Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/3010 K.2023/388

Dava konusu istem: Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, … Mahallesi, … pafta, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca 209.748,44 TL para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve …sayılı belediye encümeni kararı ile yıkıma ilişkin … tarih ve …sayılı belediye encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;

Davacının para cezasıyla cezalandırılmasına sebep olan ruhsata aykırı yapının, davacı tarafından yapıldığı hususunun kesin bir şekilde ortaya konulmadığı, her zaman için "bir arsa üzerindeki yapının o arsa maliki tarafından yapıldığı" varsayımının ise hukuken kabul edilemeyeceği anlaşıldığından, idari para cezasına yönelik dava konusu … tarih ve … sayılı Şahinbey Belediye Encümeni kararında hukuka uygunluk bulunmadığı,

Yıkım kararına yönelik olarak; uyuşmazlık konusu yapının, kadastral parsel üzerinde inşaa edildiği ve ruhsata bağlanması mümkün olmadığından, yıkıma ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle,

İdari para cezasına ilişkin işlemin iptaline, yıkım kararı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 24/03/2022 tarih ve E:2019/11816, K:2022/3637 sayılı kararıyla;

İdari para cezasına ilişkin kısım yönünden;

Yapı tatil tutanağında, "yapı sahiplerinin … ve tapu kayıt listesindeki ortakları" olarak belirlendiği, toplam on yedi adet ruhsatsız yapı bulunduğu, dava dilekçesinde davacı tarafından, ruhsatsız iki adet yapı yapıldığının ikrar edildiği (dava dilekçesinde davacı tarafından iki adet yapı yapıldığı, birinci katların tamamen bitirildiği,

ikinci katların ise pirket vs. hazır vaziyette olduğu belirtilmiş), ancak cezaların şahsiliği ilkesi gereği, ruhsatsız yapıyı yapanın açık ve net olarak belirlenmesinden sonra yapıyı yapana para cezası verilmesi ve birden fazla hissedarı bulunan bir taşınmaz üzerinde hissedarlar tarafından birlikte yapı yapılması halinde, para cezası miktarının yapıyı yapanların hisseleri oranında bir saptama yapılması suretiyle hesaplanması gerekirken, buna ilişkin bir belirleme yapılmaksızın, kimden hangi oranda tahsil edileceği belirtilmeden tesis edilen idari para cezasında hukuka uyarlık görülmediğinden,

bu kısım açısından temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmadığı,

Yıkıma ilişkin kısım açısından;

3194 sayılı İmar Kanunu'nun konuyla ilgili 32. maddesine yer verildikten sonra,

Olayda, 31/10/2016 tarihli yapı tatil tutanağında, İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca işlem yapılacağının açıkça belirtildiği, buna göre yapının ruhsata uygun hale getirilmesi veya ruhsat alınması için 31/10/2016 tarihinden itibaren bir aylık süre verildiğinin kabul edilmesi gerektiği,

Bu durumda, 31/10/2016 tarihli yapı tatil tutanağının düzenlenmesinden itibaren bir aylık süre beklenilmeden, yapının yıkımına yönelik tesis edilen … tarih ve …sayılı Şahinbey Belediye Encümeni kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle,

… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının, yıkım işlemine ilişkin kısmının bozulmasına, idari para cezasına ilişkin kısmının belirtilen gerekçe ile onanmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;

Uyuşmazlık konusu taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planında "ağaçlandırılacak alan" kullanımında kaldığı ve taşınmaza ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planının bulunmadığı, yapılaşma hakkı tanınmamış olan taşınmazın kadastral niteliğini (imar parseli olmadığı) koruduğu, bu haliyle, uyuşmazlık konusu yapının ruhsata bağlanma imkanının bulunmadığı,

Bu durumda, ruhsatsız olarak inşa edilen ve Kanun gereği ruhsata bağlanma imkanı da bulunmayan uyuşmazlık konusu yapının, bir aylık süre tanınmaksızın yıkımına ilişkin belediye encümeni kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından; yapı tatil tutanağının usulüne uygun tutulmadığı, ruhsata aykırı olduğu iddia edilen yapının yıkımı için Kanun'da öngörülen bir aylık sürenin verilmemesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından; idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Taraflarca, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının kesinleşen kısmı hakkında temyiz isteminde bulunduğu anlaşılan davalı idarenin temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, davacının temyiz isteminin ise reddine karar verilerek, ısrar kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının temyiz istemi yönünden:

Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen ısrar kararı usul ve hukuka uygun olup, davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davalı idarenin temyiz istemine gelince,

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurullarının görevlerini düzenleyen 38. maddesinde, İdari Dava Daireleri Kurulunun, idare mahkemelerinden verilen ısrar kararları ile idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları temyizen inceleyeceği düzenlenmiştir.

Dosyadaki belgelerin incelenmesinden; davanın, ruhsatsız yapıların 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yıkımına ve aynı Kanun'un 42. maddesi uyarınca davacı adına idari para cezası verilmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açıldığı, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, yıkıma ilişkin belediye encümeni kararı yönünden davanın reddine, idari para cezası verilmesine ilişkin işlemin ise iptaline karar verildiği, bu karara yapılan istinaf başvurusunun reddi üzerine, davalı idarenin temyiz isteminin, Danıştay Altıncı Dairesinin 24/03/2022 tarih ve E:2019/11816, K:2022/3637 sayılı kararıyla kısmen reddedilerek, idari para cezasına ilişkin kısmın değişik gerekçe ile onandığı ve kararın bu kısmının kesinleştiği görülmektedir.

Bu durumda, davalı idarenin temyiz isteminin, Danıştay Altıncı Dairesince değişik gerekçe ile onanarak kesinleşen Bölge İdare Mahkemesi kararının idari para cezasına ilişkin kısmına yönelik olduğu anlaşıldığından, ısrara konu olmayan bu kısma yönelik temyiz isteminin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.