Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/65 K.2022/69

... Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ... vekili Av. ... tarafından ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:..., ... tarih ve E:... K:... ve ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararları arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle, aykırılığın, dava konusu işlemin iptali, davacıların yoksun kaldıkları yönetim görevi karşılığı ek ders ücretlerinin ödenmesi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi kararları doğrultusunda giderilmesi gerektiği görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıştay'a gönderilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi ...'nun açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'a 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun ile eklenen 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinde, "Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine,

istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek" bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri arasında sayılmış.

17/10/2019 tarih ve 7188 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile değişik 5. fıkrasında ise, dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemlerin, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletileceği; ilgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verileceği; aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararların kesin olduğu kurala bağlanmıştır.

Aralarında aykırılık bulunduğu ileri sürülen kararların incelenmesinden; davacıların okul müdürü/müdür yardımcısı olarak görev yapmakta iken Fetö/Pdy örgüt üyeliği suçlaması ile yakalanarak göz altına alındıkları, ardından Devlet Memurları Kanunu'nun 137. maddesi uyarınca 05/01/2017 tarihinde görevden uzaklaştırıldıkları, görevden uzaklaştırma işleminden birkaç gün sonra öğretmen olarak atandıkları, 2019 yılında ceza yargılaması sonucunda haklarında beraat kararı verilmesi üzerine görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırıldığı ve öğretmenlik görevine başlatıldıkları, müdür olarak atanma taleplerinin idarece reddedilmesi üzerine,

"2017 yılında öğretmen olarak atanmaları" işlemleri ile müdür/müdür yardımcısı olarak atanma başvurularının reddi" işlemlerinin iptaline karar verilmesi istemiyle idare mahkemelerinde açtıkları davalarda, anılan işlemlerin yetki unsuru yönünden sakatlık nedeniyle iptallerine karar verildiği,

bunun üzerine müdür/müdür yardımcısı olarak atandıkları, atamadan sonra idareye başvurarak görevden uzaklaştırıldıkları 05/01/2017 tarihi ile yargı kararı üzerine müdür/müdür yardımcısı olarak atandıkları tarih (bu tarihler her bir dosyada farklılık arz etmektedir) arasında yoksun kaldıkları yönetim görevi karşılığı ek ders ücretlerinin ödenmesi istemiyle yaptıkları başvuruların idarece reddedilmesi nedeniyle, aykırılığın giderilmesi istemine konu kararların verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda metnine yer verilen Kanun maddesinde, benzer olaylarda bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık çıkması halinin düzenlendiği görülmektedir.

Aykırılığın giderilmesi istemine konu her bir uyuşmazlıkta, (haklarında kurulan işlemler ya da verilen mahkeme kararları arasında gün ya da ay farkları bulunmakla birlikte) davacılar hakkında sırasıyla;

Görevden uzaklaştırma

Görevden uzaklaştırma devam ederken öğretmen olarak atama

Ceza yargılaması sonucunda beraat kararları verilmesi üzerine, görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılması

Görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılması üzerine göreve iade edildikten sonra, davacıların müdür/müdür yardımcısı olarak atanma taleplerinin reddi

Öğretmen olarak atanma işlemi ile müdür/müdür yardımcılığına iade edilme başvurusunun reddi işlemlerinin Mahkemece iptal edilmesi

Müdür/müdür yardımcılığına iade

olmak üzere aynı işlemlerin kurulduğu ve bu silsile sonucunda davacıların, görevden uzaklaştırma işleminden müdür/müdüryardımcılığına iade edilme işlemine kadar geçen sürede yoksun kaldıkları yönetim görevinden doğan ek ders ücretini talep ettikleri, dolayısıyla aykırılığın giderilmesi istemine konu davalardaki olayların benzer olaylar olduğu anlaşılmaktadır.

