırma süreci sırasında mümkün olduğunca mevcut mülkiyetler korunarak kamulaştırma yapılması gerektiği, ancak 13/10/2008 tasdik tarihli plan değişikliği ile uyuşmazlık konusu 20 metrelik yol güzergahının kuzeyinde yer alan, kamu mülkiyetindeki yeşil alanın özel mülkiyete geçirilerek bu imkanın ortadan kaldırıldığı,

Bu durumda, davacıya ait taşınmaza ilişkin … tarih ve … sayılı kamulaştırma kararı ile bu karara dayanak teşkil eden 09/09/1996 tasdik tarihli uygulama imar planının davacı taşınmazının üzerinden yol geçirilmesine ilişkin kısımlarının şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarıyla konuya ilişkin mevzuat hükümlerine uygun olmadığı ve kamulaştırmanın da mülkiyet hakları gözetilmeyerek yapıldığı anlaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 28/09/2017 tarih ve E:2015/10717, K:2017/6911 sayılı kararıyla;

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesindeki nazım imar planı ve uygulama imar planı tanımları ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 26. maddesine yer verilerek,

Dosyanın incelenmesinden; davanın, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi,.

Mahallesi, … ada ile … ada arasında bulunan 20 metre genişliğindeki imar yolu üzerinde kalan tesis, ağaç ve müştemilatların kamulaştırılmalarına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediyesi Encümenin … tarih ve … sayılı kamulaştırma kararı ile bu karara dayanak teşkil eden 09/09/1996 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle açıldığı, dava konusu imar planıyla beraber davacı taşınmazı üzerinden 20 metrelik taşıt yolunun geçmesinin öngörüldüğü, dava konusu kamulaştırma kararının da imar planında davacı taşınmazı üzerinde belirlenen 20 metrelik taşıt yoluna ilişkin bir karar olduğu,

bundan bahisle dava konusu işlemlerin iptali istemiyle açılan işbu davanın temelinin davacı taşınmazı üzerinde belirlenen 20 metrelik taşıt yoluna ilişkin olduğunun anlaşıldığı,

İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen ve hükme esas alınan raporda dava konusu uygulama imar planının davacının iddia ettiği hususlardan öte farklı yönlerden de değerlendirilerek hukuka uygun olmadığının belirtildiği, dava konusu taşınmaz üzerinde öngörülen imar yolunun ise davacının talebi yönünden değerlendirildiğinde dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının üst ölçekli 1/5000 ölçekli nazım imar planına uygun olarak öngörülmüş olduğu, bu durumda alt ölçekli planın üst ölçeğe uygunluk gösterdiği hususları gözetildiğinde dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında isabet görülmediği sonucuna varılarak İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;

Dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idareler ve davalı idareler yanında müdahil tarafından, özetle 1/1000 ölçekli uygulama imar planının davacı taşınmazına ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan bu davanın planın iptali istenen kısmı ile sınırlı olarak incelenmesi ve hükme bağlanması gerektiği, planın dava konusu olmayan kısımlarının incelenmesi ve bu kısımların hukuka aykırı bulunmasından bahisle parsel ölçeğinde açılan işbu davada iptal kararı verilemeyeceği, dolayısıyla Dairece verilen bozma kararının isabetli olduğu, bu karara uyulmayarak verilen temyize konu idare mahkemesi kararının ise isabetsiz olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, İdare Mahkemesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu İdare Mahkemesi ısrar kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, … Mahallesi, … ada ile … ada arasından geçen 20 metre en kesitli imar yolu üzerinde bulunan davacıya ait tesis, ağaç ve müştemilatın kamulaştırılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine bu kararın dayanağı 09/09/1996 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ilgili kısımlarının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İmar planlarının herhangi bir taşınmaza ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan bir davada, yargı mercilerince yapılacak incelemenin planın iptali istenen kısmı, diğer bir deyişle davacıya ait taşınmaza ilişkin kullanım kararı ile sınırlı olarak yapılması ve kararın da yine bu çerçevede verilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla mahkemece yapılan inceleme sonucunda, planın dava konusu edilen kısmının şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olduğu tespit edildikten sonra, planın dava konusu edilmeyen kısımlarının şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırı olduğu tespit edilmiş olsa bile yine davanın reddine karar verilmesi gerektiği açıktır.

İdare Mahkemesince, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının davacı taşınmazına ilişkin olmayan ve dolayısıyla davanın konusunu da oluşturmayan kullanım kararlarının incelendiği ve bahsi geçen bu kullanım kararlarının şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun bulunmadığı gerekçesiyle planın uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan işbu davada iptal kararı verildiği görülmüştür.

Bu durumda, İdare Mahkemesince dava konusu uygulama imar planının davacı taşınmazına ilişkin kullanım kararları ile sınırlı olarak yapılacak inceleme sonucunda dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.