Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/616 K.2023/140

Dava konusu istem: Davacı Belediye tarafından yapılan imar uygulaması sırasında kadastro müdürlüğünce istenen döner sermaye ücreti ile bu ücretin dayanağı olan Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünün 23/02/1993 tarih ve 1993/2 sayılı Yönergesi'nin üçüncü bölümünün 15 ila 26. maddeleri ile dördüncü bölümünün 27. maddesinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 09/03/2021 tarih ve E:2018/4738, K:2021/986 sayılı kararıyla;

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 05/02/2018 tarih ve E:2015/284, K:2018/289 sayılı usuli bozma kararına uyularak,

Dava konusu işlem ve düzenlemenin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun,37., 38. ve 47. maddeleri ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği'nin 4., 7. ve 41. maddelerine yer verilerek,

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün faaliyet alanlarıyla ilgili düzenlemelerde adı geçen terimlerden olan "kadastro"nun; taşınmaz malların konumlarını, sınırlarını, alanlarını belirleyip bir plan üzerinde gösterme eylemini, "kadastral harita"nın; mülkiyet ile ilgili sınırları ve yapıların dokusunu gösteren haritayı, "topografik harita"nın; yeryüzünün veya bir parçasının şekilsel yapısının belli bir ölçek içinde yatay düzlem üzerinde gösterilmesiyle elde edilen haritayı; "nirengi noktası"nın;

harita yapımında arazide sabit olarak belirlenen noktaları, "nirengi değeri"nin, her dereceden nirengilerin düz ya da koordineleri, semtleri ve aralarında ölçülmüş uzaklıkları gösteren değeri; "poligon noktası"nın; koordinatları belirlenen nirengi noktaları arasında kenar ve açıları ölçülerek, bu ölçülere göre koordinatları hesaplanan noktaları, "poligon değeri"nin ise; nirengi noktalarındaki ölçülere dayalı olarak oluşturulan koordinatları hesaplanan noktaların değerini ifade ettiği,

Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre.

Tapu ve Kadastro İşletmesi Döner Sermayesinin gelirlerinin; üretilen, satılan ve kiralanan mal ve hizmetler karşılığı elde edilen gelirler ile faiz ve komisyon gelirlerinden oluştuğu; döner sermaye gelirleri arasında sayılan "üretilen mal ve hizmetler" ibaresinden; tanımlarına yer verilen, Genel Müdürlükçe meydana getirilmiş olan kadastral harita ile topografik harita, fotograf, nirengi ve poligon değerlerine ilişkin belgelerin anlaşılması gerekmekte olup, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce sunulan tüm kamu hizmetlerinin bu kapsamda kabul edilmesine olanak bulunmadığı; başka bir ifadeye;

üretilen mal ve hizmetlerin, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce sunulan tüm kamu hizmetlerini değil, sadece Kadastro Müdürlüklerince yapılacak olan anılan hizmetleri kapsadığının açık olduğu. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün asli görevlerinden olan ve Tapu Sicil Müdürlüklerince yapılacak tapu işlemleri sırasında düzenlenerek ilgililere verilen belgelerin, karşılığında Döner Sermaye İşletmesi geliri elde edilebilecek hizmetler arasında yer almadığı,

Olayda, davacı Belediye tarafından yapılmakta olan imar uygulamasına esas olmak üzere taşınmaz koordine değerlerinin kadastro müdürlüğünden istendiği, harcı yatırılmak suretiyle istenen hususların yerine getirileceğinin bildirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, davacı tarafından Yönerge'nin iptali istenen hükümlerinin, aplikasyon, birleştirme, irtifak hakkı tesisi veya terkini, cins değişikliği, parselin yerinde gösterilmesi ve kadastral haritaların istenilmesine yönelik işlemleri içerdiğinin anlaşıldığı,

Bu durumda, dava konusu Yönerge'nin iptali istenen maddelerinde yer alan iş ve işlemlerin döner sermaye gelirleri arasında sayılan "üretilen mal ve hizmetler" kapsamına girdiği, sunulan tüm kamu hizmetlerine yönelik döner sermaye ücreti istenmesinin söz konusu olmadığı görülmekte olup, Yönerge'nin iptali istenen üçüncü bölümünün 15 ila 26. maddeleri ile dördüncü bölümünün 27. maddesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı,

Öte yandan, hukuka uygunluğu tespit edilen Yönerge'ye uygun olarak tesis edildiği görülen davacıdan döner sermaye ücreti istenilmesine ilişkin 13/07/2008 tarih ve 1166 sayılı işlemde de hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, imar planına göre 18. madde uygulaması yapılması amacıyla Belediye encümenine sunulmak üzere Kadastro Müdürlüğünden talep olunan koordinat değer ve sair belgelerin temininin kamu hizmetinin gereği kadastro müdürlüğünün görevi olup, bu belgeler için döner sermaye ücretinin belediyece ödenmesinin yasal dayanaktan yoksun olduğu; kanunda öngörülmeyen ve ancak yasal düzenlemeyle yapılabilecek kural koyma yetkisinin davalı idarece yönerge ile kullanılamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.