Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/3521 K.2023/476

Dava konusu istem: Davacı ile davalı idare arasında 23/12/2013 tarihinde imzalanan "KÜKAB Katı Atık Toplama, Taşıma ile EKAY Ek Tesisleri Yapımı ve Tesislerin İşletilmesi İmtiyaz Sözleşmesi" uyarınca, “Entegre Katı Atık Yönetim (EKAY) Ek Tesislerinin” yapımı ve işletilmesi, atıkların toplanması, taşınması, geçici depolanması,

geri dönüşümü ve bertarafına dair iş kapsamında, davacının Entegre Katı Atık Yönetim (EKAY) ek tesislerinin yapımına başlamadığından bahisle anılan sözleşmenin 6.3.2. maddesi uyarınca davacıya 30 gün içerisinde EKAY ek tesislerinin yapımına başlaması gerektiğinin ihtar edilmesine ve anılan hüküm uyarınca toplam 437.415,00-TL para cezasının uygulanmasına, para cezasının birlik hesaplarına yatırılmasına veya yüklenicinin hakedişlerinden mahsup edilmesine,

para cezasının 01/06/2016 tarihinden sonra yatırılacak tutarlarına yasal kamu faizi uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Kütahya İli Yerel Yönetimler Katı Atık Bertaraf Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği (KÜKAB) kararının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 25/05/2022 tarih ve E:2022/3227, K:2022/6122 sayılı kararıyla;

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/12/2021 tarih ve E:2021/1480, K:2021/3298 sayılı kısmen bozma kararına uyularak;

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi ile aynı maddenin 2. fıkrasının işlem tarihindeki haline, 5355 sayılı Mahalli İdareler Birliği Kanunu'nun 6. maddesine, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 2. ve 11. maddelerine, "KÜKAB Katı Atık Toplama, Taşıma ile EKAY Ek Tesisleri Yapımı ve Tesislerin İşletilmesi İmtiyaz Sözleşmesi"nin 6.3.2. maddesi ile KÜKAB Katı Atık Toplama ile EKAY Ek Tesisleri Yapımı ve Tesislerin İşletilmesi İşi İçin İmtiyaz Hakkı Verilmesi İhalesine İlişkin İdari Şartname"nin "Cezalar" başlıklı 9.2., 9.2.1., 9.2.2., 9.2.3., 9.2.4., 9.2.5., 9.2.6., 9.2.7. ve 9.2.8. maddelerine yer verilerek,

Uyuşmazlıkta; sözleşmenin 6.3.2. maddesi uyarınca 01/05/2014-31/05/2016 tarihleri arasındaki 25 aylık dönem için, 500-TL'nin güncellenmesi suretiyle 2016 yılı için belirlenen 583,22-TL/gün üzerinden toplam 437.415,00-TL para cezası uygulandığının anlaşıldığı,

Dava konusu işlemin davacı tarafından işin yapımına başlanılmadığı yönündeki ihtara ilişkin kısmı yönünden davanın reddi yolundaki Daire kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/12/2021 tarih ve E:2021/1480, K:2021/3298 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiğinden, anılan sözleşmenin 6.3.2. maddesi uyarınca davacıya para cezası verilebileceğinde duraksama bulunmadığı,

Bununla birlikte, para cezasının hukuka aykırı olan kısmının belirlenmesi durumunda dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmesinin mümkün ve hatta usul ekonomisi ilkesi uyarınca gerekli olduğu,

Bu durumda, imtiyaz sözleşmesi ile yer teslimini izleyen 3 ay içerisinde tesislerin inşaatına başlanılması gerektiğinin açık şekilde düzenlendiği, imtiyaz sözleşmesinde anılan 500-TL'nin güncelleneceğine dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği görüldüğünden, anılan imtiyaz sözleşmesi uyarınca yer teslimi tarihi olan 01/01/2014 tarihinden itibaren en geç 3 ay içerisinde tesislerin inşaatına başlanılması gerektiği halde, davacı tarafından EKAY ek tesislerinin yapımına başlanılmadığı hususu sabit olduğundan,

tesislerin yapımına başlanılmadığından bahisle imtiyaz sözleşmesinin 6.3.2. maddesi uyarınca 01/05/2014-31/05/2016 tarihleri arasındaki dönemdeki her takvim günü için 500-TL esas alınmak suretiyle para cezası verilmesi gerektiğinden, uyuşmazlıkta 01/05/2014-31/05/2016 tarihleri arasındaki 762 gün için toplam 381.000,00 TL para cezası uygulanması gerektiğinden, davaya konu para cezasının 381.000,00-TL'ye ilişkin kısmında hukuka aykırılık, para cezasının bu kısmı aşan 56.415,00-TL'ye ilişkin kısmında ise hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle,

davaya konu para cezasının 381.000,00-TL'ye ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, para cezasının 56.415,00-TL'ye ilişkin kısmının ise iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, tesis inşaatına başlanılamamasında kusurlarının bulunmadığı, ifanın hukuken imkansız olduğu ve teknik imkansızlığın söz konusu olduğu, bu nedenle verilen para cezasının da tümünün iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından, para cezasının sözleşmeye uygun olarak 6.3.2. maddesinde belirtildiği şekli ile ve de İdari Şartnameye uygun olarak ÜFE ve TÜFE oranında güncel değer üzerinden hesaplandığı; taraflar arasında imzalanan imtiyaz sözleşmesine ilişkin idari şartnamenin 9.2. bölümünde cezalar kısmında işin sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere ceza kesileceği ve bu miktarların her yıl ÜFE-TÜFE oranında artırılacağı hususunun düzenlendiği, idari şartnamenin 1.10. maddesinde idari şartname, teknik şartname ve sözleşmenin bir bütün olduğu hususu belirtildiğinden, birbirinden ayrı düşünülemeyeceği ve madde hükümlerinin birbirini tamamlar şekilde yorumlanması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından, davalı idarenin isteminin reddi gerektiği savunulmuş, davalı idare tarafından ise savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin ikinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulmasının;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş; dördüncü fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." denilmiş; 50. maddesinin dördüncü fıkrasında ise Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu kararı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/12/2021 tarih ve E:2021/1480, K:2021/3298 sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.