Olaylar benzer olmasına rağmen uyuşmazlıklar, ... Bölge İdare Mahkemesinin ... ve ... İdari Dava Dairelerince çözümlenmiştir. Hakimler ve Savcılar Kurulunun 02/06/2021 tarihli kararı uyarınca göreve dönme ve atama işlemleri ile bu işlemlerin uygulanmasından doğan zararların tazmini istemiyle açılan tam yargı davalarını çözümleme görevi ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine, görevden uzaklaştırma ve bu işlemlerin uygulanmasından doğan zararların tazmini istemiyle açılan tam yargı davalarını çözümleme görevi ise ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine aittir.

Davacıların talep ettikleri ek ders ücretinin bir kısmı görevden uzaklaştırıldıkları döneme, bir kısmı ise görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırıldığı döneme ait olmasına ve 05/01/2017 tarihinde tesis edilen görevden uzaklaştırma işlemleri 06/05/2019 tarihinde kaldırılmakla birlikte davacıların yargı kararı ile müdür/müdür yardımcısı olarak atandıkları tarihlerin 06/05/2019'dan daha ileri bir tarih olmasına rağmen;

- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararları, "davacılar görevden uzaklaştırma işlemlerine dava açmamış olmakla birlikte; yargı kararı ile müdürlük/müdür yardımcılığı görevlerine iade edildiklerinden, görevden uzaklaştırıldıkları 05/01/2017 tarihinden itibaren yoksun kaldıkları ek ders ücretinin ödenmesi gerektiği" yolundadır.

- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince ise; İdare Mahkemesinin "davacının, 05/01/2017'den müdürlüğe iade edildiği 12/02/2021'e kadar görevden uzaklaştırıldığı ve görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılması kararı ile müdürlüğe iade edildiği" yorumu yapılarak, "davacı görevden uzaklaştırıldığı dönemde fiilen görev yapmadığından, üstelik görevden uzaklaştırma tedbirinin hukuka aykırı olduğuna ilişkin bir yargı kararı da bulunmadığından, görevden uzaklaştırma tedbirinden dolayı fiilen görev yapmayan davacıya yönetim görevinden doğan ek ders ücretinin ödenemeyeceği" gerekçesiyle verdiği ret kararına karşı yapılan istinaf başvurusu reddedilmiştir.

Uyuşmazlıkların tümünde, davacılar, görevden uzaklaştırıldıkları sürenin bir kısmında müdür/müdür yardımcısı, bir kısmında ise öğretmen kadrosundadırlar. Dava dilekçelerinde ise hem görevden uzaklaştırma işleminin uygulandığı süreye ilişkin yönetim görevinden kaynaklanan ek ders ücreti hem de görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırıldığı fakat davacıların öğretmen olarak görev yaptıkları süreye ilişkin yönetim görevinden kaynaklanan ek ders ücreti talep edilmiştir.

Buna göre, talep edilen yönetim görevi ek ders ücretlerinin görevden uzaklaştırma dönemine denk gelen kısmı (bu sürenin bir kısmı yönünden, öğretmen olarak atama işlemlerinin yargı kararıyla iptal edildiği de dikkate alınarak), 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun görevden uzaklaştırma bölümünde yer alan düzenlemeler ve ilgili ek ders mevzuatı esas alınarak çözümlenmelidir. Bu ek ders ücretlerinin görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırıldığı ve davacıların öğretmenliğe iade edildikleri tarihten sonrasına ilişkin kısmı ise yine öğretmen olarak atama işlemlerinin yargı kararıyla iptal edilmesinin, ilgili ek ders mevzuatı esas alınarak, yönetim görevi ek ders ücreti ödenmesi sonucunu doğurup doğurmayacağı tartışması yapılmak suretiyle çözümlenmesi gerekmektedir.

Bu açıklamalardan, davalar açılırken aynı dilekçe ile dava konusu edilemeyecek hususların dava konusu edildiği ve ... Bölge İdare Mahkemesinin ... ve ... İdari Dava Dairelerince, davaların konuları aynı olmasına rağmen, uyuşmazlıkların farklı kurgulandığı ve kendi görevlerinde kabul edilmek suretiyle çözüme kavuşturulduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre 1. Daire, uyuşmazlığı, öğretmenliğe atanma işleminin iptali üzerine talep edilen ek ders ücreti olarak ele almış ve davacının görevden uzaklaştırıldığı sürenin (bir kısmı yargı kararı ile ilgisi bulunmamasına rağmen) tamamını yargı kararının uygulanması kapsamında ödeme yapılması gereken dönemin içinde değerlendirmiş.

