Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/2384 K.2024/1436

Dava konusu istem: 23/07/2014 tarih ve 29069 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin; 1. maddesi ile değiştirilen 2. maddesinin 2. fıkrasının (g) bendinde yer alan "atanma usul ve esasları kurumlarınca yönetmelikle belirlenen ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer kadrolara" ibaresinin, 3.maddesi ile değiştirilen 12. maddenin 4. fıkrasında geçen "sözlü sınav" ibaresi ile 4.maddesiyle değiştirilen 12/B maddesinin 1. fıkrasında geçen "sözlü sınav" ibaresinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesince verilen 27/03/2018 tarih ve E:2016/10106, K:2018/2002 sayılı kararla; dava konusu Yönetmeliğin, 3. maddesi ile değiştirilen 12. maddenin 4. fıkrasında geçen "...sözlü sınav..." ibaresinin; 4. maddesiyle değiştirilen 12/B maddesinin 1. fıkrasında geçen "...sözlü sınav..." ibaresinin iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına; 1. maddesi ile değiştirilen 2. maddesinin 2. fıkrasının (g) bendinde yer alan "...atanma usul ve esasları kurumlarınca yönetmelikle belirlenen ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer kadrolara..." ibaresi yönünden ise davanın reddine karar verilmiş,

Anılan kararın, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 11/12/2019 tarih ve E:2018/3394, K:2019/6375 sayılı kararıyla; "davacının iddia ve taleplerine yönelik olarak ilgili mevzuatın yorumu ve iptali istenen düzenlemelerin hukuka uygunluk denetimi yapılmaksızın, yani uyuşmazlıkla ilgili herhangi bir gerekçeye yer verilmeksizin karar verilmiş olduğu" gerekçesiyle davanın reddine ilişkin kısmın bozulması üzerine bozma kararına uyularak verilen;

Danıştay İkinci Dairesinin 16/03/2023 tarih ve E:2020/1082, K:2023/1272 sayılı kararıyla;

Anayasa'nın 124.; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 2 ve 3.; 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 8, 28 ve 37.; Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 1. madde hükümlerine yer verildikten sonra; Genel Yönetmeliğin değişikliğe uğrayan "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasının, atama işlemlerinde bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı kadrolar yönünden çeşitli defalar genişletildiği; 20/02/2012 tarih ve 2012/2876 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Yönetmeliğin 1. maddesiyle, bu bentte yer alan "...ve bunların yardımcılıklarına..." ibaresinden sonra gelmek üzere ", ilçe müdürü kadrolarına," ibaresinin eklendiği,

Bu değişikliğin iptali istemiyle Danıştay Beşinci Dairesinin E:2012/4736 sayılı dosyasında açılan davada; dava konusu düzenlemenin, ilçe müdürü kadrolarının görevde yükselme sınavına tabi kadrolar kapsamından çıkartılmasının, dolayısıyla bu kadrolara objektif kurallar çerçevesinde atama yapılmasının engellenmesinin, 657 sayılı Kanun'un temel ilkeleri olarak belirlenen kariyer ve liyakat ilkesine ve Genel Yönetmeliğin amacına, kamu yararı ve hizmet gereklerine, üst hukuk normu olan 657 sayılı Kanun'a aykırı bulunmuş, Genel Yönetmeliğin ek 1. maddesinde yer alan hüküm uyarınca,

dava konusu düzenlemeye dayanılarak Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı kadrolara ataması yapılan personelin, görevde yükselme sınavı kapsamında bulunan diğer unvanlara, sınavsız olarak atandıkları unvanla aynı veya alt gruptaki unvanlara, görevde yükselme sınavına tabi olmaksızın atanabileceklerinden, dava konusu düzenlemenin bu yönüyle de kariyer ve liyakat ilkeleri ile eşitlik ilkesine aykırı atamalara ve Yönetmeliğin, Genel Yönetmelik olması dolayısıyla tüm ülke çapında uygulanacak nitelikte olmasının,

kurumlara kendi yönetmeliklerinde paralel düzenleme yapma zorunluluğu getirmesinin sonucu olarak kamu hizmetlerinin yürütülmesini bozacak şekilde hukuka aykırı atamalara sebep olacağı gerekçesiyle yürütülmesinin durdurulduğu, bu karara yapılan itirazın ise, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 10/04/2013 tarih ve YD İtiraz No:2013/126 sayılı kararı ile reddedildiği,

bilahare Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesinin 15/12/2015 tarih ve E:2015/2509, K:2015/8241 sayılı kararıyla da, 27/03/2012 tarih ve 28246 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 1. maddesinin iptaline karar verildiği, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 15/06/2017 tarih ve E:2016/2924, K:2017/2568 sayılı kararı ile onandığı,

