Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/3106 K.2022/3342

Dava konusu istem: 07/03/2017 tarih ve 30000 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin.

3. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 7. maddesine eklenen 8. fıkranın, 10. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 17. maddesinin 2. fıkrasının değiştirilen (e) bendinin, 11. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 19. maddesinin 6. fıkrasına eklenen son paragrafının, 14. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 26. maddesinin 1. fıkrasının değiştirilen (b) bendinin, 18. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 30. maddesine eklenen 3. fıkranın, 25. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 43. maddesine eklenen 4. fıkranın, 27. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 46. maddesinin değiştirilen 1. fıkrasında yer alan "başka personel" ibaresinin, 29. maddesi ile,

asıl Yönetmeliğin değiştirilen EK-3 ve EK-4 sayılı eklerinin, 15/03/2017 tarihinde yayımlanan Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Derslerini İnceleme ve Kontrol ile Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Yönergesi'nin. 6/C maddesinin 3. fıkrasının ve 11. maddesinin 8. fıkrasının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 31/03/2022 tarih ve E:2021/1670, K:2022/2244 sayılı kararıyla;

Danıştay Onbeşinci Dairesinin 05/02/2019 tarih ve 2017/902, K:2019/387 sayılı kararıyla, 07/03/2017 tarih ve 30000 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ve 27. maddesinin birinci paragrafında yer alan "başka personel" ibaresi yönünden iptaline, 10. maddesinin (e) bendi, 11. maddesinin son paragrafı, 14. maddesi, 18. madde ile eklenen 3. fıkra, 25. maddesi ile eklenen 4. fıkra ile 29. maddesinde yer alan EK-3 ve EK-4 yönünden davanın reddine,

15/03/2017 tarihinde yayımlanan Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Derslerini İnceleme ve Kontrol ile Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Yönergesi'nin 6/C maddesinin 3. fıkrası ve 11. maddesinin 8. fıkrası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği,

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun, 25/11/2020 tarih ve E:2019/3303, K:2020/2715 sayılı kararıyla, dava konusu düzenlemeler yapılırken İçişleri Bakanlığının uygun görüşünün alınıp alınmadığı hususu araştırıldıktan sonra yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, Danıştay Onbeşinci Dairesinin 05/02/2019 tarih ve 2017/902, K:2019/387 sayılı kararının.

07/03/2017 tarih ve 30000 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin dava konusu 3. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 7. maddesine eklenen 8. fıkrasının iptaline ilişkin kısmı ile anılan Yönetmeliğin 10. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 17. maddesinin 2. fıkrasının değiştirilen (e) bendi, 11. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 19. maddesinin 6. fıkrasına eklenen son paragrafı, 14. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 26. maddesinin 1. fıkrasının değiştirilen (b) bendi, 18. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 30. maddesine eklenen 3. fıkrası,

25. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 43. maddesine eklenen 4. fıkrası, 29. maddesi ile asıl Yönetmeliğin değiştirilen EK-3 ve EK-4 sayılı ekleri yönünden davanın reddine ilişkin kısımlarının bozulmasına, anılan kararın Yönetmeliğin dava konusu 27. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 46. maddesinin değiştirilen 1. fıkrasında yer alan "başka personel" ibaresinin iptaline ilişkin kısmının onanmasına karar verildiği,

Dairelerince kararın bozulan kısımları yönünden yapılan incelemede; Dairelerinin 28/05/2021 tarihli ara kararıyla, dava konusu düzenlemeler yapılırken İçişleri Bakanlığı'nın uygun görüşünün alınıp alınmadığının sorulmasına, alınmış ise bu hususa ilişkin tüm bilgi ve belgelerin onaylı ve okunaklı birer örneğinin gönderilmesinin istenilmesine karar verildiği, ara karar cevaplarından, İçişleri Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile dava konusu düzenlemeler için görüş bildirildiğinin anlaşıldığı, ara kararı cevapları da dikkate alınarak işin esasının incelendiği,

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 42. ve 123. maddelerine atıfta bulunularak;

Dava konusu 07/03/2017 tarih ve 30000 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin;

3. maddesi yönünden;