2. Daire ise uyuşmazlığı tamamen görevden uzaklaştırma tedbirinin uygulandığı sürede fiilen çalışma gerektiren bir parasal hak istemi olarak ele almış ve ortada bir yargı kararı olmadığından bahisle davayı reddeden Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddetmiştir.

Olayda, aynı dilekçe ile dava konusu edilmemesi gereken uyuşmazlıkların işbölümü kararına aykırı şekilde görevsiz Dairelerce çözümlenmesi sonucunda verilen kararlar arasında, 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesi kapsamında giderilmesi gereken bir aykırılık olup olmadığı ortaya konulmalıdır.

2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesinin gerekçesinde, bölge idare mahkemesi dairelerinin benzer konularda birbiriyle çelişen kararlar vermesini önlemek amacıyla bu tür kararların Danıştay Başkanlığına gönderilmesinin sağlanması konusunda bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevlendirildiği belirtilmiştir.

Bu kapsamda, yukarıda yer verilen Kanun metni ve gerekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde, aykırılığın giderilmesi müessesesinden beklenen amacın, aynı veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında süregelen aykırılıkların giderilmesi suretiyle kararlardaki hukukî istikrarın sağlanması olduğu anlaşılmaktadır.

Nitekim, 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesinde yer alan "bölge idare mahkemeleri daireleri" ibaresinden, yetkili ve görevli dairelerin kastedildiğine ve kanun koyucunun, -aynı nitelikteki uyuşmazlıkların farklı değerlendirilmesi nedeniyle- yetkisiz ve görevsiz yargı yerlerince verilen kararlar arasındaki, süregelme ihtimali olmayan aykırılığın giderilmesi durumunu düzenlemediğine kuşku bulunmamaktadır.

Bu durumda, usul hükümlerinin yanlış uygulanması sebebiyle, Hakimler Savcılar Kurulunun işbölümü kararına aykırı şekilde, Bölge İdare Mahkemesi dairelerinin, görevleri dışındaki uyuşmazlıklar hakkında verdikleri, farklı nitelikteki kararların madde kapsamına girmediği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi kapsamında bulunmayan aykırılığın giderilmesi isteminin REDDİNE, 24/11/2022 tarihinde oyçokluğu ile kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY

X- ... Bölge İdare Mahkemesi ... ve ... İdari Dava Daireleri kararları arasında ortaya çıkan aykırılığa esas uyuşmazlıklarda davacılar, bir kısmını öğretmen, bir kısmını ise yönetici kadrosunda geçirdikleri görevden uzaklaştırıldıkları dönem ile göreve iade edildikten sonra yargı kararıyla öğretmenlikten yöneticiliğe atandıkları dönemde yoksun kaldıkları ek ders ücretlerini talep etmektedirler.

Aykırılığın giderilmesi istemine konu kararlarda, davacıların yargı kararı ile yöneticilik görevine iade edilmelerinin ardından, yöneticilik görevinden uzak kaldıkları döneme ait ek ders ücreti talepleri yönünden farklı kararlar verildiği görülmektedir. ... İdari Dava Dairesi, davacılar yargı kararı ile yöneticilik görevlerine iade edildiklerinden, yoksun kaldıkları ek ders ücretinin ödenmesi gerektiği yolunda hüküm kurarken, ... İdari Dava Dairesi, ek ders ücretinin ancak fiili çalışma karşılığında ödenebileceği gerekçesiyle, davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddetmiştir.

Bu durumda, yargı kararı gereği yöneticilik görevine iade edilen davacıların fiilen görev yapmadıkları dönemde yoksun kaldıkları ek ders ücretinin taraflarına ödenip ödenmeyeceği konusunda oluşan aykırılığın, mevcut dosyalar kapsamında giderilmesi gerekmektedir.