Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/2908 K.2024/780

Dava konusu istem: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü İstanbul Atatürk Havalimanı Başmüdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı "Sözleşme Yenilemesi" konulu yazısına konu edilen 01/01/2019-31/12/2019 tarihleri arası döneme ilişkin geçiş hakkı bedeli tahakkuku işlemi ile bu tahakkuk işleminin dayanağı olan 2019 Yılı DHMİ Havalimanı Ücret Tarifesi'nin '2019 Telekomünikasyon Sistemleri Yer Tahsis ve Altyapı Geçiş Hakkı Tarifesi' bölümünün, "Tarife Tablosu" başlıklı 2. maddesinin (b) bendinin Haberleşme Altyapısı Geçiş Hakkı Tarifesi tablosunda yer alan "(TL/m/Yıl) ve taşınmazın bulunduğu yerdeki emlak vergisi m² birim değerinin %2'si" ibarelerinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 23/05/2023 tarih ve E:2019/1089, K:2023/2684 sayılı kararıyla;

Davalı idarelerden Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün usule ilişkin itirazı yerinde görülmemiş,

Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hükmüne yer verildiği,

Buna göre, idari teşkilat yapısı içinde yer alan Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, görev alanlarına ilişkin olarak yönetmelik, yönerge, tebliğ, genelge ve talimat gibi çeşitli adlar altında düzenleme yapabildikleri,

Bu düzenlemeler arasında uyulması gereken "normlar hiyerarşisi" kuramına göre, hukuk düzeninin, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içerdiği ve her normun geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan aldığı, normlar hiyerarşisine göre kanundan sonra gelen yönetmelik, genelge, tebliğ, talimat gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceğinin hukukun genel ilkelerinden olduğu,

27/12/2012 tarih ve 28510 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmeliğin eki Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosu ile geçiş hakkını kullanan işletmecilerden talep edilecek geçiş hakkı ücretinin üst sınırlarının belirlendiği, geçiş hakkı sağlayıcıları tarafından bu üst sınırların aşılamayacağı,

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 2019 Havalimanı Ücret Tarifesinde ise Yönetmeliğin eki Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosunun tapuda kamu kurum ve kuruluşları adına kayıtlı taşınmazların kullanımı karşılığında istenecek yıllık ücret üst sınırının belirlenmesinde taşınmazın kullanılan kısmının metrekaresinin esas alınacağı yönündeki Yönetmelik düzenlemesine aykırı şekilde geçiş hakkı ücretinin belirlenmesinde (TL/m/Yıl) formülüne yer verildiği, Yönetmelik gereği geçiş hakkı ücretinin üst sınırının, kullanılan taşınmaz alanının metrekaresi belirlendikten sonra bu metrekarenin taşınmazın emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin yüzde 2'si ile çarpımı sonucunda ortaya çıkan rakamın olması gerektiği,

Bu durumda, 2019 Yılı DHMİ Havalimanı Ücret Tarifesinin, 2019 Telekomünikasyon Sistemleri Yer Tahsis ve Altyapı Geçiş Hakkı Tarifesi bölümünün "Tarife Tablosu" başlıklı 2. maddesinin (b) bendinin Haberleşme Altyapısı Geçiş Hakkı Tarifesi tablosunda yer alan "(TL/m/Yıl)" ve "taşınmazın bulunduğu yerdeki emlak vergisi m² birim değerinin %2'si" ibarelerinin Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmeliğin eki Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosuna aykırı bir düzenleme olduğu ve Yönetmeliğe aykırı bu düzenlemeye dayanılarak tesis

edilen İstanbul Atatürk Havalimanı Başmüdürlüğünün ... tarih, ... sayı ve "Sözleşme Yenilenmesi" konulu yazısında belirtilen 01/01/2019-31/12/2019 tarihleri arası döneme ilişkin kira (geçiş hakkı) bedeli tahakkuku işleminin de hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idarelerden Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından; Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı Veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik ve DHMİ 2019 Ücret Tarifesi birlikte değerlendirildiğinde; tarifede yer alan birim hesabında, kullanılan taşınmazın metrekaresinin belirlenmesinde genişliğin 1 metre olarak varsayıldığı ve geçiş hakkı ücretinin buna göre belirlendiği, dolayısıyla ücret tarifesinin Yönetmeliğe aykırı olmadığı, önceki yıllarda ücret tarifesinin hatalı uygulanması nedeniyle davacıya eksik ücret tahakkuk ettirildiği belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.