Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/2726 K.2023/1887

Dava konusu istem: 26/07/2014 tarih ve 29072 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 6. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Okul öncesi eğitim kurumlarında günde ellişer dakikalık aralıksız 6 etkinlik saati süre ile" ibaresinin.

44. maddesinin 1. fıkrasının, 6. fıkrasının son cümlesinde yer alan "Ancak, ihtiyaç duyulması hâlinde bu öğretmenlere de nöbet görevi verilebilir." ibaresinin ve 9. fıkrasının, 55. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan ''Yatılı bölge ortaokullarında öğrenci dolaplarını amacı dışında kullanmak, yasaklanmış malzemeyi dolapta bulundurmak'' ibaresinin ve (4) numaralı alt bendinin, aynı fıkranın (b) bendinin (8) numaralı alt bendinin ve (c) bendinin (6) numaralı alt bendinde yer alan "ve dışında" ibaresinin iptali istenilmiştir.

Müşterek Kurul kararının özeti: Danıştay Sekizinci ve Onikinci Daireleri Müşterek Kurulunun 22/03/2022 tarih ve E:2021/6732, K:2022/1901 sayılı kararıyla;

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/05/2021 tarih ve E:2019/3477, K:2021/1085 sayılı kararıyla, Danıştay Sekizinci ve Onikinci Daireleri Müşterek Kurulunun 27/06/2019 tarih ve E:2014/8503, K:2019/6173 sayılı kararının davanın reddine ilişkin kısmının onanması, davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmının ise bozulması üzerine bozma kararına uyularak;

Anayasa'nın 10. ve 124.; 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu'nun 1., 19., 20. ve 56.; 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu'nun 6. ve 13.; 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. madde hükümleri aktarılmış,

Yönetmeliğin 55. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin (8) numaralı alt bendi yönünden;

10/07/2019 tarih ve 30827 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelik değişikliği ile iptali istenilen düzenlemenin, "Bilişim araçları ya da sosyal medya kanalıyla kişilik haklarını ihlal edecek şekilde izinsiz ses ya da görüntü kaydetmek veya yayınlamak" şeklinde yeniden düzenlendiği, karar tarihinde yürürlükte bulunmayan düzenleme hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı,

Diğer dava konusu düzenlemelerde kamu yararı, hizmet gerekleri ve üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı gerekçeleriyle,

Yönetmeliğin 55. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin (8) numaralı alt bendi yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu diğer düzenlemelerin iptali istemi yönünden davanın reddine, dava kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen ret olarak sonuçlandığından, 607,80 -TL yargılama giderinin, davadaki haklılık oranına göre 303,90-TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, geriye kalan 303,90 TL yargılama gideri ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 4.500,00-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,

Dairelerinin 27/06/2019 tarih ve E:2014/8503, K:2019/6173 sayılı kararında davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedildiğinden, davalı idare lehine yeniden vekâlet ücretine hükmedilmemesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davada tarafların esas bakımından haklılık durumu incelenmemiş olmasına karşın aleyhe vekalet ücretine hükmedildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, dosyanın mevcut durumuna göre tarafların haklılık durumunun anlaşılamadığı durumlarda taraflar lehine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hakkaniyete uygun olacağı; Bakanlık aleyhine vekâlet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi nedeniyle kararın bu yönüyle bozulmasına karar verilmesinin gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Daire'nin dava dilekçesindeki tüm istekleri tek tek incelediği, bir kısmına ret kararı verdiği, bazı maddelerle ilgili de karar verilmesine yer olmadığı yönünde karar vermek suretiyle hüküm kurduğu, Yönetmeliğin 55. maddenin 1. fıkrasının (b) bendinin (8) numaralı alt bendinde yer alan kuralın, yönetmelik değişikliği ile amacı da sınırlamak kaydıyla yeniden düzenlenmiş olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, böylece esasa girildiği, esasen idarenin Yönetmeliğin bu maddesi ile ilgili hukuka aykırılık iddialarını kabul ettiği ve değişikliğe gittiği, kararın usul ve hukuka uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının temyize konu davalı idare aleyhine vekâlet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesine ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin ikinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulmasının; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın davalı idare aleyhine vekâlet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31 inci maddesinde, bu Kanunda hüküm bulunmayan ve madde metninde sayılan hallerde 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun uygulanacağı belirtilmiş, sözü edilen haller arasında “yargılama giderlerine” de yer verilmiş, 04/02/2011 tarih ve 27836 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 450 nci maddesiyle 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu yürürlükten kaldırılmış, aynı Kanun’un 447 nci maddesinin 2 nci fıkrasında ise; “Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır.” hükmüne yer verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Yargılama giderinin kapsamı” başlıklı 331 inci maddesinde yargılama giderlerini oluşturan unsurlar sayılmış, maddenin 1/ğ bendinde; vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücretinin yargılama giderleri arasında olduğu belirtilmiş, Kanun’un “Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri” başlıklı 331 inci maddesinin 1 inci fıkrasında da; “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.” kuralına yer verilmiştir.

Temyiz başvurusuna konu kararda, davaya konu düzenlemelerden, Yönetmeliğin 55 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinin (8) numaralı alt bendinin 10/07/2019 tarih ve 30827 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelik ile yeniden düzenlendiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunmadığından söz edilerek davanın bu kısmının konusunun kalmadığı gerekçesiyle, işin esasına girilerek haklılık/haksızlık değerlendirmesi yapılmaksızın karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesine rağmen bu kısım yönünden haksız çıktığından bahisle yargılama giderlerinin ve bu giderler arasında yer alan vekâlet ücretinin davalı idarece davacıya ödenmesine hükmedildiği görülmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 31 inci maddesinde yer alan atıf hükmü uyarınca yargılama giderleri konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır. 6100 sayılı Kanun’un 331 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde yargılama giderlerinin ne şekilde takdir edileceği hususu düzenlenmiştir.

Temyiz başvurusuna konu kararda, davaya konu düzenlemeyi içeren Yönetmeliğin yürürlükten kaldırıldığından bahisle uyuşmazlığın esası hakkında “karar verilmesine yer olmadığına” karar verilmiş olması nedeniyle, başvuruya konu kararın hüküm fıkrasında yer alan yargılama giderlerine 6100 sayılı Kanun’un metnine yer verilen 331 inci maddesinin 1 inci fıkrasındaki kural çerçevesinde hükmedilmesi gerekir.

Bu durumda; kısmen ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığı kararıyla neticelenen davada, Yönetmeliğin iptali istenilen 55 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinin (8) numaralı alt bendi hükmü yönünden tarafların davanın açıldığı tarihteki haklılık durumları belirlenip buna göre yargılama giderleri konusunda hüküm kurulması gerekirken, böyle bir değerlendirme yapılmaksızın,

davanın bu kısmına ilişkin olarak belirlenen yargılama giderleri ve davanın karar verilmesine yer olmadığı kararı ile sonuçlanan kısmı bakımından davacının haklı olduğunun kabul edildiği sonucunu doğuracak bir yaklaşımla takdir edilen vekâlet ücretinin davalı Millî Eğitim Bakanlığı'na yükletilmesine hükmedilmiş olduğundan, temyiz başvurusuna konu kararın bu yönden bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.