Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/822 K.2024/205

Tur. San. Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

Danıştay Onuncu Dairesinin 12/10/2022 tarih ve E:2022/6433, K:2022/4415 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: 12/05/2010 tarih ve 27579 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 12/10/2022 tarih ve E:2022/6433, K:2022/4415 sayılı kararıyla;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasına, 8. maddesinin 1. fıkrasına, 11. maddesinin 1., 2. ve 3. fıkralarına yer verildikten sonra,

Dosyanın incelenmesinden; Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 12/05/2010 tarih ve 27579 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı, dava konusu (n) bendinin ise 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliği ile 4. maddenin 1. fıkrasına eklendiği, bakılan davanın 29/09/2022 tarihinde açıldığı, düzenleyici işlemin uygulanmasına yönelik herhangi bir işlemin olmadığının anlaşıldığı,

Bu durumda, dava konusu (n) bendinin ilgili fıkraya eklendiği, yönetmeliğin yayım tarihi olan 05/12/2017 tarihinden itibaren çok sonra (29/09/2022 tarihinde) açılan davanın süresinde olmadığının anlaşıldığı,

Öte yandan, dava dilekçesinde, söz konusu düzenlemeye neden dava açıldığı ifade edilmişse de belirtilen hususun dava açma süresini canlandırmayacağı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, muhtasar ve prim hizmet beyannamesini vermeye yetkili insan kaynakları uzmanın beyannamenin son günü sağlık raporlu olması nedeniyle gerekli işlemleri yapamaması nedeniyle; kendilerine muhtelif Sosyal Güvenlik Müdürlüklerince ödeme emirleri tebliğ edildiği; şirkete tebliğ edilen ödeme emirlerinin açık birer uygulama işlemi olduğu ve eksik düzenlemenin iptalini talep etme süresinin bu uygulama işlemlerinin tebliğiyle tekrar doğacağı.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 4/1-n. bendinin, 2022 yılında uygulanan idari para cezaları ve bu cezaların ertelenmesi talebinin kabul edilmemesiyle tekrar uygulandığı; taleplerinin kabul edilmemesi üzerine ödeme emirleri düzenlendiği ve bu ödeme emirlerinin de 14/09/2022, 15/09/2022 ve 24/09/2022 tarihlerinde kendilerine tebliğ olduğu ve bunlara göre dava açma süresinin canlandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; 2. fıkrasında, bu sürelerin idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; 4. fıkrasında ise, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem için veya uygulama işlemi için yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri kuralına yer verilmiştir.

Dava açma süresine ilişkin kurallar ile düzenleyici işlemlere karşı iki ayrı yol izlenerek dava açma imkanı tanınmıştır. Buna göre, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca düzenleyici işlemin ilanı üzerine altmış gün içinde dava açılabileceği gibi, düzenleyici işlemin uygulanması üzerine de, uygulama işleminin tebliğ tarihinden itibaren yine altmış gün içinde düzenleyici işleme veya düzenleyici işlemle birlikte uygulama işlemine karşı dava açılabilecektir. Bu şekilde, düzenleyici işlemin ilanı üzerine düzenleyici işleme karşı dava açmamış bulunan ilgililere, dava konusu edebilecekleri bir uygulama işleminin varlığına bağlı olarak, düzenleyici işleme karşı da dava açma imkanının sağlanması amaçlanmıştır.

Diğer taraftan, anılan maddede sözü edilen "uygulama işlemi" kavramı, kural koyucu nitelikteki düzenleyici işlemlere dayanılarak ilgililer hakkında tesis edilen ve onların menfaatlerinin ihlal edilmesi sonucunu doğuran, başka bir ifadeyle hukuksal durumlarında değişiklik yaratan bireysel nitelikteki işlemleri ifade etmektedir.

Temyize konu dosyanın incelenmesinden; davacı Şirket'e ait muhtasar ve prim hizmet beyannamesini vermeye yetkili kılınan insan kaynakları müdürünün beyanname verme tarihinde, sağlık sorunları nedeniyle görevini ifa edemediği ve bu nedenle, davacı şirketin 2022 Mayıs ayına ait muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin zamanında verilemediği görülmüştür.

Öte yandan, meslek mensubunun istirahatli olması nedeniyle muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin süresi içinde verilemediği durumlarda 2021/3 sayılı Genelge gereği muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin "SGK Bildirimleri" kısmının ertelemesi yapılabilmektedir.

Muhtasar ve prim hizmet beyannamesini vermeye yetkili meslek mensubunun beyannamenin verilmesine ilişkin kanuni sürenin son gününde sağlık sorunları nedeniyle görevini yerine getirmemesi durumunda mücbir sebebin oluştuğu ayda verilmesi gereken muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin "SGK Bildirimleri" kısmının verilme ve tahakkuk edecek primleri ödeme yükümlülüğünün beyannamenin yasal verilme süresinin son gününü takip eden günden itibaren 15 inci günün sonuna kadar yapılması halinde söz konusu yükümlülükler yasal süresinde yerine getirilmiş sayılacağı;

dava konusu düzenlemede de "meslek mensubu"nun tanımının yapıldığı ve anılan tanım içerisinde "insan kaynakları/uzmanı" ibaresinin yer almaması nedeniyle eksik düzenleme olduğu iddiasıyla davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 12/05/2010 tarih ve 27579 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı; dava konusu (n) bendinin, 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliği ile 4. maddenin 1. fıkrasına eklendiği, davanın ise 29/09/2022 tarihinde açıldığı, düzenleyici işlemin uygulanmasına yönelik herhangi bir işlemin de olmadığı gerekçesiyle "davanın süre aşımından reddine" karar verilmiştir.

Davacı tarafından anılan karara karşı temyiz isteminde bulunulurken, davacı Şirket'in muhtasar ve prim hizmet beyannamesini vermeye yetkili insan kaynakları uzmanının beyannamenin son günü sağlık raporlu olması nedeniyle gerekli işlemleri yapamaması nedeniyle; muhtelif Sosyal Güvenlik Müdürlüklerince ödeme emirleri tebliğ edildiği belirtilmiş ve temyiz dilekçesine ek olarak da ödeme emirleri dosyaya sunulmuştur.

Bu bağlamda, dava konusu Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinin, Şirket'e uygulanan idari para cezaları ve bu cezaların ertelenmesi talebinin kabul edilmemesiyle tekrar davacıya uygulandığı görüldüğünden, anılan ödeme işlemlerinin uygulama işlemi olduğunun kabulü ile bu işlemlerin tebliğ tarihlerine göre davanın süresinde açıldığının kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Danıştay Onuncu Dairesinin kararının bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.