Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/2828 K.2025/69

Dava konusu istem: ... A.Ş.'ye İstanbul Atatürk Havalimanından şehir merkezine karşılıklı olarak yolcu taşıma hizmeti vermek üzere yetki verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü işlemi ile bu işlemin dayanağı olan 2009/KUGM-23/YOLCU sayılı Genelgenin 4. maddesinin (ı) bendinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 21/02/2023 tarih ve E:2019/2977, K:2023/708 sayılı kararıyla;

Davalı ve davalı yanında müdahilin usule ilişkin itirazının yerinde görülmediği,

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 7. maddesine, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesine, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'nun 1., 43. ve 44. maddelerine, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 1., 2., 4., 5., 27. ve 34. maddelerine, 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 2., 7. ve 34. maddelerine atıfta bulunularak;

Genelge'nin, dava konusu 4. maddesinin (ı) bendi yönünden;

Dava konusu Genelge'nin, aynı idare tarafından 17/12/2018 tarihinde yürürlüğe konulan 2018/16 (KGDM) sayılı Genelge ile yürürlükten kaldırıldığı, sırasıyla 04/02/2020, 20/08/2020 ve 29/12/2020 tarihli Genelgeler ile de bir önceki Genelge yürürlükten kaldırıldığından davanın bu kısmının konusuz kaldığı, bu nedenle karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunmayan Genelge kuralı yönünden karar verilmesine yer olmadığına,

Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün, ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden;

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün 08/10/2015 tarihli yazısı incelendiğinde; yapılan inceleme sonucunda, otopark kullanımı, özel araç kullanımının azaltılması, havalimanı-yerleşim merkezleri arasındaki yolcu memnuniyetinin ve havayolu- karayolu entegrasyonunun sağlanması açısından İstanbul Atatürk Havalimanında, ... A.Ş.'nin A Grubu Çalışma Ruhsatı kapsamında verdiği hizmete ihtiyaç duyulduğu belirtildiğinden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle,

24/07/2009 tarih ve 2009/KUGM-23/YOLCU sayılı Genelge'nin 4. maddesinin (ı) bendi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden davanın reddine, toplam 353,00-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 176,50-TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına, 176,50-TL'sinin ise davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.500,00-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya, 9.500,00-TL vekalet ücretinin de davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davanın konusuz kaldığından bahisle verilen karar verilmesine yer olmadığı kararı nedeniyle idareleri aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, temyizen incelenen kararın yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, bu Kanun'da hüküm bulunmayan ve madde metninde sayılan hallerde 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun uygulanacağı belirtilmiş, sözü edilen haller arasında “yargılama giderlerine” de yer verilmiş, 04/02/2011 tarih ve 27836 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 450. maddesiyle 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu yürürlükten kaldırılmış, aynı Kanun’un 447. maddesinin 2. fıkrasında ise; “Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18/6/1927 tarih ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır.” hükmüne yer verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Yargılama giderinin kapsamı” başlıklı 331. maddesinde yargılama giderlerini oluşturan unsurlar sayılmış, maddenin 1/ğ bendinde; vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücretinin yargılama giderleri arasında olduğu belirtilmiş, Kanun’un “Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri” başlıklı 331. maddesinin 1. fıkrasında da; “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.” kuralına yer verilmiştir.

Temyiz başvurusuna konu kararda, dava konusu Genelge kuralının bilahare yürürlükten kaldırıldığından söz edilerek davanın konusunun kalmadığı gerekçesiyle, işin esasına girilerek haklılık/haksızlık değerlendirmesi yapılmaksızın karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesine rağmen yargılama giderlerinin ve bu giderler arasında yer alan vekâlet ücretinin davalı idarece davacıya ödenmesine hükmedildiği görülmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 31. maddesinde yer alan atıf hükmü uyarınca yargılama giderleri konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır. 6100 sayılı Kanun’un 331. maddesinin 1. fıkrasında, davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde yargılama giderlerinin ne şekilde takdir edileceği hususu düzenlenmiştir.

Temyiz başvurusuna konu kararda, dava konusu düzenlemenin daha sonra yürürlükten kaldırıldığından bahisle uyuşmazlığın esası hakkında “karar verilmesine yer olmadığına” karar verilmiş olması nedeniyle, başvuruya konu kararın hüküm fıkrasında yer alan yargılama giderlerine 6100 sayılı Kanun’un metnine yer verilen 331. maddesinin 1. fıkrasındaki kural çerçevesinde hükmedilmesi gerekir.

Bu durumda; kısmen davanın reddi, konusu kalmadığından bahisle de kısmen karar verilmesine yer olmadığı yolunda neticelenen davada, tarafların davanın açıldığı tarihteki haklılık durumları belirlenip buna göre yargılama giderleri konusunda hüküm kurulması gerekirken, böyle bir değerlendirme yapılmaksızın, karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısım yönünden vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine hükmedilmiş olduğundan, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.