Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/1060 K.2024/903

Dava konusu istem: 19/10/2017 tarih ve 30215 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesiyle asıl Yönetmeliğin 7. maddesinin 8. fıkrasında yapılan değişikliğin, 8. maddesiyle asıl Yönetmeliğin 19. maddesinin 3. fıkrasına eklenen "Akan trafikte verilmesi gereken eğitim güzergahta gercekIestirilir.” ibaresinin ve 6. fıkrasına eklenen “sınıfı sertifika alacaklara Ek-7de yer alan Motorlu Bisiklet ve Motosiklet Direksiyon Eğitim ve Sınav Yeri Krokisinde belirtilen alanda” kısmının, 17. maddesiyle asıl Yönetmeliğe eklenen 33. maddesinin 4. fıkrasının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 01/11/2022 tarih ve E:2019/2991, K:2022/6092 sayılı kararıyla;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 42. maddesinin 3. fıkrası ile 123. maddesinin 2. fıkrasına, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1., 2. ve 7. maddelerine ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 310. maddesine atıfta bulunularak,

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 8. fıkrasında yapılan değişiklik yönünden;

Dava konusu düzenleme ile direksiyon eğitimi dersi sınavında kursiyerlerin başarısız olması hâlinde, kayıtlı olunan kurslara yaptırım öngörüldüğü, ancak mevzuat kapsamında sınavı değerlendirilen kursiyerin, Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda (EK-4) belirlenen kriterlere uygun araç kullanamaması durumunda zaten başarısız sayılacağı, ayrıca kurs tarafından kursiyere mevzuata uygun eğitim verilip verilmediği hususunun da davalı idarece denetim mekanizmaları işletilerek denetlenebileceği, nitekim anılan Yönetmeliğin 7. maddesinin 6. fıkrasında, öngörülen eğitimi vermeyen kurslar için yaptırım uygulanabileceğinin belirtildiği,

kaldı ki belirlenen kurallara aykırılık hâlinde, bir özel öğretim kurumu niteliğinde olan motorlu taşıt sürücüleri kursları hakkında 5580 sayılı Kanun, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ve sair mevzuat kapsamında yaptırım uygulanabileceği,

Bu durumda, davalı idarece motorlu taşıt sürücüleri kursları üzerindeki denetim yetkisi ve görevi mevzuatta yer alan denetim mekanizmaları ile yerine getirilebiliyor ve sürücü belgesi almak için yetersiz olduğu kanaatine varılan kursiyer sınavda başarısız sayılabiliyor iken, kursiyerlerin sınavda başarısız olması sonucuna bağlı olarak kurslar hakkında idari para cezası ve tekerrür halinde kurum açma izninin iptaline kadar varan yaptırımların uygulanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı,

Ayrıca, motorlu taşıt sürücü kursuna kayıtlı kursiyerlerin direksiyon eğitimi dersi sınavındaki başarı durumu kursun başarı değerlendirilmesinde bir ölçüt olarak kabul edilebilir ise de, kursun mevzuatta aranan tüm koşulları yerine getirmesine ve gerekli eğitimi vermesine rağmen, kursiyerlerin direksiyon eğitimi dersi sınavında gereken dikkat, özen ve çabayı sarf etmemesinin veya heyecan, stres gibi nedenlerle başarısız olmasının sorumluluğunun, kursiyerle herhangi organik bir bağı bulunmayan eğitim kuruluşuna yüklenmesinin de hakkaniyete aykırılık teşkil ettiği,

Bu nedenle, Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda (EK-4) kırmızı renkli kutu ile gösterilen davranışlardan başarısız olanların oranının %55 ve üstünde olması durumunda kursların kurallı ve istikrarlı bir eğitim vermediği ön kabulü ile kursların yaptırım ile karşı karşıya kalması sonucunu doğuran dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık bulunmadığı gibi düzenlemenin, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile de bağdaşmadığı,

Yönetmeliğin dava konusu diğer kısımları yönünden;

Dava konusu düzenlemelerde, hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle,

19/10/2017 tarih ve 30215 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesiyle asıl Yönetmeliğin 7. maddesinin 8. fıkrasında yapılan değişikliğin iptaline, Yönetmeliğin dava konusu diğer kısımları yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu Yönetmeliğin 3. maddesiyle asıl Yönetmeliğin 7. maddesinin 8. fıkrasında yapılan değişikliğin, 01/07/2018 tarih ve 30465 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Yönetmelik ile yürürlükten kaldırıldığı, anılan düzenleme yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken iptal yolunda verilen kararın hukuka aykırı olduğu, temyize konu kararın iptale ilişkin kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın temyize konu kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- Yönetmeliğin 7. maddesinin 8. fıkrasında yapılan değişiklikle, direksiyon eğitimi dersi sınavında Özel MTSK Modülü üzerinden il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince yapılan değerlendirme sonucunda, kursun bir dönemde “B” sertifika sınıfında sınava giren kursiyerlerinden Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda (EK-4) kırmızı renkli kutu ile gösterilen davranışlardan başarısız olanların oranının %55 ve üstünde olması durumunda ilgili kurs hakkında Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde işlem yapılacağı kurala bağlanmıştır.

Yönetmeliğin ekinde bulunan Ek-4 "Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formu" başlıklı formun, yirmi ayrı başlıkta yer alan çok sayıda sürücü davranışını içerecek şekilde düzenlendiği, bu davranış biçimlerinin kırmızı, mavi ve sarı renklerde kodlandığı, sürücü, yolcu ve trafik güvenliği açısından hayati önemi haiz davranış kurallarının ihlalinin ise kırmızı renkli kutucukla işaretlendiği, örneğin sürücü adayının araca bindikten sonra koltuk ayarlarını kontrol etmemesi hali sarı renkle işaretlenmişken emniyet kemerinin takılmaması,

alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin etkisinde olma, trafiği tehlikeye düşürecek şekilde hızlı ve kontrolsüz kalkış yapma, aracı kontrol edemeyip sağa sola savurma gibi hallerin kırmızı renkle işaretlenmiş kusurlar olarak belirtildiği, bu itibarla kırmızı renkle kodlandırılan sürücü davranışlarının diğer renklerle işaretlenen kusurlara nazaran daha ağır ve yol ve trafik güvenliği bakımından temel sürücü davranışlarına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Yönetmelik değişikliği ile yaptırıma bağlanan husus da, kırmızı renkle kodlanan davranış biçimlerinden başarısız olanların %55 ve üstünde olması durumudur.

Trafik güvenliği açısından, sürücü adaylarına verilecek direksiyon eğitiminin hayati önemi haiz bulunduğu tartışmasızdır. Söz konusu eğitimin yeterli ve mevzuatta öngörülen şekilde verilip verilmediğinin en önemli göstergelerinden birisi de, sürücü adaylarının direksiyon eğitimi dersi sınavında gösterdikleri başarıdır.

Sürücü adaylarının direksiyon eğitimi sınavında değerlendirmeye tabi tutuldukları Ek-4'teki formun kırmızı renkli kutu ile işaretli davranış biçimlerinden başarısız olanların %55 ve üstünde olmasının bu eğitimin yeterli düzeyde verilmediğini gösterdiği, bu itibarla motorlu taşıt sürücüleri kurslarına yaptırım öngörülmesini düzenleyen dava konusu düzenleme ile sürücü kursları tarafından sürücü adaylarına yeterli seviyede direksiyon eğitimi verilmesinin amaçlandığının anlaşılmakta olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından, dava konusu düzenlemede hukuka ve kamu yararına aykırı bir cihet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın, iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.