Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/367 K.2023/3010

Dava konusu istem: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün internet sitesinde yayımlanan, "2018 Yılı Ocak Başı Satış Fiyatları - Ruhsat Sahiplerinin Dikkatine" başlıklı 04/04/2019 tarihli duyuruda yer alan "Not: 2018 yılı Devlet Hakları, 7164 sayılı Kanunla Değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 14. maddesinde belirtilen Devlet Hakkı oranları dikkate alınarak hesaplanacaktır." ifadesi ile "Ruhsat Sahiplerinin Dikkatine" başlıklı 19/04/2019 tarihli duyurunun, "7164 sayılı Kanunla Değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 14. maddesinin 13. fıkrasında devlet hakkı beyanları yeminli mali müşavir tasdikine tabi olan ruhsatlar için;

2018 yılı İşletme Faaliyet Raporunun Devlet haklarına ait olan kısmı, yeminli mali müşavir tasdikine tabi tutularak İşletme Faaliyet Raporu ekinde beyan edilecektir.

2018 yılında üretim yapılmayan ruhsatlar için ödenecek Devlet hakkı tutarı, en az 2018 yılı işletme ruhsat bedeli kadar ve orman payı da hesaplanarak beyan edilecek ve ödenecektir." şeklindeki kısmının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 13/10/2022 tarih ve E:2019/5205, K:2022/5611 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiş,

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 3. maddesine ve aynı Kanun'un 7164 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önce yürürlükte olan 14. maddesine yer verilmiş; 7164 sayılı Maden Kanunu İle Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 14. maddesi ile 3213 sayılı Kanun'un 14. maddesinin başlığının “Devlet hakkı” şeklinde, dördüncü fıkrasının (ç) bendindeki “%4” ibaresinin “%4,5” şeklinde, (e) bendindeki “%2” ibaresinin “%3” şeklinde değiştirildiği açıklaması aktarıldıktan sonra,

04/04/2019 tarihli duyuruda yer alan "Not: 2018 yılı Devlet Hakları, 7164 sayılı Kanunla Değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 14. maddesinde belirtilen Devlet Hakkı oranları dikkate alınarak hesaplanacaktır." ifadesi yönünden;

12/06/2019 tarih ve 30799 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7176 sayılı Kanun ile 3213 sayılı Maden Kanunu’na eklenen Geçici 43. madde uyarınca 04/04/2019 tarihli duyurudan kaynaklanan uyuşmazlığın ortadan kalktığı anlaşıldığından, 04/04/2019 tarihli duyurunun iptali istemiyle açılan ve konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği,

19/04/2019 tarihli duyurunun birinci maddesinde yer alan “2018 yılı İşletme Faaliyet Raporunun Devlet haklarına ait olan kısmı, yeminli mali müşavir tasdikine tabi tutularak İşletme Faaliyet Raporu ekinde beyan edilecektir.” ifadesi yönünden;

21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinde; devlet hakkının, maden üretiminden sağlanan gelirden ve/veya üretim yapılmayan ruhsat sahalarından ruhsat taban bedelinden az olmamak üzere alınan Devlet payına düşen kısmı, işletme faaliyet raporunun ise; yıllık işletme faaliyetlerinin projeye uygunluk, üretim, satış tutarı ve miktarı, stok ve bunun gibi bilgiler ile toplam gelir ve tahakkuk eden Devlet hakkı gibi mali durumu gösteren ve şekli Ek-27 ve Ek-28’de gösterilen belge olarak tanımlandığı,

14/02/2019 tarih ve 7164 sayılı Kanun ile 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 14. maddesinin 13. fıkrasına eklenen ek cümle uyarınca; anılan fıkra hükmüne göre yeminli mali müşavir tasdikine tabi olan ruhsat sahiplerinin ruhsatlarının Devlet hakkı beyan formunun yeminli mali müşavirin tasdiki ile verilmesinin zorunlu olduğu, bu zorunluluğa uymayanların devlet hakkı beyanlarının verilmemiş sayılacağı,

Davacı tarafından, dava konusu duyurunun kanunların geriye yürümezliği ilkesine aykırı olduğu iddia edilmekte ise de; 14/02/2019 tarih ve 7164 sayılı Kanun ile 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 14. maddesinin 13. fıkrasına eklenen cümlenin devlet hakkı beyanına ilişkin şekli bir düzenleme olduğu, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren uygulanmaya başlayacağı,

Dava konusu 19/04/2019 tarihli duyurunun birinci maddesi ile ise, 7164 sayılı Kanunla değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 14. maddesinin 13. fıkrasında, devlet hakkı beyanlarının yeminli mali müşavir tasdikine tabi olan ruhsatlar için 2018 yılı İşletme Faaliyet Raporunun Devlet haklarına ait olan kısmının, yeminli mali müşavir tasdikine tabi tutularak İşletme Faaliyet Raporu ekinde beyan edileceğinin duyurulduğu,

Bu durumda; işletme faaliyet raporunun tahakkuk eden devlet hakkının da gösterildiği belge olarak tanımlanması karşısında, dava konusu 19/04/2019 tarihli duyurunun birinci maddesinde hukuka aykırılık bulunmadığı,

19/04/2019 tarihli duyurunun ikinci maddesinde yer alan "2018 yılında üretim yapılmayan ruhsatlar için ödenecek Devlet hakkı tutarı, en az 2018 yılı işletme ruhsat bedeli kadar ve orman payı da hesaplanarak beyan edilecek ve ödenecektir." ifadesi yönünden;

Davalı idarece, dava konusu duyuru ile 2018 yılında üretim yapılmayan ruhsatlar için en az 2018 yılı işletme ruhsat bedeli kadar devlet hakkı tutarı beyan edilmesi gerektiği duyurulmuş ise de, davalı idarece 02/08/2019 tarihinde yapılan duyuruda 7164 sayılı Kanun değişikliği ile 2018 yılına ilişkin devlet hakkının, en az ruhsat bedeli kadar mı yoksa en az ruhsat taban bedeli kadar mı olacağı hususunda tereddüt oluştuğu belirtilerek, Genel Müdürlüklerince 2018 yılı Devlet hakkının “en az ruhsat bedeli kadar” ödenmesinin kararlaştırıldığı,

Bu durumda; davalı idarece 02/08/2019 tarihinde yapılan duyuru ile dava konusu 19/04/2019 tarihli duyurunun 2. maddesini kapsayacak şekilde yeni bir işlem tesis edildiği anlaşıldığından, 19/04/2019 tarihli duyurunun 2. maddesi yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle,

04/04/2019 tarihli duyuruda yer alan "Not: 2018 yılı Devlet Hakları, 7164 sayılı Kanunla Değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 14. maddesinde belirtilen Devlet Hakkı oranları dikkate alınarak hesaplanacaktır." ifadesi ile 19/04/2019 tarihli duyurunun 2. maddesi yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 19/04/2019 tarihli duyurunun 1.maddesi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarenin 7164 sayılı Kanun'un yürürlüğü ile ilgili 50. maddeyi dikkate almadan işlem tesis ettiği; Daire tarafından da hukuki güvenlik ilkesinin ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.