Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/975 K.2022/1962

Dava konusu istem: 20/03/2021 tarih ve 31429 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesinin Türkiye Cumhuriyeti bakımından feshedilmesine dair 19/03/2021 tarih ve 3718 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptali ile bu kararın dayanağı olan 9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 3. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “bunların hükümlerinin uygulanmasını durdurma ve bunları sona erdirme” ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla iptali için itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 23/11/2021 tarih ve E:2021/4714, K:2021/5763 sayılı kararıyla;

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 96. maddesi uyarınca federasyonların kuruluş amaçları aynı olan en az beş derneğin bir araya gelmesiyle kurulacağı,

Sendika konfederasyonlarına benzeyen bir üst kuruluş olan dernek federasyonlarının üyesi olan derneklerin ayrı ayrı dava açabilecekleri düzenlemelere karşı dava açma ehliyeti bulunmadığı,

Davacı Federasyon tarafından, dava konusu Cumhurbaşkanı Kararının maddi hukuk bakımından aralarında bağlılık ve iştirak bulunan federasyon ve üye derneklerin kamu yararının ve kadın olan üyelerin hukuki kazanımlarını yakından ilgillendirdiği ileri sürülerek anılan Kararın iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,

Yapılan açıklamalar ışığında, bakılan uyuşmazlıkta; en az beş derneğin bir araya gelerek oluşturduğu davacı Federasyonun, kendi tüzel kişiliğine yönelmeyen dava konusu Cumhurbaşkanı Kararının iptalini istemekte doğrudan bir menfaati bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Federasyonlarının kadın hakları ve kadınların ilerlemesi alanında yaptığı çalışmalardaki misyonu nedeniyle kadınların kazanılmış haklarının kaybedilmemesi mücadelesini yapmaya yetkili olduğu, bu itibarla, dava konusu Cumhurbaşkanlığı kararının Federasyonlarını, federasyona üye dernekleri ve bu derneklere üye kişilerin haklarını etkilemesi nedeniyle işbu davayı açmakta güncel, kişisel ve meşru menfaatlerinin bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.