Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/3263 K.2024/1060

Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... sınırları içerisinde yer alan özelleştirme kapsam ve programında bulunan ... parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak Özelleştirme Yüksek Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/100.000 ve 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı değişiklikleri ile 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planı değişikliklerinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti:Danıştay Altıncı Dairesinin 05/10/2023 tarih ve E:2023/2008, K:2023/7158 sayılı kararıyla;

Dava konusu taşınmaz ve taşınmazı kapsayan alana ilişkin sürece yer verilmiş,

Uyuşmazlıkta, öncelikle hangi yargılama usulünün uygulanacağının belirlenmesi gerektiği,

Dava konusu işlemi tesis eden Özelleştirme Yüksek Kurulu kararlarına karşı açılan davalarda ivedi yargılama usulünün uygulanmasına ilişkin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesinin, 18/06/2014 tarihinde mevzuata eklendiği, işlem tarihi olan 16/03/2012 tarihinde ivedi yargılama usulüne ilişkin düzenleme mevzuatta yer almadığı gibi, 3194 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 2. fıkrası ve Ek-3 maddesi gereğince, Özelleştirme Yüksek Kurulunun plan yapma yetkisinin, taşınmazın özelleştirme kapsamına alınması ile başladığı ve devri ile sona erdiği,

ancak bu planın mahkeme kararı ile iptaline karar verilmesi halinde, yargı kararının gereğini yerine getirmek üzere davalı idarece yeni bir plan yapılabildiği hususu dikkate alındığında, uyuşmazlık konusu taşınmazın 05/07/2013 tarihinde ihale yoluyla satışının yapıldığı, Özelleştirme Yüksek Kurulunun 16/03/2012 tarihinde kabul ettiği imar planlarının iptali istemiyle dava açılmadığı, bakılan dava tarihi olan 13/01/2023 tarihi itibarıyla Özelleştirme Yüksek Kurulunun tasarrufunda bulunmayan taşınmaz ile ilgili olarak ivedi yargılama usulünün uygulanmayacağı sonucuna varıldığı,

Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrasında; Devletin, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorunda olduğunun hükme bağlandığı, 125. maddesinin üçüncü fıkrasında da; 40. maddedeki düzenlemenin devamı niteliğinde, "İdari işlemlere karşı açılacak davalarda süre, yazılı bildirim tarihinden başlar." hükmüne yer verildiği,

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ikinci fıkrasında, bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı; dördüncü fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı hususunun kurala bağlandığı,

3194 sayılı İmar Kanunu'nun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "İmar Planları. Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır.

Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.” hükmüne yer verildiği,

Bu doğrultuda, dava konusu idari işlem açısından 60 günlük genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği, Dava konusu imar planı değişikliklerinin 29/03/2012-30/04/2012 tarihleri arasında askıda ilan edildiği, davacı tarafından askı süresi içinde itiraz edilmediği, Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, söz konusu imar planlarına karşı, en son askı tarihinden itibaren işletilecek 60 günlük dava açma süresi içerisinde dava açılması gerekirken, 13/01/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle incelenme olanağı bulunmadığı,

Öte yandan, uygulama işlemi üzerine imar planlarına karşı yeniden dava açılması mümkün ise de, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 23/11/2022 tarihinde onaylanan plan notu ilavesine ilişkin 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planı değişikliğinin, uyuşmazlık konusu 16/03/2012 tarihli planlara yönelik kullanım kararı ve plan notu değişikliği getirmediği, sadece park ve dinlenme alanı olarak ayrılan alanlarda zemin altı otopark yapılmasına ilişkin olarak, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına plan notu eklenmesine ilişkin genel dava açma süresine tabi bir işlem olduğu,

diğer bir ifade ile davacının iddiaları dikkate alındığında, dava konusu planlara yönelik yeniden dava açılmasına dayanak oluşturmayacağı gibi dava açma süresini ihya eden uygulama işlemi niteliğinde bulunmadığı gerekçesiyle,davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planına, 2022 yılında eklenen plan notu üzerine, plan notunun askı tarihinden itibaren süresinde açılan davada, anılan plan notunun uygulama işlemi olarak kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Üye..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...'nun, Cumhurbaşkanlığının hasım mevkiine alınması suretiyle dosyanın değerlendirilmesi gerektiği yönündeki usule ilişkin oylarına karşılık, davanın Özelleştirme İdaresi Başkanlığı husumetiyle görülmesine oyçokluğu ile karar verilerek gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.