Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/3503 K.2023/3355

Dava konusu istem: 30/05/2018 tarih ve 30436 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolları Genel Müdürlüğünün Mülkiyetindeki Taşınmazlar ile Kullanımındaki Alanların İdaresine İlişkin Yönetmelik'in 3. maddesinin 1. fıkrasının (d), (k), (m) ve (p) bentlerinin, 6. ve 7. maddelerinin, 8. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "idarenin kullanımındaki alanlar" ibaresinin, 10., 30., 31., 32. ve 33. maddelerinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti:Danıştay Sekizinci Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2018/4513, K:2022/1102 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin esasına geçilmiş,

Anayasa'nın 124. maddesi, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 6. maddesi, 17. maddesinin 3. fıkrası, Ek 9. maddesinin 5. fıkrası, Ek 11. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, Geçici 10. maddesi, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 2. maddesinin 1. fıkrasının (d), (e), (h), (i) ve (k) bentleri ile 4. ve 32. maddelerinde yer alan kurallar aktarılarak,

Anayasa'da, Devletin ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyacağı ve tedbirleri alacağı; bütün ormanların gözetiminin Devlete ait olduğu ve mülkiyetinin devrolunamayacağı; Devlet ormanlarının kanuna göre, Devletçe yönetileceği ve işletileceği; kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamayacağı; ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemeyeceği hükümlerine yer verildiği,

Devlet ormanlarına ve Devlet ormanı sayılan yerlere ait her çeşit işlerin Orman Genel Müdürlüğünce yapılacağı veya yaptırılacağı, Devletten başkasına ait olan bütün ormanların, 6831 sayılı Orman Kanunu hükümleri doğrultusunda Orman Genel Müdürlüğünün gözetimine tabi olacağı hususlarının 6831 sayılı Kanun'un gereği olduğu,

Dava konusu Yönetmelik hükümleri ile, Karayolları Genel Müdürlüğünün izin, irtifak vaya başka şekilde kullanımında bulundurduğu alanların atıl durumdan çıkarılması amaçlanarak bu alanlardan gelir elde edilmesine ilişkin düzenlemeler getirildiği görülmekle birlikte, orman vasıflı taşınmazlar için tasarruf işlemlerinin nasıl yürütüleceği konusunda açık bir hüküm bulunmaması nedeniyle söz konusu düzenlemelerde hukuka uyarlık bulunmadığı,

Her ne kadar; davalı idarece, ... tarihinde yürürlüğe giren ... sayılı İç Genelge'nin (B) maddesinde, orman vasıflı arazilerde verilen izinlerin nasıl yürütüleceğine açıklık getirildiği ifade edilmiş ise de, İdare Hukukunun ilkeleri, yargısal içtihatlar ve doktrindeki görüşler de dikkate alındığında; yönetmelik gibi düzenleyici işlemlerle ele alınması gereken bir hususun, iç genelge gibi atipik, adsız tasarruflarla düzenlenemeyeceği hususunun tartışmasız olduğu gerekçesiyle,

dava konusu düzenlemelerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu Yönetmelik'in 38. maddesinde, bu Yönetmelik'te hüküm bulunmayan hallerde ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanacağının belirtildiği, dolayısıyla orman vasıflı taşınmazların tasarruf işlemlerinde orman mevzuatının uygulanacağının açık olduğu, ... tarihinde yürürlüğe giren ...sayılı İç Genelge'nin Yönetmelik'teki eksikliği tamamlamak için değil uygulamada birliği sağlamak amacıyla çıkarıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TTÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17. maddesinin 3. fıkrasında, "Savunma, ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su, petrol, doğalgaz, hava ayrıştırma, altyapı, katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesislerinin; baraj, gölet, sokak hayvanları bakımevi ve mezarlıkların; Devlete ait sağlık, eğitim, adli hizmet ve spor tesisleri ile ceza infaz kurumlarının ve bunlarla ilgili her türlü yer ve binanın Devlet ormanları üzerinde bulunması veya yapılmasında kamu yararı ve zaruret olması halinde, gerçek ve tüzel kişilere bedeli mukabilinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir... Verilen izinler amaç dışında kullanılamaz." hükmüne yer verilmiştir.

6831 sayılı Kanun'un Ek 11. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de, "Turizm izinleri dışındaki izinlere konu tesislerin izin sahibince üçüncü kişilere kiralanması halinde; orman sayılan alana isabet eden kira bedelinin yüzde ellisi her yıl Orman Genel Müdürlüğü özel bütçe hesabına izin sahibi tarafından yatırılır." hükmü yer almıştır.

Dava konusu Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, idarenin kullanımındaki alanların, otoyol, devlet ve il yollarında karayolu sınır çizgisi içinde kalan uygun alanlarını ifade ettiği belirtilmiş; 38. maddesinde ise, "Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 2886 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden, 6831 sayılı Kanun'un 17. maddesinin 3. fıkrası uyarınca Karayolları Genel Müdürlüğüne yol yapımı amacıyla izin verilen ormanlık alanların da dava konusu Yönetmelik'te tanımlanan "idarenin kullanımındaki alan" kapsamına girdiği, bu alanların da Yönetmelik'te belirtilen kiraya verme veya kullanma izni verme suretiyle değerlendirilebileceği ve bu işlemler yapılırken bu Yönetmelik'te hüküm bulunmayan hallerde orman mevzuatının uygulanacağı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, orman vasıflı taşınmazların tasarruf işlemlerinin nasıl yürütüleceği konusunda dava konusu Yönetmelik'te eksik düzenleme bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, eksik düzenleme nedeniyle dava konusu düzenlemelerin iptali yolunda verilen temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.