Dava konusu düzenleme ile direksiyon eğitimi dersi sınavında kursiyerlerin başarısız olması hâlinde kayıtlı olunan kurslara yaptırım öngörüldüğü, ancak mevzuat kapsamında sınavı değerlendirilen kursiyerin, Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda (EK-4) belirlenen kriterlere uygun araç kullanamaması durumunda zaten başarısız sayılacağı, ayrıca kurs tarafından kursiyere mevzuata uygun eğitim verilip verilmediği hususunun da davalı idarece denetlenebileceği, nitekim anılan Yönetmeliğin 7. maddesinin 6. fıkrası uyarınca, öngörülen eğitimi vermeyen kurslar için yaptırım uygulanabileceği,

kaldı ki özel öğretim kurumu niteliğinde olan motorlu taşıt sürücüleri kursları hakkında 5580 sayılı Kanun, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ve sair mevzuat kapsamında, belirlenen kurallara aykırılık hâlinde yaptırım uygulanabileceği,

Motorlu taşıt sürücü kursuna kayıtlı kursiyerlerin direksiyon eğitimi dersi sınavındaki başarı durumunun kursun başarı değerlendirilmesinde bir ölçüt olarak kabul edilebilir ise de, kursun mevzuatta aranan tüm koşulları yerine getirmesine ve gerekli eğitimi vermesine rağmen, kursiyerlerin direksiyon eğitimi dersi sınavında gereken dikkat, özen ve çabayı sarf etmemesinin veya heyecan, stres gibi nedenlerle başarısız olmasının sorumluluğunun, kursiyerle herhangi organik bir bağı bulunmayan eğitim kuruluşuna yüklenmesi yolundaki dava konusu düzenlemede hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile de bağdaşmadığı,

Dava konusu Yönetmeliğin; 10. maddesinin (e) bendi, 11. maddesinin son paragrafı, 14. maddesi, 18. madde ile eklenen 3. fıkra, 25. madde ile eklenen 4. fıkra, 29. maddede yer alan EK-3 ve EK-4 yönünden;

Dava konusu düzenlemelerde kamu yararı, hizmet gerekleri ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle,

07/03/2017 tarih ve 30000 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 3. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 7. maddesine eklenen 8. fıkranın iptaline, 10. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 17. maddesinin 2. fıkrasının değiştirilen (e) bendi, 11. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 19. maddesinin 6. fıkrasına eklenen son paragrafı, 14. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 26. maddesinin 1. fıkrasının değiştirilen (b) bendi, 18. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 30. maddesine eklenen 3. fıkra, 25. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin 43. maddesine eklenen 4. fıkra, 29. maddesi ile, asıl Yönetmeliğin değiştirilen EK-3 ve EK-4 sayılı ekleri yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Yönetmeliğin dava konusu 3. maddesinin, 01/07/2018 tarihinde yürürlükten kaldırıldığı, bu nedenle uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken iptal kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu, temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- Dava konusu yönetmelik değişikliğiyle, direksiyon eğitimi dersi sınavında Özel MTSK Modülü üzerinden il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince yapılan değerlendirme sonucunda, kursun bir dönemde “B” sertifika sınıfında sınava giren kursiyerlerinden Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda (EK-4) kırmızı renkli kutu ile gösterilen davranışlardan başarısız olanların oranının %55 ve üstünde olması durumunda ilgili kurs hakkında Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde işlem yapılacağı kurala bağlanmıştır.

Yürütmeliğin ekinde bulunan Ek-4 "Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formu" başlıklı formun, yirmi ayrı başlıkta yer alan çok sayıda sürücü davranışını içerecek şekilde düzenlendiği, bu davranış biçimlerinin kırmızı, mavi ve sarı renklerde kodlandığı, sürücü, yolcu ve trafik güvenliği açısından hayati öneme haiz davranış kurallarının ihlalinin ise kırmızı renkli kutucukla işaretlendiği, örneğin sürücü adayının araca bindikten sonra koltuk ayarlarını kontrol etmemesi hali sarı renkle işaretlenmişken emniyet kemerinin takılmaması,

alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin etkisinde olma, trafiği tehlikeye düşürecek şekilde hızlı ve kontrolsüz kalkış yapma, aracı kontrol edemeyip sağa sola savurma gibi hallerin kırmızı renkle işaretlenmiş kusurlar olarak belirtildiği, bu itibarla kırımızı renkle kodlandırılan sürücü davranışlarının diğer renklerle işaretlenen kusurlara nazaran daha ağır ve yol ve trafik güvenliği bakımından temel sürücü davranışlarına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Yönetmelik değişikliği ile yaptırıma bağlanan husus da, kırmızı renkle kodlanan davranış biçimlerinden başarısız olanların %55 ve üstünde olması durumudur.

Trafik güvenliği açısından, sürücü adaylarına verilecek direksiyon eğitiminin hayati öneme haiz bulunduğu tartışmasızdır. Söz konusu eğitimin yeterli ve mevzuatta öngörülen şekilde verilip verilmediğinin en önemli göstergelerinden birisi de, sürücü adaylarının direksiyon eğitimi dersi sınavında gösterdikleri başarıdır.

Sürücü adaylarının direksiyon eğitimi sınavında değerlendirmeye tabi tutuldukları Ek-4'teki formun kırmızı renkli kutu ile işaretli davranış biçimlerinden başarısız olanların %55 ve üstünde olmasının bu eğitimin yeterli düzeyde verilmediğini gösterdiği, bu itibarla motorlu taşıt sürücüleri kurslarına yaptırım öngörülmesini düzenleyen dava konusu düzenleme ile sürücü kursları tarafından sürücü adaylarına yeterli seviyede direksiyon eğitimi verilmesinin amaçlandığının anlaşılmakta olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından, dava konusu düzenlemede hukuka ve kamu yararına aykırı bir cihet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.

KARŞI OY

XX- Dava konusu düzenleme ile, direksiyon eğitimi dersi sınavında Özel MTSK Modülü üzerinden il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince yapılan değerlendirme sonucunda, kursun bir dönemde “B” sertifika sınıfında sınava giren kursiyerlerinden Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda (EK-4) kırmızı renkli kutu ile gösterilen davranışlardan başarısız olanların oranının %55 ve üstünde olması durumunda ilgili kurs hakkında Kanunun 7. maddesi çerçevesinde işlem yapılacağı kurala bağlanmıştır.

Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda (EK-4) kırmızı ile gösterilen davranışlar incelendiğinde; "II-Akan Trafikte Sürüş Becerisi ve Trafik Algısına Yönelik Davranışlar Bölümü"nün 4. sırasında yer alan davranış dışındaki diğer davranışların doğrudan sürücü kursu tarafından kursiyere kazandırılması gereken davranışlar olduğu anlaşılmaktadır.

Trafik güvenliği açısından, sürücü adaylarına verilecek direksiyon eğitiminin hayati bir önemi haiz bulunduğu tartışmasızdır. Söz konusu eğitimin yeterli ve mevzuatta öngörülen şekilde verilip verilmediğinin en önemli göstergelerinden birisi de, sürücü adaylarının direksiyon eğitimi dersi sınavında gösterdikleri başarıdır.

Sürücü adaylarının direksiyon eğitimi sınavındaki başarısının belirli bir seviyenin altında kalması halinde, motorlu taşıt sürücüleri kurslarına yaptırım öngörülmesini düzenleyen dava konusu düzenleme ile, sürücü kursları tarafından sürücü adaylarına yeterli seviyede direksiyon eğitimi verilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple, dava konusu düzenlemede, Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunun (EK-4) "II-Akan Trafikte Sürüş Becerisi ve Trafik Algısına Yönelik Davranışlar Bölümü"nün 4. sırasında yer alan davranış dışındaki diğer davranışlar yönünden, hukuka ve kamu yararına aykırı bir cihet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile, temyize konu kararın, Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formu'nun (EK-4) "II-Akan Trafikte Sürüş Becerisi ve Trafik Algısına Yönelik Davranışlar Bölümü"nün 4. sırasında yer alan davranış dışındaki diğer davranışlar yönünden bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.