Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/29 K.2022/25

Konya Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 15/03/2022 tarih ve E:2022/17, K:2022/20 sayılı kararıyla;

... vekili Av. ... tarafından, Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 23/12/2021 tarih ve E:2021/904, K:2021/2175 sayılı kararı ile Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 18/10/2017 tarih ve E:2017/1506, K:2017/1330 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenilmesi nedeniyle,

"Aykırılığın, tek taraflı düzenlenen tutanağın dava konusu işlemin tesisine dayanak olarak alınabilecek ve itibar edilebilir nitelikte bir belge olduğu yolundaki Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıştay'a gönderilmesi üzerine,

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi...'nun açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'a 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun ile eklenen 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinde, "Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine,

istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek" bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri arasında sayılmış; aynı maddenin 17/10/2019 tarih ve 7188 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile değişik 5. fıkrasında ise, dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemlerin, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletileceği; ilgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verileceği; aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararların kesin olduğu kurala bağlanmıştır.

Anılan maddenin gerekçesinde de, bölge idare mahkemesi dairelerinin benzer konularda birbiriyle çelişen kararlar vermesini önlemek amacıyla bu tür kararların Danıştay Başkanlığına gönderilmesinin sağlanması konusunda bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevlendirildiği belirtilmiştir.

Bu kapsamda, yukarıda yer verilen Kanun metni ve gerekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde, aykırılığın giderilmesi müessesesinden beklenen amacın, aynı veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında süregelen aykırılıkların giderilmesi suretiyle kararlardaki hukukî istikrarın sağlanması olduğu anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu başvuruda giderilmesi istenen aykırılık, Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi ve Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi kararları arasında ortaya çıkmış olup, söz konusu aykırılığın, nöbette iken uyuduğu denetim yapan emniyet müdürlerince tek taraflı olarak düzenlenen tutanaklar ile tespit edilen polis memurlarına verilen disiplin cezalarının iptali istemiyle açılan davalarda, amirin münferiden düzenlediği tutanağın, fiilin sübuta erip ermediğinin tespitinde tek başına yeterli olup olmayacağı hususundan kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Aykırılığın giderilmesi talebine yönelik Konya Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulu kararında, amirin tek taraflı düzenlediği tutanağa itibar edilip edilemeyeceği konusunda farklı sonuçlara ulaşan Bölge İdare Mahkemelerinin daire kararları arasında aykırılık bulunduğu sonucuna varılmış ve aykırılığın "davanın reddi" yönündeki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 23/12/2021 tarih ve E:2021/904, K:2021/2175 sayılı kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Aykırılığın giderilmesi istemine konu kararlar arasında, yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca bir aykırılık olduğundan bahsedebilmek için, söz konusu tutanak haricinde gelişen ve vuku bulan tüm olay ve olguların da her iki dava dosyasında aynı/benzer olması gerekmektedir. Anılan uyuşmazlıklarda iptali istenilen disiplin cezaları, idarece yapılan soruşturmalar sonucunda hazırlanan raporlar esas alınarak verilmiştir.

Hazırlanan soruşturma raporunun içeriğinde yer alan bilgi, belge ve deliller sonucunda varılan kanaate dayanılarak işlem tesis edildiğinden ve dava konusu işlemler salt tutanağa değil soruşturma raporu kapsamında yer alan diğer delillere de (tanık ifadesi vs.) dayandığından, münferiden düzenlenen tutanağa itibar edilip edilemeyeceği konusunda, maddi olgular özelinde değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekmektedir.

Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin kararında, davacının görevi esnasında uyumadığının aynı yerde görevli diğer polis memurlarınca ifade edilmiş olması durumunun da tartışıldığı, diğer taraftan isnat edilen eylemin karşılığı cezai yaptırımın ağırlığının ve ayrıca denetim yapan amirin tutanağı olay mahallinde bulunan diğer polis memurlarıyla birlikte tanzim etmemesi durumunun da dikkate alındığı; Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi kararında ise bu sıralanan hususların hiçbirinin vuku bulmadığı veya tartışılmadığı görülmektedir.

Bu itibarla, aralarında aykırılık olduğu öne sürülen kararlarda, somut olay özelinde değerlendirme yapılması gerektiğinden ve her bir dava dosyasındaki olgular, dayanaklar ve gerekçeler birbirinden farklı olduğundan, kamu görevlisinin amiri tarafından tutulan tutanağa itibar edilip edilemeyeceği hususunun belirli bir ilke ve esasa bağlanmasına olanak bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenle, 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi kapsamında bulunmayan aykırılığın giderilmesi isteminin REDDİNE, 08/06/2022 tarihinde oyçokluğu ile kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY

X- 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinde, "Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine,

istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek." bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri arasında sayılmış, aynı maddenin 5. fıkrasında, "(Değişik:17/10/2019-7188/7 md.) Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir.

Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir." kuralına yer verilmiştir.

Anılan kurala göre, benzer olaylarda, aynı veya farklı bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunuyorsa ve usulüne uygun olarak Danıştay Başkanlığına yapılmış bir başvuru var ise uyuşmazlığın giderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.

Olayda, uyuşmazlığın giderilmesi istemine konu kararlar arasında aykırılık bulunduğu açıktır. Her iki uyuşmazlıkta da polis memurlarının uyuduğu yolunda amirlerince tek taraflı olarak tutanak tutulduğu ve bu tutanaktaki tespiti destekleyen başka bir delilin mevcut olmadığı görülmektedir. Giderilmesi istenen aykırılık, başka delillerle desteklenmeyen hususlarda tutanağa itibar edilip edilmeyeceği noktasında oluşmuştur. Tutanak tek başına geçerli midir, değil midir? Uyuşmazlıkların düğüm noktası budur.

Aykırılığın giderilmesi müessesesinden beklenen amaç, benzer olaylarda, aynı veya farklı bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasındaki aykırılıkların giderilmesi suretiyle hukuki istikrarın sağlanmasıdır. Dava konusu disiplin cezaları soruşturma raporuna dayanılarak tesis edilmiş ve her dosyadaki mevcut bilgi, belge farklı olsa da, bu durum amir tarafından münferiden düzenlenen tutanağa itibar edilip edilmeyeceği hususundaki aykırılığın giderilmesi isteminin incelenmesine engel olan ve istemin reddini gerektiren bir husus değildir.

Aykırılığın giderilmesine konu edilen kararlardaki farklılık, dosyalarda yer alan bilgi ve olgulardan ziyade, polis memuru olan davacıların görevleri başında iken uyudukları tespitini içeren tutanağın somut durumu kesin ve objektif bir şekilde ortaya koyma kabiliyetinin olup olmadığının mahkemeler tarafından farklı yorumlanmasından kaynaklanmakta olup, aykırılığın giderilmesi gerekmektedir. Zira, aksi halin kabulü, Kanun'da öngörülen amacın gerçekleşmesine, hukuki güvenliğin ve hukuki istikrarın sağlanmasına engel olacak niteliktedir.