Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/480 K.2023/1645

Dava konusu istem: Davacı Sendika tarafından, işçi sendikaları ve konfederasyonları ile sendika şubelerinin başkanlık ve yönetim kurullarına seçilenlerden görevleri süresince işsizlik sigortası primi kesilmesi gerektiğine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü'nün … tarihli ve E-… sayılı Genel Yazı'sının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 07/09/2022 tarih ve E:2022/2554, K:2022/3730 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin esasına geçilmiş,

Dava konusu Genel Yazı, … tarih ve E-… sayılı Genel Yazı ile yürürlükten kaldırıldığından, esasının incelenme olanağı kalmayan işbu dava hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı,

Davanın konusuz kaldığı durumlarda, yargı yerince dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilebileceği tabii olmakla birlikte, yargılama faaliyeti esnasında yapılan yargılama giderlerinin hangi tarafa yükletileceğinin de kararda ayrıca belirlenmesinin gerektiği,

Bu noktada, 6100 sayılı Kanun'un kararda metnine yer verilen 331. maddesine bakıldığında, davanın konusuz kalması halinde, hakime, davanın açıldığı zamandaki haklılık durumunu değerlendirerek yargılama giderlerine hükmetme konusunda takdir hakkı tanındığının görüldüğü,

6100 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, konusuz kalan bu davada yapılan yargılama giderlerinden sorumlu tutulacak tarafın belirlenmesi için yargı yerince, tarafların davanın açıldığı tarihteki haklılık durumunun irdelenmesinin zorunlu olduğu,

Somut olaya bakıldığında, davacı tarafından dava konusu Genel Yazının hukuka aykırılığı iddiasında bulunulduğu, ancak davanın açıldığı tarihten sonra yine davalı idarece düzenlenen başka bir Genel Yazı ile davanın konusuz bırakıldığı, bu haliyle davanın açılmasına davalı idarenin sebebiyet verdiği,

Davanın açıldığı tarihte dava konusu Genel Yazıyı yürürlükten kaldıran … tarihli ve E-… sayılı Genel Yazının yürürlükte olmadığı ve davacının uygulaması devam eden dava konusu Genel Yazıya karşı anayasal dava açma hakkını kullandığı, bu hakkını kötüye kullandığından da söz edilemeyeceği dikkate alındığında; yeni yürürlüğe konulan Genel Yazı nedeniyle uygulama kabiliyeti kalmayan dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan iş bu davada davalı idarenin haksız çıkan taraf olarak kabulünün gerektiği,

Diğer taraftan; 03/09/2022 tarih ve 31942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 15. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştayda ilk derecede veya duruşmalı olarak temyiz yoluyla görülen dava ve işlerde, idari ve vergi dava daireleri kurulları ile dava dairelerinde, bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde birinci savunma dilekçesi süresinin bitimine kadar anlaşmazlığın feragat, kabul, davanın konusuz kalması ya da herhangi bir nedenle ortadan kalkması veya bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi durumunda bu Tarifede yazılı ücretin yarısına, diğer durumlarda tamamına hükmedileceği düzenlemesine yer verildiği,

Bakılan davada, dava dilekçesinin davalı idareye 03/07/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davanın konusuz kalmasına sebebiyet veren Genel Yazının ise 29/04/2022 tarihinde tesis edildiği, başka bir ifadeyle, henüz birinci savunma dilekçesi verme süresi bitmeden davanın konusuz kaldığı dikkate alındığında, davacı lehine Tarife'de yazılı vekâlet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerektiği,

Kararda aktarılan hususlar birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu işlemi tesis eden davalı idarenin davanın açılmasına sebebiyet verdiği ve Anayasa'nın 36. maddesinde öngörülen hak arama hürriyetini kullanan davacının davada haksız çıkan taraf olarak kabul edilemeyeceği, dolayısıyla, konusu kalmadığı için karar verilmesine yer olmadığına karar verilen bu davada, yargılama giderlerinin tamamının davalı idareye yüklenmesi,

davacı lehine ise karar tarihinde yürürlükte olan Tarifede Danıştayda ilk derecede görülen duruşmasız davalar için belirlenen 9.500,00 TL avukatlık ücretinin yarısı olan 4.750,00 TL avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 467,80 TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 15. maddesinin 1. fıkrası uyarınca 4.750,00 TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava dilekçesinin idarelerine 28/06/2022 tarihinde tebliğ edildiği, dava konusu işlemin 29/04/2022 tarihli Genel Yazı ile dava dilekçesi henüz tebliğ edilmeden işlemden kaldırıldığından, idareleri aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin, usul ve yasaya aykırı olduğu; ayrıca yargılama giderleri adı altında idareleri aleyhine harca hükmedilmiş olmasının da hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının temyize konu yargılama giderleri ile vekalet ücretine ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması", sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın yargılama gideri ile vekâlet ücretine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.