31/08/2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 1. maddesi ile de, Genel Yönetmeliğin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasının (g) bendinde yer alan "ilçe müdürü kadrolarına" ibaresi, bu kez, "ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer görevlere" şeklinde değiştirildiği,

Bu değişikliğin iptali istemiyle Danıştay Beşinci Dairesinin E:2013/8367 sayılı dosyasında açılan davada ise; taşra teşkilatında yaygın olan ilçe idare şube başkanlıkları kadrolarının görevde yükselme sınavına tabi kadrolar kapsamından çıkarılması, devamında muğlak bir ifadeyle aynı bende eklenen, "bunlarla aynı düzeydeki diğer görevlere" ibaresiyle ilçe idare şube başkanlıkları kadroları ile aynı düzeyde olan kadroların açıkça sayılmaksızın, bu kadrolara yapılacak atamalarda Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağının düzenlenmesinin, Yönetmeliğin kapsamından çıkarılan kadroların belirsiz bir şekilde genişletilmesine,

idare şube başkanlıkları ve bunlarla aynı düzeyde olduğu varsayılan diğer görevlere objektif kurallar çerçevesinde atama yapılmasının ortadan kaldırılmasının, 657 sayılı Kanun'un temel ilkeleri olarak belirlenen kariyer ve liyakat ilkesine ve Genel Yönetmeliğin amacına, dolayısıyla hukuka aykırı bulunduğu,

ayrıca Genel Yönetmeliğin ek 1. maddesinde yer alan hüküm uyarınca, dava konusu düzenlemeye dayanılarak Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı kadrolara atanacak personelin, görevde yükselme sınavı kapsamında bulunan ve sınavsız olarak atandıkları unvanla aynı veya alt gruptaki diğer unvanlara, görevde yükselme sınavına tabi olmaksızın atanmalarının olanaklı hale geldiği, dava konusu düzenlemenin, kariyer, liyakat ve eşitlik ilkelerine uygun olmayan atamalara da sebep olacağından bu yönüyle de hukuka aykırı bulunduğu gerekçesiyle yürütülmesinin durdurulduğu,

bu karara yapılan itirazın ise, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 02/07/2014 tarih ve YD İtiraz No:2014/528 sayılı kararı ile reddedildiği,

Anılan yargı kararı sonrasında, Genel Yönetmeliğin 2. maddesinin 2. fıkrasının (g) bendinde yer alan "...ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer görevlere..." ibaresinin, işbu dava konusu düzenlemeyle, "...atanma usul ve esasları kurumlarınca yönetmelikle belirlenen ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer kadrolara..." şeklinde yeniden değiştirildiği,

Kararda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, ilçelerdeki genel idare teşkilatının başında bulunan ilçe idare şube başkanlıklarının, ilçedeki diğer memurlara göre görev, yetki ve sorumluluk anlamında daha üst bir görev olarak düzenlendiği; kendilerine tevdi edilen görevlerin süresinde ve düzenli bir şekilde yapılmasında ilçe genel idaresinin başı kaymakama karşı doğrudan doğruya sorumlu tutuldukları, kaymakam tarafından verilen emirleri yerine getirmek ve kendilerine bırakılan işler hakkında gerekli incelemeleri yaparak istenilen her türlü malümatı vermekle yükümlü kılındıkları,

İlçe idare şube başkanlıklarının statülerinin, görev alanları, yetki ve sorumlulukları bir bütün olarak düşünüldüğünde, bu tür kadroların görevde yükselme sınavına tabi kadrolar kapsamından çıkarılmasının ve bu görevlere atama yapılması konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin daha geniş olduğunun kabulünün gerektiği,

Kararda aktarılan yargı kararları gereği "objektif atanma şartları getirilmesi zorunluluğuna" dayalı olarak atanma usul ve esaslarının kurumlarca belirlenebilmesi, bir başka ifadeyle, dava konusu düzenlemede atanma şartlarının kurumsal yönetmeliklerde belirlenmesi koşuluna yer verilmesi, anılan kadroların idare teşkilatı içindeki konumu, görev ve yetkileri ile sorumluluk alanlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer kadroların, Genel Yönetmelik kapsamı dışına çıkarılmasına ilişkin dava konusu ibarede, üst hukuk normlarına aykırılık görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu Yönetmeliğin 1. maddesi ile değiştirilen 2. maddesinin 2. fıkrasının (g) bendinde yer alan "...atanma usul ve esasları kurumlarınca yönetmelikle belirlenen ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer kadrolara..." ibaresiyle, objektif kurallar çerçevesinde atama yapılmasının engellendiği, söz konusu kadroların görevde yükselme kapsamından çıkarılmasının kariyer ve liyakat ilkelerine aykırılık oluşturduğu, siyasi kadrolaşmanın önünün açıldığı, çalışanlar arasında çalışma barışı ve motivasyonu bozulduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerine uyulmamış olunması", sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.