Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/2639 K.2023/2689

Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi sınırları içerisinde tesis edilecek olan trafo binalarının yapımı amacıyla ekli haritalarda kamulaştırma bilgileri ve konumları belirtilen taşınmazların, Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ. Genel Müdürlüğü tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin... tarih ve 31644 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 29/10/2021 tarih ve 4721 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 26/04/2023 tarih ve E:2022/1368, K:2023/4109 sayılı kararıyla;

Davalı idarelerin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiş,

Anayasa'nın 35. ve 46. maddeleri; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin Ek 1 Nolu Protokolü'nün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesi; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 3. maddesinin 1. ve 2. fıkraları, 5., 6. ve 27. maddeleri; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 1., 3., 4. maddeleri, 8. maddesinin (d) bendi ve 20. maddesi; 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 19. maddesi ile Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Mekânsal kullanım tanımları ve esasları" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendi ile "Uygulama imar planı" başlıklı 24. maddesinin 3. fıkrasına yer verilerek,

2942 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların Devlet ve kamu tüzelkişilerince kamulaştırılabileceği, kamulaştırma yapılabilmesi için ya ilgili idare tarafından kamu yararı kararının alınması ya da onaylı imar planı veya ilgili Bakanlıklarca onaylı özel plan ve projesine göre yapılacak bir hizmet olması gerektiği.

3194 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, herhangi bir sahanın, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılmaması ve arazi kullanımı ile yapılaşmada sadece imar planları kararlarına uyulmasının zorunlu olduğu; taşınmazın, imar planında tahsis edildiği amaç doğrultusunda kullanılması zorunlu olduğundan, taşınmazın imar planında yer alan kullanım kararı dışındaki bir amaçla kamulaştırılmasının mümkün olmadığı; imar planı bulunan bölgelerde, taşınmazın imar planında yer alan kullanım kararı doğrultusunda kamulaştırma yapılması,

diğer bir ifadeyle kamulaştırmanın ancak taşınmazın imar planında ayrıldığı amaçla yapılması gerektiği,

Öte yandan; Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nde trafoların teknik alt yapı alanları içerisinde düzenlendiği ve ayrı bir lejant gösterimine sahip olduğu dikkate alındığında, büyük alan kullanımı gerektiren trafo kullanımlarının nazım ve uygulama imar planı ölçeğinde, küçük alan kullanımı gerektiren trafo kullanımlarının ise uygulama imar planında mekansal kullanımının gösterilmesinin mevzuat gereği zorunlu olduğu,

Dairelerinin ara kararına cevaben Beylikdüzü Belediye Başkanlığı tarafından sunulan ve dava konusu taşınmazın imar durumunu gösteren evraktan, 16/02/2004 tasdik tarihli, Yakuplu 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planında dava konusu taşınmazın "Sanayi, Ticaret ve Depolama Alanı"nda kaldığı ve anılan imar plan notlarının "Uygulama Hükümleri" kısmının "'S3+ T+ D' ile Gösterilen Sanayi Alanlarında" başlıklı 10.1.2 numaralı bendinde "İmar adası ölçeğinde enerji kapasitesi hesabı yapılarak gücü ve alanı belirlenen trafo yerleri irtifak hakkıyla çözülecektir." düzenlemelerinin getirildiği,

ancak, Dairelerinin ara kararına davalı TEDAŞ tarafından verilen 09/06/2022 tarihli cevapta, dava konusu parselin kamulaştırılmasında acele kamulaştırma usulü izlendiğinden, gerekli proje ve imar planlarının el koyma kararı sonrası hazırlanacağı hususunun bildirildiğinin görüldüğü,

Bu durumda, trafo alanlarının mevzuat gereği 1/1000 ölçekli planlarda mekansal kullanımlarının gösterilmesi zorunlu olduğu, dava konusu taşınmazın 16/02/2004 tasdik tarihli, Yakuplu 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planında "Sanayi, Ticaret ve Depolama Alanı"nda kaldığı, dava konusu acele kamulaştırma kararının uygulanmasına yönelik proje ve planların da henüz hazırlanmadığı anlaşıldığından, dava konusu taşınmazın 50 metrekarelik kısmının acele kamulaştırılmasına yönelik işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, Dava konusu işlemin uyuşmazlığa konu parsele ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idareler tarafından, acele el koyma davasından Genel Müdürlük makamından alınan olur ile vazgeçilmesi nedeniyle... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği ancak bu hususun Daire kararında yer almadığı, konusuz kalan davanın reddine karar verilmesi gerekirken Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali ile tam vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.